Orzeczenie · 2026-03-26

I OW 260/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-03-26
NSAAdministracyjneŚredniansa
spór o właściwośćpomoc społecznaosoba bezdomnawłaściwość miejscowazasiłek celowyzasiłek okresowyNSAsamorząd terytorialny

Spór o właściwość między Burmistrzem Piwnicznej-Zdrój a Prezydentem Miasta Krakowa dotyczył ustalenia organu właściwego do rozpoznania wniosku M. H. o przyznanie zasiłku okresowego i celowego. Burmistrz Piwnicznej-Zdrój, jako wnioskodawca, argumentował, że osoba ubiegająca się o świadczenie nie posiada żadnego formalnego związku z gminą Piwniczna-Zdrój, została wymeldowana i faktycznie przebywa w Krakowie, prowadząc życie jako osoba bezdomna. Prezydent Miasta Krakowa, powołując się na ostatnie miejsce zameldowania, uważał za właściwego Burmistrza Piwnicznej-Zdrój. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrując wniosek na posiedzeniu niejawnym, odwołał się do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a także ustawy o pomocy społecznej. Kluczowe dla rozstrzygnięcia była definicja osoby bezdomnej zawarta w art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej, która obejmuje osoby niezamieszkujące w lokalu mieszkalnym i niezameldowane na pobyt stały, lub zameldowane, ale w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. Sąd ustalił, że zainteresowany jest osobą bezdomną, nieposiadającą stałego zameldowania, co zgodnie z art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, czyni właściwym organ gminy ostatniego miejsca zameldowania. W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Burmistrza Piwnicznej-Zdrój jako organ właściwy do rozpoznania sprawy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalanie właściwości miejscowej organu gminy w sprawach pomocy społecznej dla osób bezdomnych, interpretacja definicji osoby bezdomnej.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji osoby bezdomnej bez stałego zameldowania. Interpretacja art. 101 ust. 2 u.p.s. jest kluczowa.

Zagadnienia prawne (2)

Jak ustalić właściwość miejscową organu gminy do rozpoznania wniosku o świadczenia z pomocy społecznej dla osoby bezdomnej, która nie posiada stałego zameldowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Właściwość miejscową gminy ustala się według ostatniego miejsca zameldowania osoby bezdomnej na pobyt stały, zgodnie z art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że osoba nieposiadająca miejsca zamieszkania ani zameldowania jest osobą bezdomną w rozumieniu ustawy. W takim przypadku, zgodnie z przepisami, właściwość miejscową organu gminy ustala się na podstawie ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały.

Czy osoba nocująca we wraku samochodu i niezameldowana na pobyt stały jest osobą bezdomną w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym i niezameldowana na pobyt stały jest osobą bezdomną.

Uzasadnienie

Definicja osoby bezdomnej w ustawie o pomocy społecznej obejmuje osoby, które nie mieszkają w lokalu mieszkalnym i nie są zameldowane na pobyt stały, lub są zameldowane, ale w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. Sytuacja faktyczna osoby nocującej we wraku samochodu i brak stałego zameldowania spełniają te kryteria.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Inne
Wskazano Burmistrza Piwnicznej-Zdrój jako organ właściwy w sprawie.

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.

p.p.s.a. art. 15 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest kognicją Naczelnego Sądu Administracyjnego.

k.p.a. art. 22 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, niemającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny.

u.p.s. art. 101 § ust. 1

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

Właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie.

u.p.s. art. 101 § ust. 2

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

W przypadku osoby bezdomnej o właściwości miejscowej organu gminy decyduje ostatnie miejsce zameldowania tej osoby na pobyt stały.

u.p.s. art. 6 § pkt 8

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

Za osobę bezdomną należy uznać osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowaną na pobyt stały w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, a także osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym i zameldowaną na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 15 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.s. art. 101 § ust. 2a

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

W przypadku osoby przebywającej w placówce zapewniającej całodobową opiekę lub domu pomocy społecznej na podstawie umowy cywilnej właściwa miejscowo jest gmina miejsca zamieszkania tej osoby sprzed rozpoczęcia pobytu w tego typu placówce lub domu.

u.p.s. art. 101 § ust. 3

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

W przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie, w sprawach niecierpiących zwłoki oraz w sprawach cudzoziemców i osób, którym udzielono zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany, i cudzoziemców i osób, o których mowa w art. 5a, właściwa miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Osoba ubiegająca się o świadczenie jest osobą bezdomną w rozumieniu art. 6 pkt 8 u.p.s. z uwagi na brak miejsca zamieszkania i brak stałego zameldowania. • Właściwość miejscową organu gminy dla osoby bezdomnej ustala się według ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały (art. 101 ust. 2 u.p.s.).

Odrzucone argumenty

Prezydent Miasta Krakowa argumentował, że właściwość miejscową należy ustalać na podstawie ostatniego miejsca zameldowania, co wskazywało na Burmistrza Piwnicznej-Zdrój, ale nie było to argumentem przegranym w sensie merytorycznym, a jedynie wskazywało na właściwość innego organu.

Godne uwagi sformułowania

negatywny spór o właściwość • niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowaną na pobyt stały w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności • nie ma możliwości zamieszkania • nie bada się gdzie zainteresowany skoncentrował swój ośrodek życiowy

Skład orzekający

Jerzy Siegień

przewodniczący

Marek Stojanowski

członek

Marian Wolanin

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości miejscowej organu gminy w sprawach pomocy społecznej dla osób bezdomnych, interpretacja definicji osoby bezdomnej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji osoby bezdomnej bez stałego zameldowania. Interpretacja art. 101 ust. 2 u.p.s. jest kluczowa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy praktycznego problemu ustalania właściwości organów w sprawach socjalnych, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i pomocy społecznej.

Gdzie szukać pomocy socjalnej? NSA rozstrzyga spór o właściwość dla osoby bezdomnej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst