II FZ 795/15

Naczelny Sąd Administracyjny2015-10-21
NSApodatkoweŚredniansa
prawo pomocykoszty sądowepodatek dochodowynajemnieruchomościdochodymajątekpostępowanie administracyjnezażalenieNSA

NSA oddalił zażalenie podatnika na odmowę przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie, uznając, że wysokie dochody i znaczny majątek nie uzasadniają zwolnienia z kosztów sądowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił A. S. prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od najmu, wskazując na wysokie dochody z działalności gospodarczej i posiadanie licznych nieruchomości. Podatnik wniósł zażalenie, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podzielając stanowisko WSA i podkreślając obowiązek strony do rzetelnego wykazania braku środków na koszty postępowania.

Sprawa dotyczy zażalenia A. S. na postanowienie WSA w Bydgoszczy, które odmówiło przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w postępowaniu dotyczącym zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. od dochodów z najmu lub dzierżawy. Skarżący wraz ze skargą złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, oświadczając, że nie posiada oszczędności, ale posiada znaczący majątek w postaci kilku nieruchomości. Zarówno skarżący, jak i jego żona, prowadzą działalność gospodarczą, z której w 2013 r. uzyskali łącznie 980.000 zł dochodu. Mimo znacznych dochodów i majątku, skarżący wskazał na wysokie miesięczne raty kredytów (15.000 zł) i koszty utrzymania (5.000 zł). WSA odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że wysokie dochody i posiadanie znacznego majątku wykluczają możliwość zaliczenia skarżącego do grona osób ubogich. Podatnik wniósł zażalenie, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd podkreślił, że ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie. NSA uznał, że skarżący nie wykazał, iż spełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., a jego sytuacja finansowa, biorąc pod uwagę dochody, majątek i relatywnie niskie obciążenia, nie uzasadnia przyznania prawa pomocy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli posiadany majątek i dochody wskazują, że strona nie znajduje się na skraju ubóstwa i jest w stanie ponieść koszty postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.

Uzasadnienie

Ciężar dowodu wykazania przesłanek do przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie. Wysokie dochody z działalności gospodarczej (980.000 zł łącznie z żoną w 2013 r.) oraz posiadanie licznych nieruchomości o znacznej wartości, przy relatywnie niskich obciążeniach (ok. 20.000 zł miesięcznie), wykluczają możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 246 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar dowodu spoczywa na stronie.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 255

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Strona jest zobowiązana do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów, jeśli jej oświadczenie o stanie majątkowym jest niewystarczające lub budzi wątpliwości.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stosowanie przepisów o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do zażaleń.

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznawanie zażaleń przez NSA.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zażalenie podatnika zarzucające błąd w ustaleniach faktycznych sądu pierwszej instancji dotyczący oceny jego sytuacji finansowej i majątkowej.

Godne uwagi sformułowania

ciężar dowodu, co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, spoczywa na stronie składającej wniosek nie znajduje się na skraju ubóstwa, co mogłoby spowodować ryzyko wystąpienia zagrożenia finansowego u niego i jego rodziny

Skład orzekający

Jacek Brolik

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym dla osób prowadzących działalność gospodarczą z wysokimi dochodami i znacznym majątkiem."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej i oceny majątkowej strony; nie stanowi przełomowej wykładni prawa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jak sąd ocenia sytuację majątkową strony ubiegającej się o prawo pomocy, nawet jeśli posiada ona znaczny majątek i wysokie dochody. Pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o kosztach sądowych.

Czy wysokie dochody i liczne nieruchomości oznaczają brak prawa do pomocy sądowej?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FZ 795/15 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2015-10-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-09-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jacek Brolik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
I SA/Bd 510/15 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2016-01-13
II FSK 1994/16 - Wyrok NSA z 2018-06-29
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art.246 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jacek Brolik, , , po rozpoznaniu w dniu 21 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 8 lipca 2015 r. sygn. akt I SA/Bd 510/15 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 16 marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. od dochodów z najmu lub dzierżawy postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 8 lipca 2015 r., sygn. akt I SA/Bd 510/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi A.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 16 marca 2015 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w za 2012 r. od dochodów z najmu lub dzierżawy.
Ze stanu sprawy przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji wynika, że skarżący wraz ze skargą wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz dwoma niepełnoletnimi córkami. Oświadczył, że nie posiada oszczędności, papierów wartościowych oraz przedmiotów wartościowych. Jako majątek wnioskodawca wskazał dom o pow. 480 m² - G., dom o pow. 120 m² - Zakopane, mieszkanie o pow. 63 m² - G., mieszkanie o pow. 68 m² - G., kamienica o pow. 1.200 m² - G., kamienica o pow. 900 m² - G., nieruchomość rolna o pow. 11 ha - G. Zarówno skarżący jak i jego żona prowadzą działalność gospodarczą i z tego tytułu w 2013 r. uzyskali dochody w kwotach odpowiednio 680.000 zł oraz 300.000 zł. Jednocześnie wnioskodawca oświadczył, że spłaca 2 kredyty, gdzie łączna wysokość rat wynosi 15.000 zł. Koszty utrzymania wnioskodawca określił na kwotę 5.000 zł.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wniosek strony nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem wysokość uzyskiwanych dochodów oraz fakt posiadania znacznego majątku w postaci nieruchomości wyklucza, zdaniem Sądu, możliwość zaliczenia skarżącego do grona osób ubogich, z myślą o których stworzona została instytucja prawa pomocy.
Podatnik wniósł zażalenie na opisane powyższej postanowienie domagając się jego uchylenia. Postanowieniu zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że skarżący dysponuje środkami finansowymi wystarczającymi na uiszczenie opłaty od skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 - zwanej dalej p.p.s.a.) - wprost przenosi na stronę obowiązek wykazania, że nie ma środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym – pkt 1) lub, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym – pkt 2). Z treści tego przepisu bezpośrednio wynika, że ciężar dowodu, co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Z powyższego wynika zatem obowiązek współpracy wnioskodawcy z sądem poprzez przedstawienie w sposób rzetelny swojego stanu majątkowego. Niedostarczenie zatem żądanych przez sąd danych, przedstawienie ich w sposób niekompletny, bądź mało czytelny powoduje, że oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne, niewystarczające do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. W takiej sytuacji sąd uprawniony jest do sformułowania oceny, że wniosek o przyznanie prawa pomocy jest nieuzasadniony.
Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, że strona nie wykazała, aby spełniała przesłanki upoważniające do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Naczelny Sąd Administracyjny po dokonaniu analizy jej sytuacji finansowej uznał, że podatnik nie znajduje się na skraju ubóstwa, co mogłoby spowodować ryzyko wystąpienia zagrożenia finansowego u niego i jego rodziny. Należy wskazać, że dochody jego oraz jego żony z działalności gospodarczej w 2013 r. wyniosły 980.000 zł, przy obciążeniach ok. 20.000 zł miesięcznie (kredyty i koszty utrzymania). Małżonkowie posiadają również
7 nieruchomości, stanowiących mienie o znacznej wartości.
Reasumując, należy stwierdzić, że Sąd pierwszej instancji w sposób pełny i wnikliwy dokonał analizy sytuacji materialnej skarżącego i uznał, że nie została spełniona przesłanka z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Powyższej oceny podatnik nie podważył w zażaleniu. Zażalenie zawiera jedynie stwierdzenie, że doszło do błędu w ustaleniach faktycznych, polegającego na uznaniu, że skarżący dysponuje środkami finansowymi wystarczającymi na uiszczenie opłaty od skargi. Skoro zatem strona uważa, że stan faktyczny sprawy nie został poprawnie ustalony i oceniony przez Sąd pierwszej instancji, powinien wskazać, które jego elementy, nie są zgodne z informacjami podanymi przez podatnika we wniosku o przyznanie prawa pomocy. To, że strona nie zgadza się z oceną stanu faktycznego i prawnego dokonaną przez Sąd pierwszej instancji nie zmienia prawidłowości wydanego postanowienia i nie jest przesłanką stwierdzenia jego wadliwości.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI