I OW 9/26

Naczelny Sąd Administracyjny2026-03-26
NSAAdministracyjneŚredniansa
spór kompetencyjnyspór o właściwośćrodzina zastępczapiecza zastępczafinansowanie świadczeńsamorząd terytorialnypowiatgminaNSA

Podsumowanie

NSA rozstrzygnął spór o właściwość, wskazując Starostę S. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku o przyznanie środków finansowych na utrzymanie rodzinnego domu dziecka za okres, gdy powiat był organizatorem pieczy zastępczej.

Prezydent Miasta S. wniósł do NSA o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z Starostą S. w sprawie wniosku o środki na rodzinny dom dziecka. Miasto uważało, że właściwy jest powiat, podczas gdy powiat wskazywał na miasto. NSA, analizując przepisy ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, ustalił, że właściwość do wydania decyzji o świadczeniu zależy od miejsca zamieszkania, a właściwość do finansowania od tego, kto organizował pieczę. W tym przypadku, za wskazany okres, właściwy był powiat.

Sprawa dotyczyła wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta S. a Starostą S. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku M.N. o przyznanie środków finansowych na utrzymanie rodzinnego domu dziecka za okres od 1 października 2025 r. do 30 listopada 2025 r. Wnioskodawca, działający w imieniu Prezydenta Miasta S., argumentował, że właściwy w sprawie jest powiat s., ponieważ w tym okresie organizatorem rodzinnej pieczy zastępczej dla Państwa N. było powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w S. Starosta S., reprezentowany przez Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie, wskazał natomiast na właściwość Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S., powołując się na art. 88 ust. 3 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrując wniosek na posiedzeniu niejawnym, przypomniał, że zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego. Sąd podkreślił, że przepisy ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej rozróżniają właściwość do wydania decyzji administracyjnej od właściwości do finansowania świadczeń. Wskazał, że właściwość miejscowa organu w postępowaniu administracyjnym ustalana jest na podstawie miejsca zamieszkania rodziny zastępczej (art. 88 ust. 3 i 4 w zw. z art. 182 ust. 3 u.w.r.), podczas gdy ustalanie powiatu właściwego do finansowania odbywa się zgodnie z art. 191 i nast. u.w.r. Mając na uwadze, że wniosek dotyczył okresu, w którym organizatorem rodzinnej pieczy zastępczej był powiat s., Sąd wskazał Starostę S. jako organ właściwy do rozpoznania sprawy.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Właściwość organu do rozpoznania wniosku o przyznanie środków finansowych na utrzymanie rodzinnego domu dziecka zależy od tego, który powiat był organizatorem rodzinnej pieczy zastępczej w okresie, którego dotyczy wniosek, a nie od tego, który powiat jest właściwy do finansowania tych świadczeń.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na rozróżnieniu między właściwością do wydania decyzji administracyjnej a właściwością do finansowania świadczeń. Wskazał, że właściwość miejscowa organu w postępowaniu administracyjnym ustalana jest na podstawie miejsca zamieszkania rodziny zastępczej, podczas gdy ustalanie powiatu właściwego do finansowania odbywa się na podstawie innych regulacji, w tym dotyczących organizatora pieczy zastępczej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 15 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 15 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.w.r. art. 88 § ust. 3

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

u.w.r. art. 88 § ust. 4

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

u.w.r. art. 60 § ust. 5

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

u.w.r. art. 191

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

Pomocnicze

u.w.r. art. 191 § ust. 5a

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

u.w.r. art. 190

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

u.w.r. art. 182 § ust. 3

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Właściwość powiatu do rozpoznania wniosku o świadczenie na rodzinny dom dziecka zależy od tego, który powiat był organizatorem pieczy zastępczej w okresie, którego dotyczy wniosek.

Godne uwagi sformułowania

rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego rozróżniają właściwość powiatu (tj. jego organu - starosty) w zakresie wydania stosownej decyzji administracyjnej w przedmiocie przyznania świadczenia rodzinie zastępczej i wypłacenia tego świadczenia (stanowiącego wykonanie decyzji przyznającej świadczenie), od właściwości powiatu zobowiązanego do finansowania tych świadczeń. Odmiennie ustalono zagadnienie właściwości powiatu do ponoszenia kosztów niż właściwość rzeczową organu w postępowaniu administracyjnym i w oparciu o inne kryteria.

Skład orzekający

Jerzy Siegień

przewodniczący sprawozdawca

Marek Stojanowski

członek

Marian Wolanin

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości organów samorządowych w sprawach dotyczących pieczy zastępczej i świadczeń z nią związanych, zwłaszcza w kontekście rozbieżności między właściwością do rozpoznania wniosku a właściwością do finansowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sporów o właściwość w zakresie finansowania rodzinnych domów dziecka, z uwzględnieniem przepisów ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i rodzinnym, ponieważ precyzuje zasady ustalania właściwości organów w złożonych kwestiach pieczy zastępczej.

Kto płaci za rodzinny dom dziecka? NSA rozstrzyga spór o właściwość między miastem a powiatem.

Sektor

administracyjne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I OW 9/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-03-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-01-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Siegień /przewodniczący sprawozdawca/
Marek Stojanowski
Marian Wolanin
Symbol z opisem
6324 Rodzina   zastępcza,  pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne
Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ
Starosta
Treść wyniku
Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art.4, art.15 § 1 pkt 4 i § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień (sprawozdawca) Sędziowie NSA Marek Stojanowski NSA Marian Wolanin po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta S. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta S. a Starostą S. w przedmiocie wskazania organu właściwego rozpoznania wniosku M.N. o przyznanie środków finansowych na utrzymanie rodzinnego domu dziecka postanawia: wskazać Starostę S. jako organ właściwy w sprawie.
Uzasadnienie
Pismem z 14 stycznia 2026 r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S. działający w imieniu Prezydenta Miasta S. (dalej: wnioskodawca), wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego, o wskazanie jednostki samorządu terytorialnego właściwej do rozpoznania wniosku M.N. o przyznanie środków finansowych na utrzymanie rodzinnego domu dziecka.
W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że właściwy w sprawie jest powiat s. z uwagi na okoliczności, że przedmiotowy wniosek dotyczy przyznania świadczenia za okres od 1 października 2025 r. do 30 listopada 2025 r., a więc za czas, w którym organizatorem rodzinnej pieczy zastępczej właściwym dla Państwa N. było powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w S.
W odpowiedzi na wniosek Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w S., działający w imieniu Starosty S. wskazał, że mając na uwadze zapis art. 88 ust. 3 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, który stanowi, że wniosek o którym mowa w ust. 1, rodzina zastępcza, rodzina pomocowa oraz prowadzący rodzinny dom dziecka składają w powiatowym centrum pomocy rodzinie właściwym ze względu za miejsce zamieszkania z zastrzeżeniem art. 54 ust. 3d i art. 60 ust. 5 ww. ustawy, zasadne jest przekazanie sprawy według właściwości do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
Rozpoznając wniosek złożony w imieniu miasta S., należy podkreślić, że ma on na celu rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość pomiędzy tym podmiotem a powiatem s.. Obydwa podmioty uznają się bowiem za niewłaściwe miejscowo do rozpatrzenia wniosku o przyznanie środków finansowych na utrzymanie rodzinnego domu dziecka.
W pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny zauważyć należy, że przepisy ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej rozróżniają właściwość powiatu (tj. jego organu - starosty) w zakresie wydania stosownej decyzji administracyjnej w przedmiocie przyznania świadczenia rodzinie zastępczej i wypłacenia tego świadczenia (stanowiącego wykonanie decyzji przyznającej świadczenie), od właściwości powiatu zobowiązanego do finansowania tych świadczeń. W przepisach art. 191 i nast. ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. z 2025 r. poz. 49, dalej u.w.r.) uregulowano kwestię właściwego powiatu do finansowania wydatków związanych z pobytem dziecka w pieczy zastępczej oraz zasady rozliczania się między powiatami w sytuacji, gdy powiat właściwy do przyznania świadczenia rodzinie zastępczej nie jest powiatem właściwym do finansowania tych wydatków. Odmiennie ustalono zagadnienie właściwości powiatu do ponoszenia kosztów niż właściwość rzeczową organu w postępowaniu administracyjnym i w oparciu o inne kryteria. W sytuacji ustalania starosty właściwego do wydania decyzji w przedmiocie przyznania świadczeń, rozstrzyga o właściwości miejscowej miejsce zamieszkania odpowiednio rodziny zastępczej, rodziny pomocowej, prowadzącego rodzinny dom dziecka (art. 88 ust. 3 i 4 w zw. z art. 182 ust. 3 u.w.r.), zaś ustalanie powiatu właściwego do finansowania przyznanych świadczeń odbywa się zgodnie z regulacjami określonymi art. 191 ust. 1 i n. u.w.r.
Zgodnie z art. 88 ust. 4 u.w.r wniosek, o którym mowa w ust. 1, rodzina zastępcza, rodzina pomocowa oraz prowadzący rodzinny dom dziecka składają w powiatowym centrum pomocy rodzinie właściwym ze względu na miejsce zamieszkania, z zastrzeżeniem art. 54 ust. 3d i art. 60 ust. 5. Z kolei art. 60 ust. 5 ww. ustawy stanowi, że zadania związane z funkcjonowaniem rodzinnego domu dziecka, w tym dotyczące organizatora rodzinnej pieczy zastępczej, porozumień, o których mowa w art. 191 ust. 5a, przyznawania świadczeń i dodatków przysługujących prowadzącemu rodzinny dom dziecka i finansowania rodzinnego domu dziecka, wykonuje powiat starosty, który organizuje rodzinny dom dziecka lub zleca realizację tego zadania na podstawie art. 190, chyba że porozumienie, o którym mowa w ust. 3, stanowi inaczej.
Mając powyższe na uwadze zauważyć należy, że wobec okoliczności, że przedmiotowy wniosek dotyczy okresu od 1 października 2025 r. do 30 listopada 2025 r., a wiec za czas, w którym organizatorem rodzinnej pieczy zastępczej właściwym dla Państwa N. było powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w S. właściwy do rozpoznania przedmiotowej sprawy będzie powiat s. jako powiat starosty, który w ww. okresie organizował rodzinny dom dziecka.
Z tych względów na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę