I OZ 1078/05

Naczelny Sąd Administracyjny2005-10-25
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocysądy administracyjnekoszty sądoweustanowienie adwokatanieruchomościpomoc społecznazażalenie

NSA uchylił postanowienie WSA odmawiające przyznania prawa pomocy, przyznając skarżącemu prawo do ustanowienia adwokata w części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił skarżącemu prawa pomocy, uznając, że posiadanie nieruchomości wyklucza taką możliwość, mimo niskich dochodów. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, wskazując, że nieruchomość w stanie surowym nie generuje dochodów, a wymaganie jej sprzedaży jest nieuzasadnione.

Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie WSA odmawiające przyznania prawa pomocy skarżącemu J. G. w zakresie ustanowienia adwokata. WSA uznał, że mimo niskich dochodów (zasiłek stały 418 zł netto), posiadanie przez skarżącego nieruchomości (w tym budynku w stanie surowym) wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrując zażalenie, zważył, że zgodnie z art. 246 § 1 PPSA, prawo pomocy przyznaje się, gdy strona nie jest w stanie ponieść kosztów. NSA podkreślił, że nieruchomość w stanie surowym nie daje realnych możliwości czerpania korzyści majątkowych, a wymaganie jej sprzedaży w celu pokrycia kosztów ustanowienia adwokata jest nieuzasadnione. W związku z tym NSA uchylił zaskarżone postanowienie i przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, posiadanie nieruchomości w stanie surowym nie wyklucza przyznania prawa pomocy, jeśli strona nie ma realnych możliwości czerpania z niej korzyści majątkowych.

Uzasadnienie

Nieruchomość w stanie surowym nie generuje dochodów, a wymaganie jej sprzedaży w celu pokrycia kosztów ustanowienia adwokata jest nieuzasadnione, zwłaszcza gdy strona utrzymuje się z niskiego zasiłku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (6)

Główne

PPSA art. 246 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy przyznaje się osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania.

PPSA art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA może uchylić postanowienie WSA.

PPSA art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA może przyznać stronie prawo pomocy.

Pomocnicze

PPSA art. 255

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Strona jest obowiązana złożyć dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego, jeśli oświadczenie zawarte we wniosku jest niewystarczające lub budzi wątpliwości.

PPSA art. 239 § pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Strona nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej.

PPSA art. 260

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego powoduje utratę mocy tego postanowienia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieruchomość w stanie surowym nie stanowi realnego źródła dochodu. Wymaganie sprzedaży nieruchomości w celu pokrycia kosztów ustanowienia adwokata jest nieuzasadnione. Niskie dochody skarżącego (zasiłek stały) uzasadniają przyznanie prawa pomocy.

Odrzucone argumenty

Posiadanie nieruchomości przez stronę wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy.

Godne uwagi sformułowania

nieruchomość w stanie surowym nie ma realnych możliwości czerpania korzyści majątkowych z tej nieruchomości trudno wymagać od strony, aby dokonała ona sprzedaży wymienionych nieruchomości w celu pokrycia kosztów ustanowienia pełnomocnika

Skład orzekający

Elżbieta Stebnicka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy w sądach administracyjnych, zwłaszcza w kontekście posiadania przez stronę nieruchomości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji posiadania nieruchomości w stanie surowym i niskich dochodów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sąd ocenia majątek strony przy wniosku o prawo pomocy, odchodząc od sztywnej zasady posiadania nieruchomości.

Czy posiadanie domu w budowie pozbawia Cię prawa do adwokata z urzędu?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 1078/05 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2005-10-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-09-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Stebnicka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
246
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Stebnicka (spr) po rozpoznaniu w dniu 25 października 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 sierpnia 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 750/04 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przyznać stronie prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata
Uzasadnienie
W toku postępowania toczącego się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, toczącego się ze skargi J.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2005 r. wydanym przez referendarza sądowego Sąd odmówił przyznania praw pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, wskazując jednocześnie, że na mocy art. 239 pkt 1 lit. a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – strona nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych jeżeli przedmiotem skargi jest działanie organu w sprawie z zakresu pomocy społecznej. Wobec wniesienia przez stronę sprzeciwu od powyższego postanowienia utraciło ono moc, stosownie do art. 260 ustawy. Postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie odmówił przyznania stronie prawa pomocy. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy wobec braku obowiązku uiszczenia przez stronę kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Jednocześnie zostało podniesione, że skarżący utrzymuje się z zasiłku stałego w kwocie 418 zł (netto), jednak jest ponadto właścicielem gruntu położonego w Z. o pow. 2775 m2 zabudowanego budynkiem mieszkalnym o pow. 32 m2 i budynkiem mieszkalnym dwukondygnacyjnym o pow. ok. 100 m2, a także wiatą o pow. 9 m2 oraz współwłaścicielem 3/40 części gruntu położonego w K. o pow. 3301 m2 zabudowanego budynkiem mieszkalnym o pow. 120 m2 i komórką o wymiarach 37 m2. Przy czym podatek roczny z tytułu udziału we współwłasności wskazanej wyżej nieruchomości wynosi 20 złotych. Jak wskazuje dalej Sąd posiadanie takiego majątku nieruchomego mogącego być przedmiotem obrotu, wyłącza możliwość przyznania prawa pomocy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje;
Zagadnienie przyznania prawa pomocy osobie fizycznej w toku postępowania sądowoadministracyjnego zostało uregulowane w art. 246 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie ze wskazanym przepisem przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego – art. 255 ustawy. Z przedstawionych przez stronę dokumentów wynika, iż jedynym jego źródłem dochodów jest stały zasiłek w wysokości 418 złotych (netto), od której to kwoty płaci on alimenty w wysokości 200 złotych, zaś jego miesięczne opłaty za prąd i gaz wynoszą 60 złotych. Tym samym skarżącemu na utrzymanie pozostaje kwota 158 złotych miesięcznie. Wskazana kwota nie tylko nie daje żadnych możliwości na pokrycie kosztów związanych z ustanowieniem adwokata z wyboru lecz statuuje stronę poniżej minimum socjalnego. Skarżący oświadcza również, że jest właścicielem budynku mieszkalnego o pow. 100 m2 w stanie surowym, budynku gospodarczego o pow. 32 m2, a także współwłaścicielem 3/40 części gruntu położonego w K. o pow. 3301 m2 zabudowanego budynkiem mieszkalnym o pow. 120 m2 i komórką o wymiarach 37 m2, od której to współwłasności podatek od nieruchomości wynosi 20 złotych. Nie można podzielić poglądu wojewódzkiego sądu administracyjnego, że fakt, iż strona jest właścicielem lub współwłaścicielem wymienionego wyżej majątku nieruchomego wyklucza możliwość przyznania skarżącemu prawa pomocy. Na podkreślenie zasługuje okoliczność, że nieruchomość, której właścicielem jest J. G. zabudowana jest budynkiem w stanie surowym. Oznacza to, iż strona nie ma realnych możliwości czerpania korzyści majątkowych z tej nieruchomości w drodze umowy czy dzierżawy. Jednocześnie trudno wymagać od strony, aby jak sugeruje Sąd dokonała ona sprzedaży wymienionych nieruchomości w celu pokrycia kosztów ustanowienia pełnomocnika.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI