I OW 94/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-08-02
NSAAdministracyjneŚredniansa
spór kompetencyjnyspór o właściwośćpomoc społecznaschronisko dla bezdomnychwłaściwość miejscowazameldowanieosoba bezdomnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Burmistrza Miasta K. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku osoby bezdomnej o skierowanie do schroniska, opierając się na ostatnim miejscu jej zameldowania.

Prezydent Miasta W. złożył wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z Burmistrzem Miasta K. w sprawie wniosku osoby bezdomnej o skierowanie do schroniska. Prezydent W. uważał, że właściwy jest organ gminy K. ze względu na ostatnie miejsce zameldowania osoby bezdomnej. Burmistrz K. kwestionował właściwość, wskazując na fikcyjność zameldowania. NSA, powołując się na art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, uznał, że właściwość organu gminy w przypadku osoby bezdomnej decyduje ostatnie miejsce zameldowania na pobyt stały, niezależnie od okoliczności zameldowania.

Spór o właściwość dotyczył ustalenia organu odpowiedzialnego za rozpoznanie wniosku K.S., osoby bezdomnej, o skierowanie do schroniska. Prezydent Miasta W. złożył wniosek do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazując jako właściwy organ gminy K., opierając się na ostatnim miejscu zameldowania wnioskodawczyni na pobyt stały. Burmistrz Miasta K. podniósł, że zameldowanie to miało charakter fikcyjny i nie powinno decydować o właściwości. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrując sprawę na posiedzeniu niejawnym, przypomniał, że zgodnie z art. 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy te rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego. Wskazał, że zgodnie z art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, w przypadku osoby bezdomnej, właściwość miejscową gminy ustala się według ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały. Sąd podkreślił, że okoliczności podnoszone przez Burmistrza Miasta K. dotyczące fikcyjności zameldowania nie mają znaczenia prawnego, ponieważ przepis ustawy jednoznacznie wiąże właściwość z samym faktem zameldowania. W związku z tym, NSA postanowił wskazać Burmistrza Miasta K. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

W przypadku osoby bezdomnej, o właściwości miejscowej organu gminy decyduje ostatnie miejsce zameldowania tej osoby na pobyt stały, zgodnie z art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że przepis art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej jednoznacznie wskazuje, iż w przypadku osoby bezdomnej, organem właściwym jest organ gminy ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały. Okoliczności dotyczące fikcyjności zameldowania lub faktycznego związku osoby z inną gminą nie mają znaczenia dla ustalenia właściwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.

p.p.s.a. art. 15 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest kognicją Naczelnego Sądu Administracyjnego.

u.p.s. art. 101 § ust. 2

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

W przypadku osoby bezdomnej o właściwości miejscowej organu gminy decyduje ostatnie miejsce zameldowania tej osoby na pobyt stały.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd orzeka na posiedzeniu niejawnym w przypadkach przewidzianych w ustawie.

k.p.a. art. 22 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, nie mającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny.

u.p.s. art. 101 § ust. 1

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

Właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ostatnie miejsce zameldowania osoby bezdomnej na pobyt stały decyduje o właściwości miejscowej gminy, zgodnie z art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, niezależnie od okoliczności zameldowania.

Odrzucone argumenty

Argument Burmistrza Miasta K. o fikcyjności zameldowania i braku faktycznego związku osoby bezdomnej z gminą K. nie ma znaczenia dla ustalenia właściwości organu.

Godne uwagi sformułowania

Okoliczności podnoszone przez Burmistrza Miasta K. nie mają znaczenia w sprawie, albowiem zgodnie z art. 101 ust. 2 ups o właściwości organu decyduje miejsce ostatniego zameldowania osoby na pobyt stały, niezależnie od tego z jakich powodów i w jakich okolicznościach zameldowanie to nastąpiło.

Skład orzekający

Marek Stojanowski

przewodniczący sprawozdawca

Marian Wolanin

sędzia

Jakub Zieliński

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości miejscowej organu gminy w sprawach pomocy społecznej dla osób bezdomnych, w szczególności w kontekście znaczenia ostatniego miejsca zameldowania."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji osoby bezdomnej i interpretacji art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w przypadkach, gdzie osoba nie jest bezdomna lub nie posiada ostatniego miejsca zameldowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania przepisów o pomocy społecznej i właściwości miejscowej organów, co jest istotne dla prawników zajmujących się tą dziedziną. Pokazuje, jak literalna interpretacja przepisów może przesądzić o rozstrzygnięciu.

Gdzie mieszka osoba bezdomna? NSA rozstrzyga spór o właściwość gminy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OW 94/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-08-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jakub Zieliński
Marek Stojanowski /przewodniczący sprawozdawca/
Marian Wolanin
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne
Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ
Burmistrz Miasta
Treść wyniku
Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art.4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Marian Wolanin Sędzia del. WSA Jakub Zieliński po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta W. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta W. a Burmistrzem Miasta K. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosków K.S. o skierowanie do schroniska dla bezdomnych postanawia: wskazać Burmistrza Miasta K. jako organ właściwy w sprawie.
Uzasadnienie
Pismem z 29 kwietnia 2024 r. Prezydent Miasta W. (dalej także: "wnioskodawca") złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta W. a Burmistrzem Miasta K. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosków K.S. o skierowanie do schroniska dla bezdomnych.
W uzasadnieniu wniosku wskazano, że K.S. jest osobą bezdomną, zaś ostatnie miejsce jej zameldowania na pobyt stały znajdowało się na terenie gminy K. przez co w ocenie wnioskodawcy to organ tej gminy jest właściwy w sprawie.
W odpowiedzi na wniosek Burmistrz Miasta K. wskazał, że zameldowanie wymienionej na terenie gminy K. miało charakter fikcyjny, przez co nie może służyć do ustalenia właściwości organu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "ppsa"), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, nie mającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny - art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest kognicją Naczelnego Sądu Administracyjnego, stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 ppsa. Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 ppsa, należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). W niniejszej sprawie oba organy uważają się za niewłaściwe do rozpoznania sprawy, zatem spór ma charakter negatywny.
Właściwość miejscową organów administracji w sprawach objętych ustawą z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2023 r., poz. 901 ze zm.; dalej: "ups") reguluje art. 101 tej ustawy. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Stosownie do art. 101 ust. 2 ups, w przypadku osoby bezdomnej o właściwości miejscowej organu gminy decyduje ostatnie miejsce zameldowania tej osoby na pobyt stały.
Nie jest w sprawie sporne, że K.S. jest osobą bezdomną – okoliczność tą uznają oba organy pozostające w sporze, wynika ona również jednoznacznie z akt sprawy (kwestionariusz wywiadu środowiskowego z 23 kwietnia 2024 r.). W tej sytuacji zastosowanie w sprawie znajduje art. 101 ust. 2 ups, zgodnie z którym organem właściwym w sprawie jest organ gminy ostatniego miejsca zameldowania wymienionej na pobyt stały. Z akt sprawy wynika, że ostatnim miejscem zameldowania K.S. na pobyt stały, w okresie od 14 lutego 2024 r. do 6 marca 2024 r. była K., (...) – co także nie jest sporne w sprawie. Okoliczności podnoszone przez Burmistrza Miasta K. nie mają znaczenia w sprawie, albowiem zgodnie z art. 101 ust. 2 ups o właściwości organu decyduje miejsce ostatniego zameldowania osoby na pobyt stały, niezależnie od tego z jakich powodów i w jakich okolicznościach zameldowanie to nastąpiło. Nie ma również w tej sytuacji znaczenia fakt, że zainteresowana realnie wiąże swoją aktywność z W. a nie z K. W przypadku osoby bezdomnej o właściwości organu przesądza sam fakt zameldowania.
W konsekwencji uznać należy, że skoro ostatnie miejsce zameldowania K.S. na pobyt stały znajdowało się na terenie gminy K. to zgodnie z art. 101 ust. 2 ups organem właściwym do rozpatrzenia złożonego wniosku jest Burmistrz Miasta K.. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI