I OW 33/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA wskazał starostę jako organ właściwy do rozpatrzenia wniosku o wykładnię decyzji dotyczącej wspólnoty gruntowej, wydanej przez nieistniejące już Prezydium PRN.
Starosta Powiatu [...] zwrócił się do NSA o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z Burmistrzem Miasta [...] w sprawie wniosku o wykładnię decyzji z 1964 r. dotyczącej wspólnoty gruntowej. Starosta uważał, że organem właściwym jest Burmistrz, podczas gdy Burmistrz wskazywał na Starostę jako następcę prawnego organu wydającego pierwotną decyzję. NSA, analizując przepisy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, uznał, że właściwość rzeczową do wydawania decyzji w tym zakresie przejął starosta, w związku z czym wskazał go jako organ właściwy do rozpatrzenia wniosku o wykładnię.
Spór o właściwość powstał pomiędzy Starostą Powiatu [...] a Burmistrzem Miasta [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku Spółki [...] o wykładnię decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z 1964 r. dotyczącej ustalenia, które nieruchomości stanowią wspólnotę gruntową. Starosta argumentował, że organem właściwym do wydania postanowienia na podstawie art. 113 § 2 K.p.a. powinien być organ, który jest następcą prawnym Prezydium PRN, a nie starosta. Burmistrz natomiast wskazywał, że zgodnie z ustawą o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, to starosta przejął kompetencje Prezydium PRN w tym zakresie. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrując wniosek na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a., zważył, że choć decyzja została wydana przez nieistniejące już Prezydium PRN, to aktualna właściwość rzeczowa do rozstrzygania spraw dotyczących ustalenia, które nieruchomości stanowią wspólnotę gruntową, przypisana została staroście na mocy art. 8a ust. 4 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. W związku z tym, NSA postanowił wskazać Starostę Powiatu [...] jako organ właściwy do rozpoznania wniosku o wyjaśnienie wątpliwości co do treści wskazanej decyzji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Organem właściwym jest starosta, który zgodnie z aktualnymi przepisami przejął kompetencje w sprawach ustalania, które nieruchomości stanowią wspólnotę gruntową.
Uzasadnienie
NSA oparł się na aktualnym brzmieniu art. 8a ust. 4 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, który przypisuje właściwość rzeczową w sprawach ustalania wspólnot gruntowych staroście, mimo że pierwotna decyzja została wydana przez nieistniejące Prezydium PRN.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (6)
Główne
k.p.a. art. 113 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ, który wydał decyzję, wyjaśnia w drodze postanowienia na żądanie organu egzekucyjnego lub strony wątpliwości co do treści decyzji.
u.z.w.g. art. 8a § ust. 4
Ustawa o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych
Obecnie obowiązujący przepis, zgodnie z którym starosta wydaje decyzję o ustaleniu, które nieruchomości stanowią wspólnotę gruntową, przejmując tym samym kompetencje w tym zakresie.
P.p.s.a. art. 15 § § 1 pkt 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do rozstrzygania przez NSA sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego oraz między tymi organami a organami administracji rządowej.
P.p.s.a. art. 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres działania NSA w zakresie rozstrzygania sporów o właściwość.
Pomocnicze
u.z.w.g. art. 8 § ust. 1
Ustawa o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych
Pierwotna podstawa materialnoprawna decyzji Prezydium PRN z 1964 r. ustalającej, że nieruchomość stanowi rolniczą wspólnotę gruntową.
u.z.w.g. art. 1 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych
Definicja wspólnoty gruntowej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Aktualna właściwość rzeczowa starosty do rozstrzygania spraw dotyczących ustalenia, które nieruchomości stanowią wspólnotę gruntową, na mocy art. 8a ust. 4 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych.
Odrzucone argumenty
Argument Starosty, że organem właściwym powinien być Burmistrz jako następca prawny Prezydium PRN. Argument Burmistrza, że starosta jest organem właściwym do załatwienia sprawy.
Godne uwagi sformułowania
Organ, który wydał decyzję, wyjaśnia w drodze postanowienia na żądanie organu egzekucyjnego lub strony wątpliwości co do treści decyzji. W tej sytuacji właściwym do rozpatrzenia wniosku o wyjaśnienie wątpliwości co do jej treści w trybie art. 113 § 2 K.p.a. powinien być organ, który w świetle aktualnie obowiązujących przepisów określających zakres jego działania, jest organem właściwym do orzekania w tej kategorii spraw. Aktualnie, wskutek licznych reform w funkcjonowaniu samorządu i organów administracji publicznej, właściwość rzeczowa do rozstrzygania w sprawach ustalenia, które nieruchomości stanowią wspólnotę gruntową, została przypisana staroście.
Skład orzekający
Aleksandra Łaskarzewska
przewodniczący sprawozdawca
Maciej Dybowski
członek
Maria Grzymisławska-Cybulska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości organów w sprawach dotyczących wspólnot gruntowych, zwłaszcza gdy pierwotne decyzje wydane zostały przez organy nieistniejące."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sporów o właściwość w przedmiocie wykładni decyzji dotyczących wspólnot gruntowych, wydanych przez organy z okresu PRL.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy złożonego zagadnienia ustalenia właściwości organów administracji w kontekście historycznych zmian ustrojowych i przejmowania kompetencji, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Kto rozstrzygnie spór o starą decyzję? NSA wyjaśnia właściwość w sprawach wspólnot gruntowych.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OW 33/23 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2023-10-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-01-31 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Aleksandra Łaskarzewska /przewodniczący sprawozdawca/ Maciej Dybowski Maria Grzymisławska-Cybulska Symbol z opisem 6164 Wspólnoty gruntowe 643 Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Burmistrz Miasta Treść wyniku Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 775 art. 113 § 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.) Dz.U. 2023 poz 259 art.15 § 1 pkt.4 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.), Sędzia NSA Maciej Dybowski, Sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska, po rozpoznaniu w dniu 12 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty Powiatu [...] o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą Powiatu [...] a Burmistrzem Miasta [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku o wykładnię decyzji postanawia: wskazać Starostę Powiatu [...] jako organ właściwy w sprawie Uzasadnienie Wnioskiem z 26 stycznia 2023 r. Starosta Powiatu G. wystąpił o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy tym organem a Burmistrzem Miasta G. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku Spółki [...] w G. o wykładnię decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa w G. z 25 maja 1964 r. nr R.YIII-263/1/63. W uzasadnieniu wskazano, że wniosek Spółki dotyczył wyjaśnienia (na podstawie decyzji), że nieruchomość o powierzchni 34 ha położona w G. obejmuje obecne działki: nr ewidencyjny [...] o powierzchni 0,0128 ha, nr ew. [...] o pow. 0.3718 ha, nr ew. [...] o pow. 4.1197 ha, nr ew. [...] o pow. 0.3448 ha, nr ew. [...] o pow. 0.9905 ha nr ew. [...] o pow. 0.4498 ha i nr ew. [...] o pow. 0.0400 ha położone w G. Zgodnie z art. 113 § 2 K.p.a., postanowienie o wyjaśnieniu wątpliwości co do treści decyzji wydaje organ, który wydał decyzję. W przedmiotowej sprawie decyzja została wydana przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydział Rolnictwa i Leśnictwa w G. W toku reform administracyjnych starosta powiatu, ani powiat nie stał się następcą prawnym prezydium powiatowej rady narodowej. Organem właściwym do wydania postanowienia na podstawie art. 113 jest tylko ten organ, który jest następcą prawnym prezydium powiatowej rady narodowej. Zdaniem Starosty, powyższej oceny nie może zmienić fakt nowelizacji ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, która wskazała starostę jako organ właściwy do wydawania decyzji o ustaleniu, które nieruchomości stanowią wspólnotę gruntową. W związku z powyższym Starosta uznał, że organem właściwym do wydania postanowienia na podstawie art. 113 § 2 K.p.a. o wyjaśnieniu wątpliwości dotyczących wskazanej decyzji jest Burmistrz Miasta G.. Jednocześnie wyjaśnił, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Siedlcach postanowieniem z 17 listopada 2022 r. odmówiło rozstrzygnięcia sporu o właściwość wskazując, że organem wyższego stopnia dla starosty jest w tej sprawie wojewoda. W odpowiedzi na wniosek Burmistrz Miasta G. podniósł, że zgodnie z art. 20 K.p.a. właściwość rzeczową organu administracji publicznej ustala się według przepisów o zakresie jego działania. W myśl zapisów ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (art. 8a ust. 4) to starosta jest organem, który przejął kompetencje należące do 1990 r. do Prezydium Powiatowej Rady Narodowej, które wydało decyzję nr R.VIII-263/l/63. Zdaniem Burmistrza, organem właściwym do załatwienia przedmiotowej sprawy jest zatem Starosta Powiatu G.. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: P.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Spór o właściwość w niniejszej sprawie powstał pomiędzy Starostą Powiatu G. a Burmistrzem Miasta G. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku Spółki [...] w G. o wykładnię decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa w G. z 25 maja 1964 r. nr R.YIII-263/1/63 dotyczącej ustalenia, które nieruchomości stanowią wspólnotę gruntową. Przedmiotowy spór powstał na tle właściwości rzeczowej organów pozostających w sporze, które nie mają wspólnego dla nich organu wyższego stopnia. Oznacza to, że wniosek jest dopuszczalny. Mając na uwadze przedmiot sporu, należy wskazać, że zgodnie z art. 113 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775, dalej: K.p.a.), organ, który wydał decyzję, wyjaśnia w drodze postanowienia na żądanie organu egzekucyjnego lub strony wątpliwości co do treści decyzji. W rozpoznawanej sprawie decyzja, której dotyczy wniosek o wykładnię została wydana przez organ – Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G., który z uwagi na transformacje ustrojowe już nie istnieje. W tej sytuacji właściwym do rozpatrzenia wniosku o wyjaśnienie wątpliwości co do jej treści w trybie art. 113 § 2 K.p.a. powinien być organ, który w świetle aktualnie obowiązujących przepisów określających zakres jego działania, jest organem właściwym do orzekania w tej kategorii spraw. Podstawę materialnoprawną decyzji Prezydium z 25 maja 1964 r. ustalającej, że "nieruchomość o powierzchni ok. 34ha, położona we B. grom G. pow. G., a uwidoczniona na załączonym szkicu sporządzonym przez L. G. (...), stanowi rolniczą wspólnotę gruntową w rozumieniu przepisów art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (...)", stanowił art. 8 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. (Dz. U. z 1963 r. Nr 28, poz. 169 z późn. zm., obecnie: t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 140, dalej zwanej "ustawą"). Zgodnie z pierwotnym brzmieniem art. 8 ust. 1 ustawy właściwe do spraw rolnych i leśnych organy prezydiów powiatowych rad narodowych ustalały stosownie do przepisów art. 1 i 3, które nieruchomości stanowią wspólnotę gruntową bądź mienie gromadzkie. Ustalenie nieruchomości następowało w drodze decyzji (art. 8 ust. 6 ustawy). Aktualnie, wskutek licznych reform w funkcjonowaniu samorządu i organów administracji publicznej, właściwość rzeczowa do rozstrzygania w sprawach ustalenia, które nieruchomości stanowią wspólnotę gruntową, została przypisana staroście. Zgodnie bowiem z obecnie obowiązującym art. 8a ust. 4 ustawy z 29 czerwca 1963 r. - starosta wydaje decyzję, o ustaleniu, które nieruchomości spośród nieruchomości, o których mowa w art. 1 ust. 1, stanowią wspólnotę gruntową. W związku z powyższym organem właściwym do rozpoznania wniosku o wyjaśnienie wątpliwości co do treści decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. dotyczącej ustalenia, które nieruchomości stanowią wspólnotę gruntową - z uwagi na aktualną właściwość rzeczową do załatwiania spraw tego rodzaju, będzie Starosta Powiatu G. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI