I OZ 101/10

I OZ 101/10 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2010-02-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-02-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Irena Kamińska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
II SA/Gl 731/09 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2010-09-22
I OZ 124/12 - Postanowienie NSA z 2012-03-07
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 246, art. 184, art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/GL 731/09 oddalające wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia (...) czerwca 2009 r. nr (...) w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i odszkodowania postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu sprzeciwu J. S. od postanowienia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach, oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych z dnia 24 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/Gl 731/09, oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy.
W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, iż zaskarżonym postanowieniem z dnia 24 listopada 2009 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że J. S. wraz z żoną i dwójką małoletnich dzieci prowadzi gospodarstwo domowe. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi budynek o powierzchni mieszkalnej 80 m- oraz gospodarstwo rolne o pow. 23 ha, z którego osiąga on miesięczny dochód w wysokości 1.600,00 zł. Jednocześnie skarżący zadeklarował, że jego łączny roczny dochód netto kształtuje się na poziomie 17.000,00 zł. Referendarz sądowy wskazał, że z oświadczenia J. S. oraz z treści nadesłanych przez niego dokumentów wynika, że jego roczne wydatki kształtują się na poziomie 179.000,00 zł, co w przeliczeniu miesięcznym daje kwotę prawie 15.000,00 zł. W ocenie referendarza sądowego powyższa okoliczność pozwala przyjąć, że wbrew złożonemu oświadczeniu dochód skarżącego musi być stosunkowo wysoki, skoro pozwala na ponoszenie tego rodzaju wydatków. Referendarz sądowy podkreślił, również, że brak jest jakiegokolwiek dokumentu pozwalającego wiarygodnie ustalić rzeczywistą wysokość tego dochodu.
W ustawowym terminie J. S. wniósł sprzeciw od tego postanowienia wnosząc o całkowite zwolnienie go z kosztów postępowania przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu sprzeciwu skarżący wskazywał, że jest kryzys i nie stać go na zapłacenie kosztów sądowych.
Wydając zaskarżone postanowienie Sąd pierwszej instancji podniósł, iż oceniając sytuację majątkową skarżącego stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 1 pkt. 2 P.p.s.a. przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym nie została spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego wniosku.
W ocenie Sądu pierwszej instancji skarżący nie wykazał w sposób dostateczny i przekonujący, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania sprowadzają się do obowiązku uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200,00 zł. Skarżący J. S. uniemożliwił obiektywną ocenę swojej rzeczywistej sytuacji materialnej, nie wiadomo bowiem jak uzyskując miesięczny dochód w wysokości 1.600,00 zł jest w stanie ponosić koszty, które zgodnie z jego oświadczeniem i przedstawionymi dokumentami wynoszą miesięcznie ok. 15.000,00 zł. Taki stan rzeczy wyklucza zaś możliwość oceny rzeczywistego stanu majątkowego wnioskodawcy, a co za tym idzie obiektywne stwierdzenie, że jest on osobą, której wniosek rzeczywiście zasługuje na uwzględnienie.
W zażaleniu na powyższe postanowienie z dnia 22 stycznia 2010 r. (data wpływu 26 stycznia 2010 r.) J. S. podniósł, iż nie zgadza się z ustaleniami Sądu pierwszej instancji w zakresie wyliczenia jego miesięcznego dochodu na kwotę 15 000 zł. Mając na uwadze powyższe wniósł o uchylenie przedmiotowego postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Treść tego przepisu wyraźnie wskazuje, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się on w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Przy tym to do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy, należy ocena czy takie okoliczności zachodzą.
Mając powyższe na uwadze, należy wskazać, że Sąd pierwszej instancji ocenił prawidłowo sytuację finansową skarżącego, jako nie kwalifikującą się do udzielenia prawa pomocy w zakresie częściowym. Biorąc pod uwagę przedstawione przez wnioskodawcę oświadczenia dotyczące jej sytuacji finansowej, należy stwierdzić, że budzą one uzasadnione wątpliwości co do ich zgodności ze stanem rzeczywistym. Za taką oceną przemawia zestawienie deklarowanych przez skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym miesięcznych wydatków, które ustalone w oparciu o jego oświadczenia oraz treść nadesłanych dokumentów (k. 24) muszą kształtować się na miesięcznym poziomie w wysokości co najmniej 15.000,00 zł, co wynika z zadeklarowanych rocznych wydatków w wysokości 179.000,00 zł. Ponadto skarżący nie wskazał, czy zalega z jakimikolwiek płatnościami (np. z tytułu dwóch kredytów hipotecznych na kwoty 168 000 zł oraz 134 000 zł - k. 25 i 30 akt). Z powyższego można wywnioskować, że dochód skarżącego jest stosunkowo wysoki, skoro pozwala na ponoszenie tego rodzaju wydatków i znacznie przekracza kryterium uzasadniające przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Podkreślić również trzeba, że brak jest jakiegokolwiek dokumentu pozwalającego wiarygodnie ustalić rzeczywistą wysokość dochodu skarżącego. Słusznie zatem Sąd pierwszej instancji odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy, gdyż sytuacja, w której zadeklarowane przez stronę wydatki przewyższają uzyskiwane dochody sugeruje, że posiada ona inne jeszcze, oprócz ujawnionych w toku postępowania, źródła przychodów. Taki pogląd zresztą ugruntował się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 4 marca 2005 r., sygn. akt I OZ 6/05, niepubl ).
Wobec powyższego należało stwierdzić, że skarżący nie wykazał w sposób rzetelny i nie budzący wątpliwości, iż spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a.