Orzeczenie · 2026-06-25

I OW 59/26Spór o właściwość fundusz alimentacyjny organ właściwy 2

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-06-25
NSAAdministracyjneŚredniansa
spór kompetencyjnyspór o właściwośćfundusz alimentacyjnyorgan właściwymiejsce zamieszkaniaalimentyNSAsamorząd terytorialnypostępowanie administracyjne

Sprawa dotyczyła wniosku Burmistrza Miasta A. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z Prezydentem Miasta Stołecznego Warszawy w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku A. Z. o rozłożenie na raty należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz umorzenie odsetek. Burmistrz Miasta A. argumentował, że organem właściwym powinien być Prezydent Warszawy, ponieważ świadczenia dotyczyły okresu, w którym był on wierzycielem. Prezydent Warszawy natomiast podniósł, że utracił właściwość miejscową z powodu zmiany miejsca zamieszkania osoby uprawnionej i w związku z tym nie jest już władny do rozpatrzenia sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny, odwołując się do art. 4 PPSA i art. 22 § 1 pkt 1 KPA, stwierdził istnienie negatywnego sporu o właściwość. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 2 pkt 10 i 11 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, organem właściwym wierzyciela jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej. W sytuacji zmiany miejsca zamieszkania osoby uprawnionej w toku postępowania, organ właściwy powinien przekazać sprawę organowi właściwemu dla aktualnego miejsca zamieszkania strony. NSA uznał, że decydujące jest aktualne miejsce zamieszkania osoby uprawnionej, którym jest [...] A., w związku z czym wskazał Burmistrza Miasta A. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalenie właściwości miejscowej organu w sprawach dotyczących funduszu alimentacyjnego w przypadku zmiany miejsca zamieszkania osoby uprawnionej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji sporów o właściwość w kontekście ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów i przepisów KPA.

Zagadnienia prawne (2)

Który organ jednostki samorządu terytorialnego jest właściwy do rozpoznania wniosku dłużnika alimentacyjnego o rozłożenie na raty należności i umorzenie odsetek, w sytuacji gdy osoba uprawniona zmieniła miejsce zamieszkania w trakcie postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Organem właściwym jest organ właściwy ze względu na aktualne miejsce zamieszkania osoby uprawnionej, nawet jeśli świadczenia dotyczyły okresu, w którym wierzycielem był inny organ.

Uzasadnienie

NSA oparł się na przepisach ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (art. 2 pkt 10 i 11) oraz zasadach KPA dotyczących właściwości miejscowej. Podkreślono, że decydujące jest aktualne miejsce zamieszkania osoby uprawnionej, a zmiana miejsca zamieszkania w toku postępowania powoduje przekazanie sprawy do organu właściwego miejscowo dla nowego adresu.

Czy zmiana miejsca zamieszkania osoby uprawnionej w toku postępowania o rozłożenie na raty należności z funduszu alimentacyjnego wpływa na właściwość miejscową organu wierzyciela?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zmiana miejsca zamieszkania osoby uprawnionej powoduje zmianę organu właściwego miejscowo do rozpoznania wniosku dłużnika.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że zgodnie z definicją organu właściwego wierzyciela (art. 2 pkt 10 upoua) oraz zasadą subsydiarności stosowania KPA, aktualne miejsce zamieszkania osoby uprawnionej determinuje właściwość miejscową organu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Inne
Wskazano Burmistrza Miasta A. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku o rozłożenie na raty należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego i umorzenie odsetek.

Przepisy (10)

Główne

ppsa art. 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego.

ppsa art. 15 § § 1 pkt. 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kognicja NSA obejmuje rozstrzyganie sporów o właściwość.

kpa art. 22 § § 1 pkt. 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, niemającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość.

upoua art. 27 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

Dłużnik alimentacyjny jest obowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego.

upoua art. 30 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

Organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć należności, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty.

upoua art. 2 § pkt. 10

Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

Przez organ właściwy wierzyciela należy rozumieć wójta, burmistrza lub prezydenta miasta właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej.

upoua art. 2 § pkt. 11

Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

Osoba uprawniona to osoba uprawniona do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, jeżeli egzekucja okazała się bezskuteczna.

Pomocnicze

ppsa art. 15 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

kpa art. 19

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej.

kpa art. 20

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Określenie właściwości rzeczowej następuje na podstawie przepisów odrębnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decydujące znaczenie dla ustalenia właściwości miejscowej organu wierzyciela ma aktualne miejsce zamieszkania osoby uprawnionej. • Zmiana miejsca zamieszkania osoby uprawnionej w toku postępowania powoduje konieczność przekazania sprawy do organu właściwego dla nowego miejsca zamieszkania.

Odrzucone argumenty

Organem właściwym jest organ, który był wierzycielem w okresie, za który dotyczą należności, niezależnie od aktualnego miejsca zamieszkania osoby uprawnionej.

Godne uwagi sformułowania

organ właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej • aktualne miejsce zamieszkania osoby uprawnionej • organ ten powinien przekazać sprawę organowi właściwemu dla miejsca zamieszkania strony

Skład orzekający

Jerzy Siegień

przewodniczący sprawozdawca

Marek Stojanowski

sędzia

Marian Wolanin

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości miejscowej organu w sprawach dotyczących funduszu alimentacyjnego w przypadku zmiany miejsca zamieszkania osoby uprawnionej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sporów o właściwość w kontekście ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów i przepisów KPA.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z funduszem alimentacyjnym i właściwością organów, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i osób zajmujących się świadczeniami alimentacyjnymi.

Kto jest właściwy? Spór o kompetencje w sprawie alimentów rozstrzygnięty przez NSA.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst