I OW 8/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął spór o właściwość pomiędzy Powiatem Namysłowskim a Miastem Bytom na prawach powiatu, dotyczący ustalenia jednostki odpowiedzialnej za ponoszenie wydatków na opiekę i wychowanie dzieci umieszczonych w pieczy zastępczej. Spór wyniknął z faktu, że dzieci zostały umieszczone w pieczy u babci na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Bytomiu o zabezpieczeniu, a nie formalnie w rodzinie zastępczej. Powiat Namysłowski, który przyznał świadczenia, uważał Bytom za właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dzieci przed umieszczeniem. Miasto Bytom kwestionowało tę właściwość, argumentując, że nie doszło do ustanowienia pieczy zastępczej. Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na przepisy ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oraz Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, uznał, że postanowienie sądu rodzinnego o powierzeniu opieki babci, mimo braku formalnego nazwania jej pieczą zastępczą, spełnia przesłanki do uznania jej za taką pieczę. Sąd podkreślił, że kluczowe jest dobro dziecka i faktyczne powierzenie opieki osobie trzeciej w sytuacji niemożności zapewnienia jej przez rodziców. W związku z tym, NSA wskazał Miasto Bytom jako właściwe do ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie dzieci, zgodnie z kryterium miejsca zamieszkania dziecka przed pierwszym umieszczeniem w pieczy zastępczej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że postanowienie sądu rodzinnego o zabezpieczeniu pieczy nad dzieckiem może być traktowane jako ustanowienie pieczy zastępczej, a także kryteria ustalania właściwości powiatu do ponoszenia kosztów opieki.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z interpretacją przepisów o pieczy zastępczej i sporach o właściwość między jednostkami samorządu terytorialnego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy postanowienie sądu rodzinnego o zabezpieczeniu pieczy nad dzieckiem, powierzające opiekę babci do czasu zakończenia postępowania, stanowi podstawę do uznania, że doszło do ustanowienia pieczy zastępczej w rozumieniu ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienie sądu rodzinnego o powierzeniu opieki babci, mimo braku formalnego nazwania jej pieczą zastępczą, spełnia przesłanki do uznania jej za pieczę zastępczą, ponieważ nastąpiło faktyczne powierzenie opieki i wychowania dziecka osobie trzeciej w sytuacji niemożności zapewnienia jej przez rodziców.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postanowienie sądu rodzinnego, wydane na podstawie art. 109 k.r.i.o., które powierza dzieci pieczy babci do czasu zakończenia postępowania, ma charakter ustanowienia pieczy zastępczej, nawet jeśli nie jest formalnie tak nazwane. Kluczowe jest dobro dziecka i faktyczne przejęcie opieki.
Który powiat jest właściwy do ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie dziecka umieszczonego w pieczy zastępczej, gdy dziecko przed umieszczeniem mieszkało w jednym powiecie, a postanowienie o pieczy wydał sąd w innym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Właściwy jest powiat miejsca zamieszkania dziecka przed umieszczeniem go po raz pierwszy w pieczy zastępczej.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 191 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, wydatki ponosi powiat właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem go po raz pierwszy w pieczy zastępczej. W tej sprawie było to miasto Bytom.
Przepisy (11)
Główne
u.w.r. art. 191 § 1
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Określa powiat właściwy do ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie dziecka umieszczonego w pieczy zastępczej.
Pomocnicze
u.w.r. art. 191 § 16
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Stosuje przepisy KPA do rozstrzygania sporów o właściwość między powiatami.
k.p.a. art. 22 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Definiuje spór o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego.
p.p.s.a. art. 15 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa właściwość NSA do rozstrzygania sporów o właściwość.
u.w.r. art. 35 § 1
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej następuje na podstawie orzeczenia sądu.
u.w.r. art. 32 § 1
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Pieczę zastępczą sprawuje się w przypadku niemożności zapewnienia dziecku opieki i wychowania przez rodziców.
u.w.r. art. 88 § 4
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Dotyczy przyznawania świadczeń na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej.
u.w.r. art. 109
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Dotyczy zarządzeń sądu opiekuńczego w sprawach dotyczących pieczy nad dzieckiem.
k.r.i.o. art. 109 § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Podstawa do wydania przez sąd zarządzeń, gdy dobro dziecka jest zagrożone.
k.r.i.o. art. 109 § 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Katalog zarządzeń o skutkach trwałych, w tym powierzenie tymczasowo pełnienia funkcji rodziny zastępczej.
k.r.i.o. art. 1125 § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Możliwość powierzenia sprawowania pieczy zastępczej wstępnym lub rodzeństwu dziecka.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienie sądu rodzinnego o powierzeniu opieki babci, mimo braku formalnego nazwania jej pieczą zastępczą, spełnia przesłanki do uznania jej za pieczę zastępczą. • Kluczowe jest faktyczne powierzenie opieki i wychowania dziecka osobie trzeciej w sytuacji niemożności zapewnienia jej przez rodziców. • Właściwość powiatu do ponoszenia wydatków ustala się na podstawie miejsca zamieszkania dziecka przed pierwszym umieszczeniem w pieczy zastępczej.
Odrzucone argumenty
Miasto Bytom argumentowało, że nie doszło do ustanowienia pieczy zastępczej, ponieważ postanowienie sądu miało charakter zabezpieczenia i nie było skierowane do rodziców. • Miasto Bytom twierdziło, że nie jest władne do zawarcia porozumienia, ponieważ małoletni nie przebywali w rodzinie zastępczej.
Godne uwagi sformułowania
Powierzenie dzieci pod pieczę babci, ustanawiając jednocześnie nadzór kuratora do czasu prawomocnego zakończenia postępowania. • Ustawodawca posłużył się zwrotem 'umieszczenie w pieczy zastępczej następuje na podstawie orzeczenia sądu' co oznacza, iż każde orzeczenie sądu, w wyniku którego następuje powierzenie realizacji funkcji opiekuńczych i wychowawczych nad małoletnim, mające charakter powierzenia pieczy zastępczej, uprawniać może do uznania, że osobie powierzono tymczasowo pełnienie funkcji rodziny zastępczej.
Skład orzekający
Czesława Nowak-Kolczyńska
przewodniczący
Iwona Bogucka
sprawozdawca
Dariusz Chaciński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że postanowienie sądu rodzinnego o zabezpieczeniu pieczy nad dzieckiem może być traktowane jako ustanowienie pieczy zastępczej, a także kryteria ustalania właściwości powiatu do ponoszenia kosztów opieki."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z interpretacją przepisów o pieczy zastępczej i sporach o właściwość między jednostkami samorządu terytorialnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla samorządów i rodzin zastępczych – kto ponosi koszty opieki nad dziećmi w skomplikowanych sytuacjach prawnych. Interpretacja sądu jest kluczowa dla ustalenia odpowiedzialności finansowej.
“Kto płaci za pieczę zastępczą? NSA rozstrzyga spór między miastem a powiatem.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.