I OZ 811/11

Naczelny Sąd Administracyjny2011-10-28
NSAAdministracyjneŚredniansa
komunalizacjanieważność decyzjiwstrzymanie wykonaniaprawo własnościnieruchomościksięgi wieczystesądy administracyjnepostępowanie administracyjne

NSA oddalił zażalenie spółki D. Sp. z o.o. na postanowienie WSA o wstrzymaniu wykonania decyzji stwierdzającej nieważność decyzji komunalizacyjnej, uznając, że istnieje niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków prawnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wstrzymał wykonanie decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdzającej nieważność decyzji komunalizacyjnej, uznając, że może to prowadzić do trudnych do odwrócenia skutków prawnych, takich jak zmiana wpisu w księdze wieczystej i zbycie nieruchomości. Spółka D. Sp. z o.o. wniosła zażalenie, twierdząc, że wpis do księgi wieczystej nie stanowi znacznej szkody ani trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podzielając stanowisko WSA, że sama możliwość zbycia nieruchomości przez byłych właścicieli po stwierdzeniu nieważności decyzji komunalizacyjnej jest wystarczająca do uznania istnienia niebezpieczeństwa powstania trudnych do odwrócenia skutków.

Sprawa dotyczy zażalenia D. Sp. z o.o. w Poznaniu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 sierpnia 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1374/11, o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2011 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej. Miasto Poznań wniosło skargę na decyzję Ministra, która utrzymywała w mocy decyzję stwierdzającą nieważność decyzji komunalizacyjnej Wojewody Wielkopolskiego. Miasto Poznań domagało się uchylenia decyzji Ministra i wstrzymania jej wykonania, argumentując, że stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej może prowadzić do zmiany wpisu w księdze wieczystej i zbycia nieruchomości osobom trzecim, co pociągnie za sobą trudne do odwrócenia skutki prawne. WSA przychylił się do tego stanowiska i wstrzymał wykonanie decyzji. D. Sp. z o.o. wniosła zażalenie, podnosząc, że wpis do księgi wieczystej nie wiąże się ze szkodą ani trudnymi do odwrócenia skutkami, a jedynie z uzgodnieniem stanu prawnego. NSA oddalił zażalenie, uznając, że zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., ciężar wykazania przesłanek spoczywa na skarżącym, a możliwość zbycia nieruchomości przez byłych właścicieli po stwierdzeniu nieważności decyzji komunalizacyjnej stanowi niebezpieczeństwo powstania trudnych do odwrócenia skutków, co uzasadnia wstrzymanie wykonania decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej może spowodować istotną zmianę stosunków w sferze prawa własności nieruchomości, przywracając prawa byłych właścicieli, którzy mogą podjąć działania zmierzające do realizacji praw własności, w tym zbycia nieruchomości, co może doprowadzić do skutków trudnych do odwrócenia.

Uzasadnienie

NSA podzielił stanowisko WSA, że możliwość zbycia nieruchomości przez byłych właścicieli po stwierdzeniu nieważności decyzji komunalizacyjnej stanowi niebezpieczeństwo powstania trudnych do odwrócenia skutków, co uzasadnia wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej może prowadzić do zmiany wpisu w księdze wieczystej i zbycia nieruchomości, co stanowi trudne do odwrócenia skutki prawne.

Odrzucone argumenty

Wpis do księgi wieczystej nie stanowi znacznej szkody ani trudnych do odwrócenia skutków prawnych. Miasto Poznań nie wykazało, że D. Sp. z o.o. zamierza zbyć nieruchomość.

Godne uwagi sformułowania

niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków Decyzja stwierdzająca nieważność komunalizacji może bowiem spowodować istotną zmianę stosunków w sferze prawa własności przedmiotowej nieruchomości. Sama możliwość, że będzie mogła to uczynić jest wystarczająca, aby uznać, że mamy tu do czynienia z niebezpieczeństwem powstania trudnych do odwrócenia skutków.

Skład orzekający

Wojciech Chróścielewski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wstrzymania wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a., w szczególności w kontekście skutków prawnych związanych z obrotem nieruchomościami po stwierdzeniu nieważności decyzji administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z decyzjami komunalizacyjnymi i ich wpływem na księgi wieczyste. Ocena 'trudnych do odwrócenia skutków' jest zawsze indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje, jak sądy oceniają potencjalne skutki prawne decyzji administracyjnych, szczególnie w kontekście nieruchomości i ksiąg wieczystych, co jest istotne dla praktyków prawa nieruchomości i administracyjnego.

Czy zmiana wpisu w księdze wieczystej to 'trudny do odwrócenia skutek'? NSA wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 811/11 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2011-10-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-10-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Wojciech Chróścielewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
I OSK 2745/14 - Postanowienie NSA z 2014-11-21
I SA/Wa 1374/11 - Wyrok WSA w Warszawie z 2012-02-29
I OSK 1415/12 - Wyrok NSA z 2014-01-15
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski po rozpoznaniu w dniu 28 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. Sp. z o.o. w Poznaniu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 sierpnia 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1374/11 o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Miasta Poznań na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Miasto Poznań pismem z dnia 20 czerwca 2011 r. wniosło, za pośrednictwem organu, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] maja 2011 r., nr [...] utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji komunalizacyjnej Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] kwietnia 2000 r.
Skarżące Miasto Poznań domagało się uchylenia zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ administracji oraz wstrzymania jej wykonania. Pismem z dnia 1 sierpnia 2011 r. strona skarżąca uzasadniła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji twierdzeniem, że stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej może stanowić podstawę zmiany wpisu w księdze wieczystej, a co za tym idzie możliwość zbycia nieruchomości przez poprzednich właścicieli na rzecz osób trzecich. Zdaniem strony skarżącej pociągać to może za sobą trudne do odwrócenia skutki prawne.
Postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Jak wskazał Sąd, podniesione przez stronę okoliczności są zasadne. Decyzja stwierdzająca nieważność komunalizacji może bowiem spowodować istotną zmianę stosunków w sferze prawa własności przedmiotowej nieruchomości. W przypadku stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej, przywrócone zostają prawa byłych właścicieli, którzy mogą podjąć działania zmierzające do realizacji przysługujących im praw własności. Oznacza to realną możliwość zbycia nieruchomości, która może doprowadzić do sytuacji, której skutki będą trudne do odwrócenia, zaś organ administracyjny działający w granicach swojej właściwości i kompetencji nie będzie miał żadnych możliwości prawnych zniweczenia skutków cywilnoprawnych, które mogą powstać w wyniku zawartej umowy sprzedaży.
Od powyższego postanowienia zażalenie wniosła D. Sp. z o.o. w Poznaniu podnosząc, że fakt, iż może po wydaniu decyzji nadzorczej ujawnić swoje prawo w księdze wieczystej nie wiąże się ani z wyrządzeniem znacznej szkody ani ze spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków prawnych. Skarżąca może jedynie przez wpis przysługującego jej prawa własności usunąć niezgodność między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym. Uzgodnienia treści księgi wieczystej nie można zaś uznać za istotną zmianę stosunków w sferze prawa własności przedmiotowej nieruchomości. Miasto Poznań nie wykazało również, że D. zamierza wykorzystać swoje uprawnienia właścicielskie i zbyć nieruchomość na rzecz osób trzecich.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Z konstrukcji tej normy prawnej wynika, iż to na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana.
Mając powyższe na uwadze oraz wzgląd na okoliczności sprawy niniejszej należy podzielić pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażony w zaskarżonym orzeczeniu, że wnioskodawca Miasto Poznań wykazało istnienie przesłanek zawartych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Poprzez przywrócenie praw właścicielskich D. do przedmiotowej nieruchomości ta będzie miała realną możliwość zbycia jej na rzecz osób trzecich, co może spowodować skutki niemożliwe do odwrócenia w przypadku uwzględnienia skargi Miasta Poznań. Nie chodzi więc tylko jak podnosi D. o uzgodnienie stanu prawnego nieruchomości ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Bez znaczenia jest również, że wnioskodawca Miasto Poznań nie wykazało, że D. zamierza zbyć przedmiotową nieruchomość. Sama możliwość, że będzie mogła to uczynić jest wystarczająca, aby uznać, że mamy tu do czynienia z niebezpieczeństwem powstania trudnych do odwrócenia skutków. W takiej sytuacji należało uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie zaskarżonym postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2011 r. orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI