I OZ 108/15

Naczelny Sąd Administracyjny2015-02-20
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocykoszty sądowezażaleniepostanowieniesądownictwo administracyjneskarżącyuzasadnienie

NSA odrzucił zażalenie skarżących na postanowienie WSA przyznające prawo pomocy, uznając je za niedopuszczalne, ponieważ zaskarżono jedynie uzasadnienie, a nie całe postanowienie.

Skarżący W.M. i E.M. złożyli zażalenie na postanowienie WSA przyznające im prawo pomocy w zakresie całkowitym, kwestionując jedynie uzasadnienie postanowienia dotyczące wysokości wydatków. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że polskie prawo nie przewiduje możliwości zaskarżenia samego uzasadnienia postanowienia, a jedynie całe postanowienie. W związku z tym, zażalenie zostało odrzucone jako niedopuszczalne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 1 grudnia 2014 r. przyznał W.M. i E.M. prawo pomocy w zakresie całkowitym, zwalniając ich od kosztów sądowych i ustanawiając radcę prawnego. Sąd uznał, że sytuacja majątkowa skarżących, mimo łącznego dochodu w wysokości 3.045 zł netto (renta rodzinna) i stałych wydatków około 1500 zł miesięcznie, nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W.M. i E.M. złożyli zażalenie na to postanowienie, domagając się "doprecyzowania uzasadnienia postanowienia, poprzez wyeliminowanie fałszu z treści uzasadnienia". Podkreślili, że godzą się z sentencją postanowienia, ponieważ jest dla nich pozytywna, ale kwestionują ustalenia Sądu dotyczące wysokości miesięcznych wydatków na wkłady filtrujące, podane przez ustanowionego pełnomocnika z urzędu. Dodatkowo podnieśli, że pełnomocnik nie skontaktował się z nimi przed wysłaniem pisma do Sądu, co uniemożliwiło poprawienie błędów. W uzupełnieniu zażalenia wskazali również, że radca prawny nie była uprawniona do przedstawienia dokumentów w ich imieniu. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, stwierdził, że skarżący wnieśli o "doprecyzowanie uzasadnienia postanowienia" i kwestionują jedynie ustalenia Sądu co do wysokości miesięcznych wydatków. Sąd podkreślił, że w polskim postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma przepisu umożliwiającego zaskarżenie wyłącznie uzasadnienia postanowienia lub jego części. Jedyną dopuszczalną drogą zmiany uzasadnienia jest zaskarżenie całego postanowienia. Z tych przyczyn, zażalenie skarżących zostało uznane za niedopuszczalne i odrzucone na podstawie art. 180 w zw. z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, polskie prawo nie przewiduje możliwości zaskarżenia w drodze zażalenia wyłącznie uzasadnienia postanowienia lub jego części. Jedyną dopuszczalną drogą zmiany uzasadnienia jest zaskarżenie całego postanowienia.

Uzasadnienie

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera przepisu pozwalającego na zaskarżenie samego uzasadnienia postanowienia. Artykuł 194 § 3 p.p.s.a. określa wymogi formalne zażalenia, wskazując jedynie na możliwość uchylenia lub zmiany postanowienia, a nie jego uzasadnienia. Zaskarżenie samego uzasadnienia jest niedopuszczalne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (4)

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 194 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 180

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 246 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie dotyczyło wyłącznie uzasadnienia postanowienia, a nie jego sentencji, co jest niedopuszczalne w świetle przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Godne uwagi sformułowania

w ustawie p.p.s.a. nie ma przepisu, który umożliwiałby zaskarżenie wyłącznie uzasadnienia postanowienia lub jego części Jedyną dopuszczalną drogą zmiany uzasadnienia postanowienia sądu pierwszej instancji jest więc zaskarżenie całego postanowienia

Skład orzekający

Jolanta Rudnicka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dopuszczalności zaskarżenia postanowień w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności kwestii zaskarżenia samego uzasadnienia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie skarżący kwestionują jedynie uzasadnienie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnej związanej z prawem pomocy, co jest istotne dla prawników procesowych, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych rozstrzygnięć.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 108/15 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2015-02-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-02-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jolanta Rudnicka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6219 Inne o symbolu podstawowym 621
Hasła tematyczne
Odrzucenie zażalenia
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
II SA/Wa 137/14 - Wyrok WSA w Warszawie z 2015-05-13
I OZ 732/14 - Postanowienie NSA z 2014-10-02
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Odrzucono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 194 § 3, art. 180
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W.M. i E. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 137/14 przyznające prawo pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi W. M. i E.M. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia odrzucić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 1 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 137/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwolnił skarżących W. M. i E.M. od kosztów sądowych oraz ustanowił dla W.M. i E.M. radcę prawnego w ramach przyznania prawa pomocy.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym oraz z nadesłanych dokumentów wynika, iż wnioskodawcy prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Źródłem utrzymania wnioskodawców jest renta rodzinna E.M. w wysokości 3.714,65 zł brutto (3.045 zł netto). Nie posiadają żadnego innego majątku. E.M. jest osobą w podeszłym wieku, hemodializowaną od 2008r. W. M. jest bezrobotny, bez prawa do zasiłku, na utrzymaniu matki- E. M., którą musi się stale opiekować, ze względu na jej stan zdrowia. Wydatki w gospodarstwie domowym (z wyłączeniem zakupu żywności i odzieży) składają się z następujących kosztów miesięcznie: spłata zadłużenia na karcie kredytowej- 168 zł, spłata rat za dokonane zakupy w systemie ratalnym- 70,30 zł, - ubezpieczenie – 28 zł, - abonament telefoniczny- ok. 139 zł, - opłaty za mieszkanie 255 zł, - opłata za gaz- ok. 100 zł, - energia elektryczna- ok. 150 zł, - leki – ok. 200-250 zł, - wkłady filtrujące wodę- ok. 250 zł. Ponadto skarżący wskazali, że wspierają finansowo D.M. kwotą 300 zł miesięcznie przez okres ok. 5 miesięcy w roku.
Przyznając prawo pomocy we wnioskowanym zakresie, Sąd zwrócił uwagę, że łączny dochód skarżących wynosi 3.045 zł netto (renta rodzinna). Z kolei stałe wydatki skarżących to ok. 1500 zł miesięcznie. Po odliczeniu stałych wydatków, wnioskodawcom pozostaje ok. 700 zł na osobę miesięcznie. Powyższa kwota musi im wystarczyć na zakup żywności, ubrań, środków czystości i pozostałe, nieprzewidziane wydatki. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że sytuacja majątkowa wnioskodawców nie pozwala na ustanowienie pełnomocnika z wyboru oraz uiszczenie wpisu sądowego od skargi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Skarżący wykazali zatem dostatecznie, że nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co spełnia przesłankę, o której mowa w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.).
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli W. M. i E.M., wnosząc o "doprecyzowanie uzasadnienia postanowienia, poprzez wyeliminowanie fałszu z treści uzasadnienia".
Skarżący podkreślili, że godzą się z sentencją postanowienia, ponieważ rozstrzygnięcie jest dla nich pozytywne. Wskazali, iż w piśmie z dnia 14 listopada
2014 r. ustanowiony pełnomocnik z urzędu wniósł pismo, w którym podał nieprawdziwą kwotę wydatków na wodę źródlaną i wkłady filtrujące. Wydatki na ten cel nie wynoszą bowiem, jak podał pełnomocnik, 250 zł miesięcznie, a "około 166,95 zł miesięcznie". Ponadto skarżący podnieśli, że pełnomocnik nie skontaktował się z nimi przed wysłaniem pisma do Sądu, co uniemożliwiło poprawienie błędów w rzeczonym piśmie.
W piśmie stanowiącym uzupełnienie zażalenia skarżący podnieśli dodatkowo, że radca prawny M. M. nie była uprawniona na przedstawienia dokumentów w imieniu skarżących, bowiem na skutek postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2014 r., sygn. akt I OZ 732/14 uchylającego postanowienie Sądu pierwszej instancji z dnia 25 lipca 2014 r. o odmowie przyznania prawa pomocy, nie miała umocowania do działania w imieniu skarżących.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Określając w zażaleniu zakres żądania, skarżący wskazali, że wnoszą
"o doprecyzowanie uzasadnienia postanowienia (...)". W uzasadnieniu zażalenia podnieśli ponadto, że "godzą się z postanowieniem", ponieważ jest dla nich pozytywne, kwestionują natomiast ustalenia Sądu co do wysokości miesięcznych wydatków na wkłady filtrujące przedstawionych przez radcę prawnego M. M.. Tak sformułowane zażalenie wyraźnie wskazuje, że zaskarżono jedynie uzasadnienie postanowienia z dnia 1 grudnia 2014 r. Tymczasem w ustawie p.p.s.a. nie ma przepisu, który umożliwiałby zaskarżenie wyłącznie uzasadnienia postanowienia lub jego części, zaś z art. 194 § 3 p.p.s.a. określającego wymogi formalne zażalenia wynika jedynie możliwość uchylenia lub zmiany postanowienia, nie zaś samego uzasadnienia. Jedyną dopuszczalną drogą zmiany uzasadnienia postanowienia sądu pierwszej instancji jest więc zaskarżenie całego postanowienia (por. postanowienia NSA: z 24 marca
2006 r., I FSK 750/05; z 10 maja 2007 r., II OSK 107/07; z 24 kwietnia 2009 r.,
I OSK 891/08; z 16 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1404/11; dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z tych przyczyn zażalenie skarżących, w którym zakwestionowano jedynie uzasadnienie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 2014 r. należy uznać za niedopuszczalne, co skutkuje jego odrzuceniem.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 180 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI