I OW 95/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-06-17
NSAAdministracyjneNiskansa
spór o właściwośćsąd administracyjnyNSAkpapsasamorząd terytorialnyorgan wyższego stopniaSKOodrzucenie wniosku

NSA odrzucił wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między starostą a wójtem, wskazując na właściwość Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Starosta Raciborski złożył do NSA wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z Wójtem Gminy Pietrowice Wielkie w sprawie sprostowania aktów własności ziemi. Starosta argumentował, że właściwość należy do gminy. NSA uznał jednak, że zgodnie z KPA i rozporządzeniem, organem właściwym do rozstrzygnięcia sporu jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, a NSA nie jest właściwy do rozpoznania wniosku.

Starosta Raciborski złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z Wójtem Gminy Pietrowice Wielkie w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku A.W. w sprawie dotyczącej sprostowania aktów własności ziemi. Wnioskodawca argumentował, że wobec braku przepisu przekazującego zadania tego rodzaju do właściwości powiatu, organem właściwym w sprawie jest Wójt Gminy Pietrowice Wielkie, opierając się na ogólnym domniemaniu właściwości gminy do realizacji zadań publicznych. Naczelny Sąd Administracyjny, analizując przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (psa) oraz Kodeksu postępowania administracyjnego (kpa), stwierdził, że sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego tylko wtedy, gdy nie ma ustalonego organu wyższego stopnia właściwego do rozstrzygnięcia takiego sporu. Zgodnie z art. 17 pkt 1 kpa, organem wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego są samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej. Wskazano, że zgodnie z rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach jest właściwe dla obszaru, na którym znajdują się oba sporujące organy (Starosta Raciborski i Wójt Gminy Pietrowice Wielkie). Ponieważ istnieje właściwy organ administracji publicznej do rozstrzygnięcia sporu, NSA nie był właściwy do jego rozpoznania. W związku z tym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 15 § 2 w zw. z art. 64 § 3 w zw. z art. 193 ppsa, wniosek został odrzucony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozstrzygnięcia sporu o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, jeśli istnieje wspólny organ wyższego stopnia właściwy do jego rozstrzygnięcia na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego.

Uzasadnienie

Sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami samorządu terytorialnego tylko wtedy, gdy nie ma ustalonego organu wyższego stopnia właściwego do rozstrzygnięcia tego sporu. W przypadku sporu między starostą a wójtem, organem wyższego stopnia są samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej. W tej sprawie właściwe było Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (7)

Główne

kpa art. 22 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

psa art. 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

kpa art. 17 § pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

psa art. 58 § § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

psa art. 15 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

psa art. 64 § § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

psa art. 193

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozstrzygnięcia sporu o właściwość, gdy istnieje właściwy organ administracji publicznej (SKO).

Godne uwagi sformułowania

sąd administracyjny jest właściwy do rozstrzygnięcia sporu o właściwość (...) wyłącznie wtedy, kiedy nie ma ustalonego (...) organu administracji publicznej właściwego do rozstrzygnięcia tego sporu.

Skład orzekający

Marek Stojanowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości NSA do rozstrzygania sporów o właściwość między organami samorządu terytorialnego."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy istnieje właściwy organ administracji do rozstrzygnięcia sporu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 2/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z właściwością sądu i organów administracji, co jest rutynowe dla prawników procesowych, ale mało interesujące dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OW 95/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-06-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Marek Stojanowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6169 Inne o symbolu podstawowym  616
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Odrzucono wniosek o wyznaczenie organu właściwego do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par. 1 pkt 1 w zw. z art. 15 par. 2 w zw. z art. 64 par. 3 w zw. z art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty Raciborskiego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą Raciborskim a Wójtem Gminy Pietrowice Wielkie w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku A.W. w sprawie dotyczącej sprostowania aktów własności ziemi postanawia: odrzucić wniosek.
Uzasadnienie
Pismem z 22 maja 2025 r. Starosta R. (dalej: "wnioskodawca"), złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z Wójtem Gminy P.W. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku A.W. w sprawie dotyczącej sprostowania aktów własności ziemi.
Wnioskodawca wskazał, że wobec braku przepisu przekazującego zadania tego rodzaju do właściwości powiatu, zgodnie z ogólnym domniemaniem właściwości gminy do realizacji zadań publicznych organem właściwym w sprawie jest Wójt Gminy Pietrowice Wielkie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. dalej: "ppsa"), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
Stosownie do art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: "kpa") spór o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, rozstrzyga wspólny dla nich organ wyższego stopnia – z zastrzeżeniem pkt 2-4 – a w razie braku takiego organu – sąd administracyjny. W świetle powyższego przepisu niewątpliwym jest, że sąd administracyjny jest właściwy do rozstrzygnięcia sporu o właściwość pomiędzy organami jednostkami samorządu terytorialnego wyłącznie wtedy, kiedy nie ma ustalonego na podstawie art. 22 § 1 pkt 1-4 kpa organu administracji publicznej właściwego do rozstrzygnięcia tego sporu.
Zgodnie z art. 17 pkt 1 kpa organem wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego, są samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej. Jak wynika z § 1 ust. 12 lit. c rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. z 2003 r., nr 198, poz. 1925), organy pozostające w sporze mają siedzibę na obszarze właściwości Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach. Obszar właściwości powyższego kolegium obejmuje bowiem cały obszar powiatu raciborskiego – na obszarze którego znajduje się zarówno siedziba Starosty R. jak i Wójta Gminy P.W. – albowiem wskazana gmina znajduje się na obszarze powiatu raciborskiego. W sprawie brak jest przepisów szczególnych w zakresie właściwości organów, co oznacza że wspólnym dla organów pozostających w sporze organem wyższego stopnia jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach przez co zgodnie z art. 22 § 1 pkt 1 w zw. z art. 17 pkt 1 kpa to ten organ jest właściwy do rozstrzygnięcia sporu.
Z tego względu, w świetle przytoczonych wyżej przepisów, Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozstrzygnięcia niniejszego sporu a złożony wniosek podlegał odrzuceniu, jako złożony w sprawie nie należącej do właściwości sądu administracyjnego i dlatego na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 15 § 2 w zw. z art. 64 § 3 w zw. z art. 193 ppsa orzeczono jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI