I OW 89/24

I OW 89/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-09-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Siegień /przewodniczący sprawozdawca/
Jolanta Rudnicka
Marian Wolanin
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne
Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku
Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 4, art. 15 par. 1 pkt 4 i par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2024 poz 572
art. 22 par. 2, art. 261 par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2023 poz 1752
art. 7b ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędzia NSA Marian Wolanin po rozpoznaniu w dniu 11 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Samorządowym Kolegium Odwoławczym w [...] a [...] Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia środka zaskarżenia wniesionego przez E. W. w sprawie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków postanawia: wskazać [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] jako organ właściwy w sprawie.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 24 kwietnia 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w K. wniosło o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego zaistniałego pomiędzy tym organem a [...] Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Geodezyjnego
i Kartograficznego w K. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania zażalenia na postanowienie Starosty [...] z dnia 15 listopada 2023 r., znak: GN-II.660.112.2023.MW, o zwrocie podania w sprawie dotyczącej aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, poprzez wskazanie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. jako organu właściwego w sprawie.
W uzasadnieniu wniosku wskazano, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. przekazując Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w K. pismo E. W., stanowiące zażalenie na postanowienie Starosty [...] z dnia 15 listopada 2023 r., uznał, że nie jest on organem właściwym w sprawie z uwagi na fakt wydania zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 261 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") w zw. z 1 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz art. 6 ust 1 pkt 3 ustawy z dnia 16 listopada 2003 r. o opłacie skarbowej (dalej: "u.o.s."). Inspektor, powołując się na treść art. 12 u.o.s. oraz art. 13 § 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, wskazał że organem właściwym w sprawie jest samorządowe kolegium odwoławcze.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. nie zgodziło się z powyższym stanowiskiem wskazując, że zgodnie z art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2023 r., poz. 1752), w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego wojewódzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego jest organem wyższego stopnia w stosunku do organów administracji geodezyjnej i kartograficznej. Postępowanie w przedmiocie zwrotu podania w sprawie dokonania aktualizacji danych w ewidencji gruntów,
w ocenie Kolegium, jest postępowaniem wpadkowym, spowodowanym brakiem uiszczenia opłaty skarbowej od złożonego wniosku o dokonanie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów.
W odpowiedzi na powyższy wniosek [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podtrzymał stanowisko w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego a organami administracji rządowej jest sporem kompetencyjnym rozstrzyganym przez sąd administracyjny – art. 22 § 2 k.p.a. (Dz. U. z 2024 r., poz. 572). Rozstrzyganie sporów kompetencyjnych, należących do sądów administracyjnych, objęte jest kognicją Naczelnego Sądu Administracyjnego, stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a.
Spór kompetencyjny w niniejszej sprawie ma charakter negatywny albowiem żaden z organów administracji publicznej w nim uczestniczący nie uważa się za właściwy do załatwienia sprawy. Spór powstał pomiędzy Samorządowym Kolegium Odwoławczym w K. a [...] Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia na postanowienie Starosty [...] z dnia 15 listopada 2023 r., znak: GN-II.660.112.2023.MW, wydane na podstawie art. 261 § 2 k.p.a. (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.) w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 6 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 u.o.s. (Dz. U. z 2023 r., poz. 2111), którego przedmiotem był zwrot wniosku E. W. o dokonanie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z art. 24 ust. 2b pkt 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, z uwagi na nie uiszczenie opłaty skarbowej.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 u.o.s. obowiązek zapłaty opłaty skarbowej powstaje z mocy prawa z chwilą złożenia wniosku o dokonanie czynności urzędowej. Obowiązek ten nie ma charakteru samoistnego, lecz jest ściśle związany ze sprawą, której załatwienia żąda wnioskodawca. Tym samym należało zgodzić się ze stanowiskiem organu wnoszącego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, że ocena wykonania obowiązku zapłaty opłaty skarbowej i wynikające z niej rozstrzygnięcie ma charakter akcesoryjny wobec sprawy o dokonanie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów (por. postanowienie NSA z 18 maja 2023 r., sygn. akt II OW 7/23, LEX nr 3600108).
Postanowienie o zwrocie wydane na podstawie art. 261 § 2 k.p.a. jest orzeczeniem kończącym postępowanie w danej instancji, co oznacza, że sprawa opłaty skarbowej o dokonanie czynności urzędowej stanowi zagadnienie w pełni zespolone z toczącym się postępowaniem (postanowienie NSA z 8 września 2010 r., sygn. akt II OW 36/10, LEX nr 743480). Spór powstały na etapie rozpoznania zażalenia w istocie dotyczy kwestii o charakterze wpadkowym do postępowania głównego. Tym samym właściwość organu do załatwienia zażalenia w postępowaniu incydentalnym wynika z właściwości tego organu do wydania decyzji w sprawie głównej, w której zagadnienie szczególne dotyczące opłaty skargowej wystąpiło (postanowienie NSA z 18 maja 2023 r., sygn. akt II OW 7/23, LEX nr 3600108). Fakt powiązania kwestii uiszczenia opłaty skarbowej z konkretną sprawą administracyjną powoduje, że w sytuacji zwrotu podania na podstawie art. 261 § 2 k.p.a. właściwym do rozpoznania zażalenia jest organ odwoławczy działający w postępowaniu, którego opłaty dotyczą, a nie organ drugiej instancji orzekający na podstawie art. 13 § 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r., poz. 265 ze zm.)
Skoro, zgodnie z art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2023 r., poz. 1752 ze zm.), wojewódzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego jest organem wyższego stopnia w stosunku do organów administracji geodezyjnej i kartograficznej I instancji, a co za tym idzie właściwym do rozpatrywania odwołań od decyzji i zażaleń na postanowienia, to również organ ten jest ustawowo umocowany do rozpatrywania zażaleń na postanowienia wydane w wyniku rozstrzygania kwestii szczegółowych, do których należy kwestia związana z wykonaniem obowiązku uiszczenia opłaty skarbowej od dokonania aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4
w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.