I OW 56/08

Naczelny Sąd Administracyjny2008-08-29
NSAAdministracyjneŚredniansa
spór kompetencyjnyprawo o stowarzyszeniachnadzór nad stowarzyszeniamiorgan właściwyNSApostanowieniejednostka terenowaKRS

NSA odrzucił wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, uznając, że sprawa nie dotyczy indywidualnej sprawy administracyjnej, a wewnętrznych spraw stowarzyszenia.

Starosta G. zwrócił się do NSA o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego z Prezydentem Miasta S. w sprawie pism dotyczących działalności Polskiego Związku [...] w G. Starosta twierdził, że nadzór nad kołem należy do Prezydenta Miasta, podczas gdy Prezydent uważał, że właściwy jest starosta. NSA odrzucił wniosek, stwierdzając, że sprawa nie dotyczy indywidualnej sprawy administracyjnej, a wewnętrznych spraw stowarzyszenia, które nie podlegają rozstrzygnięciu w postępowaniu administracyjnym.

Starosta G. złożył wniosek do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego z Prezydentem Miasta S. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia pism M. i E. M. dotyczących działalności Polskiego Związku [...] w G. Starosta argumentował, że Prezydent Miasta błędnie przekazał mu sprawę, wskazując na właściwość starosty do sprawowania nadzoru nad stowarzyszeniami. Starosta podnosił, że Okręg Z. PZ[...] jest jednostką terenową z osobowością prawną nadzorowaną przez Prezydenta Miasta, a Koło w G. nie posiada takiego statusu, co czyniłoby Prezydenta właściwym do nadzoru. Prezydent Miasta z kolei twierdził, że brak wpisu Koła w KRS nie zaprzecza jego istnieniu i że sprawy dotyczące koła powinny być załatwiane przez starostę. Naczelny Sąd Administracyjny uznał wniosek za niedopuszczalny, stwierdzając, że spór kompetencyjny dotyczy indywidualnych spraw administracyjnych, a nie wewnętrznych spraw stowarzyszenia. Sąd podkreślił, że sprawy członkowskie w ramach stowarzyszenia nie są załatwiane w drodze postępowania administracyjnego. W związku z tym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 64 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, NSA postanowił odrzucić wniosek.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, spór dotyczący spraw członkowskich stowarzyszenia nie stanowi sporu kompetencyjnego w rozumieniu przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ nie dotyczy indywidualnej sprawy administracyjnej podlegającej rozstrzygnięciu w drodze decyzji lub postanowienia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że spór kompetencyjny dotyczy wyłącznie indywidualnych spraw administracyjnych, w których organ jest obowiązany wydać akt lub podjąć czynność wynikającą z przepisu prawa. Sprawy członkowskie w ramach stowarzyszenia nie są załatwiane na drodze postępowania administracyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (10)

Główne

PPSA art. 58 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 64 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

PPSA art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 15 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 64

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.o. art. 8 § ust. 5 pkt 2

Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach

u.p.o. art. 10 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach

u.p.o. art. 17 § ust. 1a

Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach

u.p.o. art. 27

Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spór nie dotyczy indywidualnej sprawy administracyjnej, a wewnętrznych spraw stowarzyszenia.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Starosty G. dotycząca właściwości Prezydenta Miasta S. do nadzoru nad kołem. Argumentacja Prezydenta Miasta S. dotycząca deklaratoryjnego charakteru wpisu do KRS.

Godne uwagi sformułowania

Sporem kompetencyjnym jest sytuacja, w której zachodzi rozbieżność stanowisk między organami co do zakresu ich kompetencji, w tym przede wszystkim co do upoważnienia do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia tej samej sprawy administracyjnej. Sprawa, której dotyczy niniejszy spór kompetencyjny, nie została określona przez wskazanie jej przedmiotu ani we wszczynającym spór wniosku Starosty G., ani w odpowiedzi na wniosek przedstawionej przez Prezydenta Miasta S. sprawy członkowskie powstające na tle działalności stowarzyszenia załatwiane były na drodze postępowania administracyjnego.

Skład orzekający

Anna Lech

przewodniczący

Anna Łukaszewska - Macioch

sprawozdawca

Jacek Fronczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie, że spory dotyczące wewnętrznych spraw stowarzyszeń nie podlegają rozstrzygnięciu w trybie sporu kompetencyjnego przed NSA."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw, w których nie występuje indywidualna sprawa administracyjna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych ze sporami kompetencyjnymi, co jest istotne dla prawników procesualistów, ale mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OW 56/08 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2008-08-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-04-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Lech /przewodniczący/
Anna Łukaszewska - Macioch /sprawozdawca/
Jacek Fronczyk
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Odrzucono wniosek o wyznaczenie organu właściwego do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151 w zw z art 15 § 2, art. 64, art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Lech Sędziowie: sędzia del. WSA Jacek Fronczyk sędzia NSA Anna Łukaszewska- Macioch (spr.) Protokolant Anna Krakowiecka po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty G. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą G. a Prezydentem Miasta S. w przedmiocie wskazania organu właściwego w sprawie załatwienia wniosku M. i E. M. dot. działalności Polskiego Związku [...] w G. postanawia: odrzucić wniosek.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 22 kwietnia 2008 r. Starosta G. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego między Starostą G. a Prezydentem Miasta S. w sprawie pism M. i E. M. dotyczących działalności Polskiego Związku [...] - Koło w G..
Organ przedstawił następujący stan faktyczny:
Postanowieniami z dnia [...] i [...] Prezydent Miasta S. przekazał Staroście G. pisma M. i E. M. celem rozpatrzenia według właściwości, wskazując w uzasadnieniu na art. 8 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 ze zm.), zgodnie z którym nadzór nad działalnością stowarzyszeń należy do starosty właściwego ze względu na siedzibę stowarzyszenia. Zdaniem Starosty G., stanowisko to jest nieuzasadnione. Jak wynika z art. 10 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, statut stowarzyszenia określa m.in. teren działania i siedzibę stowarzyszenia. Zgodnie z tym przepisem statut Polskiego Związku [...] (PZ[...]) uchwalony na Nadzwyczajnym Krajowym Zjeździe Delegatów PZ[...] w dniu [...] w § 2 stanowi, że terenem działania Związku jest obszar Rzeczypospolitej Polskiej, a siedzibą władz naczelnych miasto [...] W. W § 3 statut postanawia, że Związek ma prawo do tworzenia ogniw organizacyjnych, a okręgi Związku posiadają osobowość prawną. Powyższe, zdaniem Starosty G., prowadzi do wniosku, iż to Okręg Z. PZ[...] jest terenową jednostką organizacyjną Stowarzyszenia posiadającą osobowość prawną zgodnie z art. 17 ust. 1a Prawa o stowarzyszeniach. Potwierdza to aktualny odpis rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji i publicznych zakładów opieki zdrowotnej (nr [...]), zgodnie z którym Okręg Z. PZ[...] jest jednostką terenową działającą w oparciu o statut Stowarzyszenia o nazwie "Polski Związek [...]" z siedzibą w W. W dziale 1 w rubryce 3 "jednostki terenowe lub oddziały" brak jest jakichkolwiek wpisów, natomiast w rubryce 8 – "organ sprawujący nadzór" wpisano: "Prezydent Miasta S.". Zdaniem Starosty G., świadczy to, iż Okręg Z. PZ[...] jest terenową jednostką organizacyjną Stowarzyszenia, natomiast Koło w G. takiego przymiotu nie posiada. Za takim stanowiskiem przemawia także brak wpisu Koła w G. jako terenowej jednostki organizacyjnej stowarzyszenia, w dziale 1 w rubryce 3 "jednostki terenowe lub oddziały". Zgodnie zatem z treścią art. 27 ustawy – Prawo o stowarzyszeniach, organem nadzorującym terenową jednostkę organizacyjną Stowarzyszenia, w której strukturze działa Koło w G. powołane uchwałą Zarządu Okręgu Z., jest organ właściwy ze względu na siedzibę tej jednostki, tj. Prezydent Miasta S. Tak więc Prezydent Miasta S., a nie Starosta G. jest właściwy do rozpoznania sprawy.
W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego Prezydent Miasta S. podniósł, iż bezspornym jest fakt, że Okręg Z. PZ[...] posiada osobowość prawną pozostając w nadzorze Prezydenta Miasta S. Z § 37 ust. 2 pkt 8 i 9 statutu wynika jednak możliwość powoływania przez Zarząd Okręgu kół, delegatur, filii lub innych jednostek organizacyjnych. Zarząd Okręgu Z. powołał Koło w G., jednak nie dopełnił formalności dotyczących zgłoszenia stosownych zmian do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS). W ocenie Prezydenta Miasta S. ujawnienie Koła w KRS ma charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny, brak odpowiedniego wpisu w KRS nie zaprzecza istnieniu kół. Skoro zaś koło stanowi ogniwo stopnia podstawowego dla stowarzyszenia, jakim jest PZ[...], wnioski dotyczące działalności koła PZ[...] w ramach nadzoru ustanowionego ustawą o stowarzyszeniach załatwiać powinien właściwy miejscowo starosta.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sporem kompetencyjnym jest sytuacja, w której zachodzi rozbieżność stanowisk między organami co do zakresu ich kompetencji, w tym przede wszystkim co do upoważnienia do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia tej samej sprawy administracyjnej. Chodzi więc nie o każdą sprawę, którą uprawniony jest załatwić organ administracji publicznej, ale wyłącznie o indywidualną sprawę administracyjną należącą do jego właściwości (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk. M. Romańska Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi Warszawa 2008 s. 107). Sprawa, której dotyczy niniejszy spór kompetencyjny, nie została określona przez wskazanie jej przedmiotu ani we wszczynającym spór wniosku Starosty G., ani w odpowiedzi na wniosek przedstawionej przez Prezydenta Miasta S. W obu pismach posłużono się jedynie ogólnikowymi określeniami: "sprawa M. i E. M.", "pisma M. i E. M.". W uzasadnieniu odpowiedzi na wniosek Starosty G. Prezydent Miasta S. podał, że M. i E. M. złożyli wiele wniosków dotyczących działalności Polskiego Związku [...], a także działalności Koła PZ[...] w G. Nie wyjaśnia to jednak, czy spór dotyczy upoważnienia do załatwienia indywidualnej sprawy z zakresu administracji publicznej, w której organ administracji publicznej jest obowiązany wydać akt (decyzję bądź postanowienie) albo podjąć czynność dotyczącą uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisu prawa.
W przedstawionych Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu aktach nie ma pism M. i E. M., o których mowa we wniosku Starosty G.
Na rozprawie w dniu [...] pełnomocnik Prezydenta Miasta S. oświadczyła, że przedmiotem sprawy, na tle której powstał spór kompetencyjny między Starostą G. a Prezydentem Miasta S. jest skarga M. M. na działalność Zarządu Koła PZ[...] w G. i że M. M. skargi swoje składa jako członek PZ[...], a więc sprawy jego powinny być rozpoznawane jako wewnętrzne sprawy stowarzyszenia.
W związku z powyższym należy stwierdzić, że sprawa, której dotyczy wniosek Starosty G. należy do spraw objętych przepisami rozdziału 3 ustawy – Prawo o stowarzyszeniach. Przepisy tego rozdziału dotyczą nadzoru nad stowarzyszeniami sprawowanego przez wskazane w nich organy, przy czym z ich treści, jak również z pozostałych przepisów ustawy w żaden sposób nie wynika, by sprawy członkowskie powstające na tle działalności stowarzyszenia załatwiane były na drodze postępowania administracyjnego .
Wobec powyższego należało uznać, że wniosek Starosty G. jako nie dotyczący sporu kompetencyjnego, o jakim mowa w art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), a zatem, jako niedopuszczalny, podlegał odrzuceniu na zasadzie art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 64 § 3 tej ustawy.
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI