I OZ 1024/09

I OZ 1024/09 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2009-11-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-10-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Ewa Dzbeńska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Bk 318/08 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2010-06-15
I OSK 1624/10 - Wyrok NSA z 2010-12-02
I OZ 40/09 - Postanowienie NSA z 2009-01-29
I OZ 1023/09 - Postanowienie NSA z 2009-11-13
I OZ 1022/09 - Postanowienie NSA z 2009-11-13
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 33 § 2, art 184 w zw z art 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Polskiego Związku Działkowców Okręgowego Zarządu [...] w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 2 lipca 2009 r., sygn. akt II SA/Bk 318/08 oddalające wniosek M. R. o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi Polskiego Związku Działkowców Okręgowego Zarządu [...] w B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia [...] marca 2008 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów na prowadzenie postępowania egzekucyjnego w sprawie wydania nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 2 lipca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił wniosek M. R., będącej użytkownikiem ogródka działkowego na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego im. [...] w B. W uzasadnieniu Sąd podkreślił, iż zgodnie z art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., udział w postępowaniu w charakterze uczestnika może zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. W ocenie Sądu podstawową przesłanką uzasadniającą dopuszczenie wnioskodawcy jest zatem uznanie, że istnieje norma prawa materialnego, z której można wywieść jego interes prawny do uczestnictwa w postępowaniu. Sąd podkreślił ponadto, iż od interesu prawnego odróżnić należy interes faktyczny, czyli sytuację w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa.
Sąd stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni wywodzili swój interes prawny z przepisu art. 110 b pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) oraz z przepisu art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. Nr 169, poz. 1419), uzasadniając swoje stanowisko tym, że przysługuje jej - jako członkowi Polskiego Związku Działkowców - odszkodowanie za składniki majątkowe znajdujące się na użytkowanych przez nich działkach. W ocenie Sądu żadna z powołanych norm nie mogła stanowić podstawy dla dopuszczenia wnioskodawczyni do udziału w toczącym się postępowaniu, gdyż kwestia przyznania jej odszkodowania nie mogła być rozpoznawana w postępowaniu egzekucyjnym. Sąd I instancji podkreślił, iż w przedmiotowej sprawie przedmiotem kontroli jest ocena zasadności zarzutów postawionych przez Związek postępowaniu egzekucyjnym w przedmiocie wydania nieruchomości, zatem wnioskodawczyni mogła ubiegać się o udział w sprawie, ale tylko w zakresie przesłanek rządzących postępowaniem egzekucyjnym, a zdaniem Sądu powołane we wnioskach normy nie pozwalały na ustalenie istnienia interesu prawnego wnioskodawczyni w tym zakresie.
Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył, iż w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym udział biorą tylko dwie strony: wierzyciel i zobowiązany. W przedmiotowej sprawie wierzycielem, a jednocześnie organem egzekucyjnym jest Prezydent Miasta B., zaś zobowiązanym Polski Związek Działkowców Okręgowy Zarząd [...], co wynika z tytułu wykonawczego, na podstawie którego toczy się przedmiotowe postępowanie egzekucyjne.
Zażalenie na to postanowienie wniósł Polski Związek Działkowców Okręgowy Zarząd [...] w B.
W zażaleniu domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia i jego zmiany poprzez dopuszczenie wnioskodawczyni do udziału w sprawie, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie art. 33 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 28 kpa oraz art. 110 b pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a także art. 14 ust. 1 i art. 20 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, iż wnioskodawczyni przysługuje ochrona posiadania jako posiadaczowi zależnemu wyodrębnionej działki. Wnioskodawczyni posiada na przedmiotowej działce nasadzenia i urządzenia, będące jej wyłączną własnością. Ponadto powołano się na ochronę posiadania, uregulowaną w art. 344 w zw. z art. 336 i art. 342 kodeksu cywilnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: wniesione w niniejszej sprawie zażalenia podlegają oddaleniu, jako nieposiadające usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 33 § 2 P.p.s.a. udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. W orzecznictwie sądowym i piśmiennictwie utrwalony jest pogląd, że o tym czy wnioskodawca ubiegający się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie, decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt administracyjny, a nie interes faktyczny.
Podkreślić należy, iż w niniejszej sprawie - co zaznaczono również w zażaleniu - prawo własności nieruchomości, na której położone są przedmiotowe działki pracownicze przysługuje Skarbowi Państwa, zaś jej użytkownikiem jest Polski Związek Działkowców, a nie bezpośrednio członkowie tego Związku. Polski Związek Działkowców, będąc użytkownikiem gruntu, w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego, nie może zbyć prawa użytkowania na rzecz poszczególnych członków Związku. Zauważyć przy tym trzeba, iż Związek nie wykonuje prawa użytkowania sam, lecz za pośrednictwem swoich członków. Podkreślenia wymaga, iż wykonywanie prawa użytkowania nie jest równoznaczne z posiadaniem tego prawa w znaczeniu prawa rzeczowego ograniczonego, stanowi ono bowiem określony zespół uprawnień do używania rzeczy i pobierania z niej pożytków. Uprawnienia te posiadają określoną wartość majątkową i są uprawnieniami o charakterze cywilnym, stąd roszczenia z nimi związane mogą być dochodzone przed sądem powszechnym. Z uprawnień tych nie wynika także interes prawny w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym, a wskazują one jedynie na istnienie ewentualnego interesu faktycznego członków Związku w toku niniejszego postępowania. Omawiane uprawnienia nie mogą stanowić podstawy działania organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym. Zarówno bowiem powyższe roszczenia, jak i roszczenia wynikające z poczynionych nakładów na użytkowanej działce, mają charakter cywilnoprawny i mogą być dochodzone jedynie przed sądem powszechnym, a nie w ramach postępowania egzekucyjnego w administracji i sądowoadministracyjnego. Tym samym stwierdzić trzeba, iż nie zostały spełnione przesłanki dopuszczenia poszczególnych członków Związku Działkowców do udziału w sprawie w charakterze uczestników postępowania, w świetle art. 33 § 2 P.p.s.a.
Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 29 stycznia 2009 r., sygn. akt I OZ 40/09.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.