Orzeczenie · 2025-09-11

I OW 94/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-09-11
NSAAdministracyjneWysokansa
spór kompetencyjnywłaściwość miejscowapomoc społecznadom pomocy społecznejubezwłasnowolnienieopieka prawnamiejsce zamieszkaniamiejsce wykonywania działalnościNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął spór o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta i Gminy O. a Wójtem Gminy K. w przedmiocie ustalenia organu właściwego do umieszczenia osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej, J.S., w domu pomocy społecznej. Spór wynikał z faktu, że opiekun prawny J.S., wyznaczony przez Sąd Rejonowy w O., jest zameldowany w Gminie K., ale prowadzi działalność zawodową jako adwokat na terenie Gminy O. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, a w przypadku osoby ubezwłasnowolnionej – według miejsca zamieszkania jej opiekuna (art. 27 k.c.). Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na utrwaloną linię orzeczniczą oraz art. 365 § 1 k.p.c. (wiążąca moc prawomocnych orzeczeń), zinterpretował przepisy w sposób uwzględniający specyfikę sprawy. Sąd zwrócił uwagę na postanowienie Sądu Rejonowego w O., które sprostowało wcześniejsze orzeczenie, wskazując, że opiekun został ustanowiony w związku z wykonywanym zawodem adwokata. W konsekwencji, NSA uznał, że właściwość miejscową należy określić z uwzględnieniem miejsca wykonywania działalności zawodowej przez opiekuna prawnego, a nie tylko miejsca zameldowania. W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Burmistrza Miasta i Gminy O. jako organ właściwy do rozpatrzenia wniosku o umieszczenie J.S. w domu pomocy społecznej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie właściwości miejscowej organu w sprawach dotyczących umieszczenia w domu pomocy społecznej, gdy opiekun prawny ma różne miejsca zameldowania i wykonywania działalności zawodowej, a także interpretacja przepisów k.c. i u.p.s. w kontekście prawomocnych orzeczeń sądów powszechnych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której prawomocne orzeczenie sądu powszechnego wskazuje na związek ustanowienia opiekuna z wykonywanym zawodem.

Zagadnienia prawne (1)

Jak należy ustalić właściwość miejscową gminy do umieszczenia osoby ubezwłasnowolnionej w domu pomocy społecznej, gdy opiekun prawny ma zameldowanie w jednej gminie, a prowadzi działalność zawodową w innej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Właściwość miejscową należy ustalić z uwzględnieniem miejsca wykonywania działalności zawodowej przez opiekuna prawnego, jeśli zostało to potwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu powszechnego.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na art. 101 ust. 1 u.p.s. w zw. z art. 25 i 27 k.c., ale zinterpretował je w świetle art. 365 § 1 k.p.c. i prawomocnego postanowienia sądu powszechnego, które wskazywało na związek ustanowienia opiekuna z wykonywanym zawodem adwokata.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Inne
Wskazano Burmistrza Miasta i Gminy O. jako organ właściwy do umieszczenia J.S. w domu pomocy społecznej.

Przepisy (7)

Główne

u.p.s. art. 101 § ust. 1

Ustawa o pomocy społecznej

Właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, a w przypadku osoby pozostającej pod opieką – miejsca zamieszkania opiekuna.

p.p.s.a. art. 15 § § 1 pkt 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego.

p.p.s.a. art. 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 15 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.c. art. 25

Kodeks cywilny

Miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.

k.c. art. 27

Kodeks cywilny

Miejscem zamieszkania osoby pozostającej pod opieką jest miejsce zamieszkania opiekuna.

k.p.c. art. 365 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Prawomocne orzeczenie wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Miejsce wykonywania działalności zawodowej opiekuna prawnego, potwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu, powinno być decydujące dla ustalenia właściwości miejscowej gminy w sprawie umieszczenia osoby ubezwłasnowolnionej w DPS.

Odrzucone argumenty

Właściwość miejscową należy ustalać wyłącznie na podstawie miejsca zameldowania opiekuna prawnego.

Godne uwagi sformułowania

obowiązujące przepisy nie łączą właściwości miejscowej z miejscem wykonywania działalności zawodowej a miejscem zamieszkania • przepisy art. 101 ust. 1 u.p.s. w zw. z art. 25 w zw. z art. 27 k.c. muszą być wykładane w rozpoznawanej sprawie w ten sposób, że właściwość miejscowa organu musi zostać określona z uwzględnieniem miejsca wykonywania działalności zawodowej przez opiekuna prawnego zainteresowanego.

Skład orzekający

Marek Stojanowski

przewodniczący sprawozdawca

Marian Wolanin

członek

Iwona Bogucka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości miejscowej organu w sprawach dotyczących umieszczenia w domu pomocy społecznej, gdy opiekun prawny ma różne miejsca zameldowania i wykonywania działalności zawodowej, a także interpretacja przepisów k.c. i u.p.s. w kontekście prawomocnych orzeczeń sądów powszechnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której prawomocne orzeczenie sądu powszechnego wskazuje na związek ustanowienia opiekuna z wykonywanym zawodem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznego problemu ustalania właściwości miejscowej w sprawach społecznych, gdzie kluczowe jest zinterpretowanie przepisów prawa cywilnego i administracyjnego w kontekście konkretnych okoliczności faktycznych i orzecznictwa.

Gdzie mieszka opiekun? Sąd rozstrzyga spór o właściwość w sprawie umieszczenia w domu pomocy społecznej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst