I OZ 100/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-04-19
NSAAdministracyjneWysokansa
scalanie gruntówwstrzymanie wykonaniapostanowieniezażaleniesąd administracyjnyochrona tymczasowabezprzedmiotowość postępowania

NSA umorzył postępowanie zażaleniowe dotyczące wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia Wojewody w sprawie scalania gruntów, ponieważ sprawa w I instancji została już zakończona wyrokiem.

Skarżący J. J., J. J. i Z. B. wnieśli zażalenia na postanowienie WSA w Warszawie odmawiające wstrzymania wykonania postanowienia Wojewody Mazowieckiego w sprawie szacunku gruntów objętych scaleniem. WSA odmówił wstrzymania, uznając brak wykazania przez skarżących przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Następnie WSA oddalił skargi skarżących na postanowienie Wojewody, a skarga kasacyjna nie została wniesiona. NSA, powołując się na art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., umorzył postępowanie zażaleniowe jako bezprzedmiotowe, gdyż zakończenie postępowania w I instancji powoduje utratę przez sąd kompetencji do udzielania ochrony tymczasowej.

Sprawa dotyczy zażaleń wniesionych przez J. J., J. J. oraz Z. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 października 2022 r., które odmówiło wstrzymania wykonania postanowienia Wojewody Mazowieckiego z dnia 10 czerwca 2022 r. w przedmiocie zaakceptowania szacunku gruntów objętych scaleniem. Sąd I instancji uznał, że skarżący nie wykazali zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania, nie przedstawiając konkretnych okoliczności wskazujących na możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Następnie, wyrokiem z dnia 4 listopada 2022 r., WSA oddalił skargi skarżących na postanowienie Wojewody, a ponieważ nie wniesiono skargi kasacyjnej, postępowanie w I instancji zostało zakończone. Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w zw. z art. 193 i art. 197 P.p.s.a., uznał postępowanie zażaleniowe za bezprzedmiotowe i postanowił je umorzyć. Sąd wskazał, że zakończenie postępowania przed sądem I instancji powoduje utratę przez ten sąd uprawnienia do udzielenia ochrony tymczasowej, a w przypadku wniesienia skargi kasacyjnej kompetencja ta przechodzi na NSA, co wymaga jednak złożenia odrębnego wniosku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie takie jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu.

Uzasadnienie

Zakończenie postępowania przed sądem pierwszej instancji (np. przez wydanie wyroku) powoduje, że sąd ten traci kompetencję do udzielania ochrony tymczasowej. W przypadku wniesienia skargi kasacyjnej, kompetencja ta przechodzi na sąd drugiej instancji, ale wymaga to złożenia odrębnego wniosku. Dlatego też, rozpoznawanie zażalenia na postanowienie o wstrzymaniu wykonania staje się bezprzedmiotowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzono

Przepisy (4)

Główne

P.p.s.a. art. 161 § § 1 pkt 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

P.p.s.a. art. 193

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym.

P.p.s.a. art. 197

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy dotyczące postanowień i zarządzeń sądu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zakończenie postępowania w pierwszej instancji czyni bezprzedmiotowym rozpoznawanie zażalenia na postanowienie o wstrzymaniu wykonania.

Godne uwagi sformułowania

Istotą ochrony tymczasowej udzielanej na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. jest zabezpieczenie interesów strony skarżącej przez wstrzymanie wykonalności aktu administracyjnego do czasu zakończenia postępowania przed sądem. Po wydaniu przez Sąd orzeczenia kończącego postępowanie w I instancji, bezprzedmiotowe jest rozpoznawanie przez ten sąd wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności.

Skład orzekający

Elżbieta Kremer

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania zażaleniowego w przypadku zakończenia postępowania w pierwszej instancji."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy postępowanie w I instancji zostało zakończone wyrokiem lub postanowieniem kończącym, a nie wniesiono skargi kasacyjnej lub wniesiono ją bez wniosku o wstrzymanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą momentu utraty mocy przez wniosek o wstrzymanie wykonania i bezprzedmiotowości zażalenia po zakończeniu postępowania w pierwszej instancji. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Kiedy wniosek o wstrzymanie wykonania przestaje mieć sens? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 100/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-04-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Kremer /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6162 Scalanie i wymiana gruntów
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
VIII SA/Wa 679/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-11-04
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Umorzono postępowanie zażaleniowe
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 61 § 3, art. 161 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń J. J. i J. J. oraz Z. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 października 2022 r., sygn. akt VIII SA/Wa 679/22 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skarg J. J. i J. J. oraz Z. B. na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia 10 czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie zaakceptowania szacunku gruntów objętych scaleniem postanawia: umorzyć postępowanie zażaleniowe.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 25 października 2022 r. sygn. akt VIII SA/Wa 679/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu wniosków J. J. i J. J. oraz Z. B., odmówił wstrzymania wykonania postanowienia Wojewody Mazowieckiego z dnia 10 czerwca 2022 r. w przedmiocie zaakceptowania szacunku gruntów objętych scaleniem.
W uzasadnieniu Sąd I instancji zauważył, że skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie przywołali okoliczności, które świadczą o jego zasadności. Zarzuty skarżących, koncentrują się na podjęciu przez organy dalszych czynności w procesie scalenia, ewentualnych niekorzystnych skutkach procedury scaleniowej, jak i możliwości wywołania chaosu prawnego na poszczególnych etapach procesu scalenia.
W ocenie Sądu, skarżący nie wykazali, aby w sprawie zaszła podstawa do wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Nazbyt ogólne powołanie się przez wnioskodawców na wskazane wyżej kwestie nie pozwala na dokonanie analizy, czy którakolwiek z przesłanek z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." została spełniona. Skarżący nie podali bowiem żadnych takich okoliczności, których zaistnienie w wyniku wykonania postanowienia, mogłoby wyrządzić skarżącym znaczną szkodę bądź spowodować trudne do odwrócenia skutki, w rozumieniu ww. przepisu art. 61 § 3 P.p.s.a.
Zażalenia na powyższe postanowienie wnieśli J. J. i J. J. oraz Z. B.
Następnie wyrokiem z dnia 4 listopada 2022 r. sygn. akt VIII SA/Wa 679/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi J. J. i J. J. i Z. B. na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia 10 czerwca 2022 r. w przedmiocie zaakceptowania szacunku gruntów objętych scaleniem. Odpis powyższego wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącym przy pismach z dnia 29 grudnia 2022 r. i jak wynika z informacji przekazanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 6 kwietnia 2023 r. nie została wniesiona skarga kasacyjna od ww. wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.(zamieszczonym w Dziale III p.p.s.a. - Postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym) sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. W myśl art. 193 P.p.s.a., jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym.
Natomiast art. 61 § 3 P.p.s.a. stanowi, że po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Istotą ochrony tymczasowej udzielanej na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. jest zabezpieczenie interesów strony skarżącej przez wstrzymanie wykonalności aktu administracyjnego do czasu zakończenia postępowania przed sądem. Zakończenie postępowania sądowoadministracyjnego przed Sądem I instancji wskutek wydania wyroku lub postanowienia powoduje, że sąd ten nie ma już uprawnienia do udzielenia ochrony tymczasowej, a w przypadku wniesienia skargi kasacyjnej kompetencja w tym zakresie przechodzi na Naczelny Sąd Administracyjny, co jednak wymaga złożenia przez stronę odrębnego wniosku (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2018 r. sygn. akt II GZ 325/18, z dnia 26 listopada 2020 r. sygn. akt II GZ 348/20 oraz z dnia 20 stycznia 2023 r. sygn. akt II GZ 524/22; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Oznacza to, że po wydaniu przez Sąd orzeczenia kończącego postępowanie w I instancji, bezprzedmiotowe jest rozpoznawanie przez ten sąd wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. W konsekwencji bezprzedmiotowe jest także rozpoznawanie zażalenia na postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania aktu lub czynności, a postępowanie wszczęte zażaleniem podlega umorzeniu (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2017 r. sygn. akt II OZ 1514/17, z dnia 17 kwietnia 2018 r. sygn. akt II OZ 363/18, z dnia 18 lipca 2018 r. sygn. akt II OZ 770/18, z dnia 13 listopada 2019 r. sygn. akt II GZ 261/19 oraz z dnia 22 kwietnia 2021 r. sygn. akt II GZ 115/21). W przypadku bowiem zasadności takiego zażalenia Sąd I instancji nie miałby podstawy do ponownego rozpatrzenia wniosku strony skarżącej.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że skoro wyrokiem z dnia 4 listopada 2022 r. zostały oddalone skargi skarżących na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia 10 czerwca 2022 r. – to w konsekwencji postępowanie wszczęte zażaleniami J. J. i J. J. oraz Z. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 października 2022 r. o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia podlega umorzeniu.
Z tych względów, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 193 i art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI