I OW 4/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął spór o właściwość pomiędzy Burmistrzem Gminy K. a Burmistrzem Miasta Ż. w przedmiocie skierowania K.P., osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej, do domu pomocy społecznej i ustalenia odpłatności za pobyt. Wniosek złożyła opiekunka prawna I.B., która aktualnie przebywa w Ż. z K.P. i tam dojeżdża do pracy, mimo że jej stały meldunek jest w K. Sąd, odwołując się do art. 27 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym miejscem zamieszkania osoby ubezwłasnowolnionej jest miejsce zamieszkania jej opiekuna, uznał, że centrum życiowych interesów I.B. znajduje się w Ż. Tym samym, na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, właściwym miejscowo organem do rozpoznania sprawy jest Burmistrz Miasta Ż. Sąd podkreślił, że zamiar powrotu do K. przez opiekunkę nie miał znaczenia w tej sytuacji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie właściwości miejscowej organów w sprawach pomocy społecznej, zwłaszcza w kontekście miejsca zamieszkania osób ubezwłasnowolnionych i ich opiekunów prawnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji sporu o właściwość w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej i ustalenia odpłatności, z uwzględnieniem miejsca zamieszkania opiekuna prawnego.
Zagadnienia prawne (2)
Jakie są kryteria ustalenia właściwości miejscowej gminy w sprawach dotyczących skierowania do domu pomocy społecznej oraz ustalenia odpłatności za pobyt osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, a w przypadku osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej, zgodnie z art. 27 K.c., miejscem zamieszkania jest miejsce zamieszkania jej opiekuna prawnego.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do art. 27 K.c., który jednoznacznie stanowi, że miejscem zamieszkania osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej jest miejsce zamieszkania jej opiekuna. Podkreślono, że centrum życiowych interesów opiekuna prawnego, gdzie faktycznie przebywa wraz z podopiecznym i skąd dojeżdża do pracy, decyduje o jego miejscu zamieszkania, a nie adres zameldowania czy deklarowany zamiar powrotu.
Czy adres zameldowania osoby ubezwłasnowolnionej lub jej opiekuna prawnego jest decydujący dla ustalenia właściwości miejscowej gminy w sprawach pomocy społecznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, adres zameldowania nie jest decydujący. Kluczowe jest faktyczne miejsce zamieszkania, rozumiane jako miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu i gdzie koncentrują się jej interesy życiowe.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że zgodnie z art. 25 K.c. miejsce zamieszkania to miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu, a niekoniecznie adres zameldowania. Podkreślono, że o miejscu zamieszkania decyduje faktyczne centrum życiowej działalności, a nie formalny status meldunkowy.
Przepisy (8)
Główne
K.c. art. 27
Kodeks cywilny
Dla osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej miejscem zamieszkania jest miejsce zamieszkania opiekuna.
u.p.s. art. 101 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
Właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie.
Pomocnicze
K.c. art. 25
Kodeks cywilny
Miejsce zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której ta osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. O miejscu zamieszkania decydują dwa czynniki – przebywanie fizyczne oraz wola, zamiar stałego pobytu w danym miejscu, przy czym oba elementy muszą występować łącznie.
u.p.s. art. 54 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
Osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, która nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu i której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej.
u.p.s. art. 59 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
Decyzję o skierowaniu do domu opieki społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwy dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej.
P.p.s.a. art. 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej.
P.p.s.a. art. 15 § 1 pkt 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 15 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Miejsce zamieszkania osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej jest miejscem zamieszkania jej opiekuna prawnego (art. 27 K.c.). • Właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie (art. 101 ust. 1 u.p.s.). • Centrum życiowych interesów opiekuna prawnego, gdzie faktycznie przebywa i koncentruje swoją aktywność, decyduje o jego miejscu zamieszkania.
Odrzucone argumenty
Argument oparty na adresie zameldowania opiekuna prawnego w innej gminie. • Argument oparty na deklarowanym zamiarze powrotu opiekuna prawnego do gminy zameldowania.
Godne uwagi sformułowania
O miejscu zamieszkania decydują dwa czynniki – przebywanie fizyczne oraz wola, zamiar stałego pobytu w danym miejscu, przy czym oba elementy muszą występować łącznie. • Dla osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej w myśl art. 27 K.c. miejscem zamieszkania jest miejsce zamieszkania opiekuna (domicilum necessarium). • Pani I. zatrudniona jest w firmie [...]. Z jej oświadczenia z 22 listopada 2023 r. wynika, że jej miejsce zamieszkania często się zmienia, co wiąże się z jej trudną sytuacją życiową. • Kwestia, że I.B. "nosi się z zamiarem powrotu do K." nie może mieć znaczenia w okolicznościach niniejszej sprawy.
Skład orzekający
Arkadiusz Blewązka
sędzia
Jolanta Rudnicka
przewodniczący
Mariola Kowalska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości miejscowej organów w sprawach pomocy społecznej, zwłaszcza w kontekście miejsca zamieszkania osób ubezwłasnowolnionych i ich opiekunów prawnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sporu o właściwość w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej i ustalenia odpłatności, z uwzględnieniem miejsca zamieszkania opiekuna prawnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania przepisów o miejscu zamieszkania w kontekście opieki nad osobą ubezwłasnowolnioną, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem rodzinnym i cywilnym.
“Gdzie mieszka osoba ubezwłasnowolniona? Sąd Najwyższy rozstrzyga spór o właściwość gminy w sprawie DPS.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.