I OW 95/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-06-17
NSAAdministracyjneNiskansa
spór o właściwośćsąd administracyjnyNSAkpapsasamorząd terytorialnyorgan wyższego stopniaSKOodrzucenie wniosku

Podsumowanie

NSA odrzucił wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między starostą a wójtem, wskazując na właściwość Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Starosta Raciborski złożył do NSA wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z Wójtem Gminy Pietrowice Wielkie w sprawie sprostowania aktów własności ziemi. Starosta argumentował, że właściwość należy do gminy. NSA uznał jednak, że zgodnie z KPA i rozporządzeniem, organem właściwym do rozstrzygnięcia sporu jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, a NSA nie jest właściwy do rozpoznania wniosku.

Starosta Raciborski złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z Wójtem Gminy Pietrowice Wielkie w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku A.W. w sprawie dotyczącej sprostowania aktów własności ziemi. Wnioskodawca argumentował, że wobec braku przepisu przekazującego zadania tego rodzaju do właściwości powiatu, organem właściwym w sprawie jest Wójt Gminy Pietrowice Wielkie, opierając się na ogólnym domniemaniu właściwości gminy do realizacji zadań publicznych. Naczelny Sąd Administracyjny, analizując przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (psa) oraz Kodeksu postępowania administracyjnego (kpa), stwierdził, że sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego tylko wtedy, gdy nie ma ustalonego organu wyższego stopnia właściwego do rozstrzygnięcia takiego sporu. Zgodnie z art. 17 pkt 1 kpa, organem wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego są samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej. Wskazano, że zgodnie z rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach jest właściwe dla obszaru, na którym znajdują się oba sporujące organy (Starosta Raciborski i Wójt Gminy Pietrowice Wielkie). Ponieważ istnieje właściwy organ administracji publicznej do rozstrzygnięcia sporu, NSA nie był właściwy do jego rozpoznania. W związku z tym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 15 § 2 w zw. z art. 64 § 3 w zw. z art. 193 ppsa, wniosek został odrzucony.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozstrzygnięcia sporu o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, jeśli istnieje wspólny organ wyższego stopnia właściwy do jego rozstrzygnięcia na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego.

Uzasadnienie

Sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami samorządu terytorialnego tylko wtedy, gdy nie ma ustalonego organu wyższego stopnia właściwego do rozstrzygnięcia tego sporu. W przypadku sporu między starostą a wójtem, organem wyższego stopnia są samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej. W tej sprawie właściwe było Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (7)

Główne

kpa art. 22 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

psa art. 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

kpa art. 17 § pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

psa art. 58 § § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

psa art. 15 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

psa art. 64 § § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

psa art. 193

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozstrzygnięcia sporu o właściwość, gdy istnieje właściwy organ administracji publicznej (SKO).

Godne uwagi sformułowania

sąd administracyjny jest właściwy do rozstrzygnięcia sporu o właściwość (...) wyłącznie wtedy, kiedy nie ma ustalonego (...) organu administracji publicznej właściwego do rozstrzygnięcia tego sporu.

Skład orzekający

Marek Stojanowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości NSA do rozstrzygania sporów o właściwość między organami samorządu terytorialnego."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy istnieje właściwy organ administracji do rozstrzygnięcia sporu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 2/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z właściwością sądu i organów administracji, co jest rutynowe dla prawników procesowych, ale mało interesujące dla szerszej publiczności.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I OW 95/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-06-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Marek Stojanowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6169 Inne o symbolu podstawowym  616
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Odrzucono wniosek o wyznaczenie organu właściwego do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par. 1 pkt 1 w zw. z art. 15 par. 2 w zw. z art. 64 par. 3 w zw. z art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty Raciborskiego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą Raciborskim a Wójtem Gminy Pietrowice Wielkie w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku A.W. w sprawie dotyczącej sprostowania aktów własności ziemi postanawia: odrzucić wniosek.
Uzasadnienie
Pismem z 22 maja 2025 r. Starosta R. (dalej: "wnioskodawca"), złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z Wójtem Gminy P.W. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku A.W. w sprawie dotyczącej sprostowania aktów własności ziemi.
Wnioskodawca wskazał, że wobec braku przepisu przekazującego zadania tego rodzaju do właściwości powiatu, zgodnie z ogólnym domniemaniem właściwości gminy do realizacji zadań publicznych organem właściwym w sprawie jest Wójt Gminy Pietrowice Wielkie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. dalej: "ppsa"), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
Stosownie do art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: "kpa") spór o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, rozstrzyga wspólny dla nich organ wyższego stopnia – z zastrzeżeniem pkt 2-4 – a w razie braku takiego organu – sąd administracyjny. W świetle powyższego przepisu niewątpliwym jest, że sąd administracyjny jest właściwy do rozstrzygnięcia sporu o właściwość pomiędzy organami jednostkami samorządu terytorialnego wyłącznie wtedy, kiedy nie ma ustalonego na podstawie art. 22 § 1 pkt 1-4 kpa organu administracji publicznej właściwego do rozstrzygnięcia tego sporu.
Zgodnie z art. 17 pkt 1 kpa organem wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego, są samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej. Jak wynika z § 1 ust. 12 lit. c rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. z 2003 r., nr 198, poz. 1925), organy pozostające w sporze mają siedzibę na obszarze właściwości Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach. Obszar właściwości powyższego kolegium obejmuje bowiem cały obszar powiatu raciborskiego – na obszarze którego znajduje się zarówno siedziba Starosty R. jak i Wójta Gminy P.W. – albowiem wskazana gmina znajduje się na obszarze powiatu raciborskiego. W sprawie brak jest przepisów szczególnych w zakresie właściwości organów, co oznacza że wspólnym dla organów pozostających w sporze organem wyższego stopnia jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach przez co zgodnie z art. 22 § 1 pkt 1 w zw. z art. 17 pkt 1 kpa to ten organ jest właściwy do rozstrzygnięcia sporu.
Z tego względu, w świetle przytoczonych wyżej przepisów, Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozstrzygnięcia niniejszego sporu a złożony wniosek podlegał odrzuceniu, jako złożony w sprawie nie należącej do właściwości sądu administracyjnego i dlatego na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 15 § 2 w zw. z art. 64 § 3 w zw. z art. 193 ppsa orzeczono jak w postanowieniu.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę