I OW 74/22

Naczelny Sąd Administracyjny2022-10-12
NSAAdministracyjneŚredniansa
dodatek osłonowyspór o właściwośćmiejsce zamieszkaniaKodeks cywilnyprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiorgan właściwypomoc społecznaszpital psychiatryczny

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Wójta Gminy B. jako organ właściwy do rozpatrzenia wniosku o dodatek osłonowy, uznając miejscowość G. za miejsce zamieszkania wnioskodawcy pomimo jego pobytu w szpitalu w L.

Spór o właściwość między Burmistrzem Miasta L. a Wójtem Gminy B. dotyczył ustalenia organu właściwego do rozpatrzenia wniosku o dodatek osłonowy. Wnioskodawca przebywał w szpitalu psychiatrycznym w L., ale wskazał G. jako miejsce zamieszkania. Sąd, odwołując się do definicji miejsca zamieszkania z Kodeksu cywilnego, uznał, że pobyt w placówce leczniczej nie może być traktowany jako miejsce zamieszkania z zamiarem stałego pobytu. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Wójta Gminy B. jako organ właściwy.

Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął spór o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta L. a Wójtem Gminy B. w przedmiocie ustalenia organu właściwego do rozpoznania wniosku o przyznanie dodatku osłonowego. Wnioskodawca, K.M., przebywał w Wojewódzkim Szpitalu Neuropsychiatrycznym w L., jednakże w swoim wniosku wskazał jako miejsce zamieszkania miejscowość G. Burmistrz Miasta L. przekazał wniosek Wójtowi Gminy B., uznając się za niewłaściwego. Wójt Gminy B. również uznał się za niewłaściwego, argumentując, że zainteresowany od lat nie zamieszkuje w G. i przebywa w szpitalu w L. Naczelny Sąd Administracyjny, odwołując się do art. 2 ust. 10 ustawy o dodatku osłonowym oraz art. 25 Kodeksu cywilnego, podkreślił, że miejscem zamieszkania jest miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu, a pobyt w placówce leczniczej nie spełnia tej przesłanki. Sąd uznał, że G. jest właściwym miejscem zamieszkania wnioskodawcy, a tym samym Wójt Gminy B. jest organem właściwym do rozpatrzenia wniosku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Miejscem zamieszkania osoby fizycznej w rozumieniu przepisów o dodatku osłonowym jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu, zgodnie z art. 25 Kodeksu cywilnego. Pobyt w placówce leczniczej, takiej jak szpital, nie może być zakwalifikowany jako miejsce zamieszkania, gdyż nie jest przeznaczona do stałego zamieszkiwania.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do definicji miejsca zamieszkania z Kodeksu cywilnego, podkreślając wymóg przebywania z zamiarem stałego pobytu i koncentracji spraw życiowych. Stwierdził, że pobyt w szpitalu nie spełnia tych kryteriów, a zatem należy uznać za miejsce zamieszkania miejscowość wskazaną przez wnioskodawcę, jeśli spełnia ona przesłanki stałego pobytu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (5)

Główne

ppsa art. 15 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego.

ppsa art. 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.

ppsa art. 15 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.d.o. art. 2 § ust. 10

Ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym

Wniosek o wypłatę dodatku osłonowego składa się w gminie właściwej ze względu na miejsce zamieszkania osoby składającej ten wniosek.

k.c. art. 25

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pobyt w placówce leczniczej nie stanowi miejsca zamieszkania w rozumieniu art. 25 k.c. i przepisów o dodatku osłonowym, gdyż nie jest to miejsce przeznaczone do stałego zamieszkania z zamiarem koncentracji spraw życiowych.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Wójta Gminy B., że L. jest miejscem zamieszkania z uwagi na pobyt w szpitalu, została odrzucona.

Godne uwagi sformułowania

pojęciu temu należy przypisać znaczenie, jakie nadaje mu art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu pobyt w zakładzie opieki zdrowotnej, nie może być zakwalifikowany jako miejsce zamieszkania w rozumieniu art. 25 kc, gdyż tego rodzaju placówka lecznicza nie jest przeznaczona do zamieszkiwania i nie może stanowić miejsca, w którym osoby przebywają z zamiarem stałego pobytu

Skład orzekający

Monika Nowicka

przewodniczący

Zygmunt Zgierski

sprawozdawca

Arkadiusz Blewązka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'miejsce zamieszkania' w kontekście świadczeń publicznych (np. dodatku osłonowego) dla osób przebywających w placówkach leczniczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pobytu w szpitalu i wniosku o dodatek osłonowy; ogólna zasada interpretacji miejsca zamieszkania może być stosowana szerzej, ale wymaga analizy kontekstu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia (dodatek osłonowy) i ważnego z punktu widzenia praktycznego zagadnienia miejsca zamieszkania, szczególnie w nietypowych sytuacjach.

Gdzie jest Twój dom, gdy leczysz się w szpitalu? Sąd rozstrzyga o dodatku osłonowym.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OW 74/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-10-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Blewązka
Monika Nowicka /przewodniczący/
Zygmunt Zgierski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 4, art. 15 § 1 pkt 4 i § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2022 poz 1
art. 2 ust. 10
Ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 1360
art. 25
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędziowie NSA Zygmunt Zgierski (spr.) del. WSA Arkadiusz Blewązka po rozpoznaniu w dniu 12 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Miasta L. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta L. a Wójtem Gminy B. przez wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia wniosku o ustalenie prawa do dodatku osłonowego postanawia: wskazać Wójta Gminy B. jako organ właściwy w sprawie.
Uzasadnienie
Pismem z [...] maja 2022 r. Burmistrz Miasta L. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość zaistniałego między tym organem a Wójtem Gminy B. w sprawie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia wniosku o ustalenie prawa do dodatku osłonowego.
W uzasadnieniu organ wskazał, że K.M. wystąpił z wnioskiem o ustalenie prawa do dodatku osłonowego, wskazując jako miejsce zamieszkania miejscowość G. Wnioskodawca wyjaśnił, że przedmiotowy wniosek został przekazany Burmistrzowi Miasta L. przez Wójta Gminy B. z uwagi na pobyt zainteresowanego w L. Jednocześnie wyjaśnił, że adres miejsca zamieszkania wskazany przez organ przekazujący mu sprawę do rozpoznania jest adresem szpitala psychiatrycznego w L., w którym przebywa zainteresowany, w związku z czym nie można uznać go za rzeczywiste miejsce zamieszkania zainteresowanego. Z uwagi na powyższe wnioskodawca domagał się uznania Wójta Gminy B. jako organu właściwego do rozpatrzenia złożonego wniosku.
W odpowiedzi na wniosek Wójt Gminy B. wniósł o wskazanie Burmistrza Miasta L. jako organu właściwego w sprawie. Uzasadniając swoje stanowisko, wskazał, że zainteresowany od kwietnia 2013 r. nie zamieszkuje pod adresem zameldowania w G., a od lutego 2019 r. przebywa w Wojewódzkim Szpitalu Neuropsychiatrycznym w L., w związku z czym G. nie można uznać za miejsce zamieszkania zainteresowanego z uwagi na niespełnienie przesłanki pobytu. W ocenie Wójta przesłanki miejsca zamieszkania zainteresowanego spełnia L., niezależnie od miejsca zameldowania zainteresowanego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
Rozpoznając wniosek Burmistrza Miasta L., należy podkreślić, że ma on na celu rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość pomiędzy tym organem a Wójtem Gminy B. Obydwa organy uznają się bowiem za niewłaściwe miejscowo do rozpoznania kwestii rozpatrzenia wniosku o ustalenie prawa do dodatku osłonowego.
Mając na uwadze przedmiot sporu, należy wskazać, że zgodnie z art. 2 ust. 10 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym (Dz.U. z 2022 r. poz. 1, z późn. zm.) wniosek o wypłatę dodatku osłonowego składa się w gminie właściwej ze względu na miejsce zamieszkania osoby składającej ten wniosek. Przepisy przywołanej ustawy nie definiują jednocześnie pojęcia "miejsce zamieszkania", w związku z czym w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego pojęciu temu należy przypisać znaczenie, jakie nadaje mu art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. z 2022 r. poz. 1360 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Analiza tego przepisu wskazuje, że do uznania określonej miejscowości za miejsce zamieszkania określonej osoby konieczne jest przebywanie w tej miejscowości oraz zamiar w niej pobytu przejawiający się co do zasady w postaci koncentracji spraw życiowych, zawodowych i rodzinnych. Wskazać jednocześnie należy, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych pobyt w określonej miejscowości nie musi być pobytem nieprzerwanym, aby uznać ją za miejsce zamieszkania określonej osoby. Natomiast pobyt w zakładzie opieki zdrowotnej, nie może być zakwalifikowany jako miejsce zamieszkania w rozumieniu art. 25 kc, gdyż tego rodzaju placówka lecznicza nie jest przeznaczona do zamieszkiwania i nie może stanowić miejsca, w którym osoby przebywają z zamiarem stałego pobytu (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lutego 2020 r., sygn. akt I OW 213/19).
W rozpoznawanej sprawie zainteresowany przebywa w placówce leczniczej w L. Jednocześnie, składając wniosek o ustalenie prawa do dodatku osłonowego, jako miejsce zamieszkania wskazał G. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe oznacza, że za miejsce zamieszkania zainteresowanego, w rozumieniu art. 2 ust. 10 ustawy o dodatku osłonowym, należy uznać G. położone w gminie B. Powoduje to, że organem właściwym do rozpoznania wniosku zainteresowanego o ustalenie prawa do dodatku osłonowego jest Wójt Gminy B.
Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 oraz art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ppsa, orzekł jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI