I OW 258/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA rozstrzygnął spór kompetencyjny, wskazując Burmistrza C. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku o umieszczenie osoby bezdomnej w domu pomocy społecznej.
Burmistrz C. złożył wniosek do NSA o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z Prezydentem Z. w sprawie umieszczenia S.R. w domu pomocy społecznej. S.R. jest obywatelem Białorusi, osobą bezdomną, a jego ostatnim miejscem zameldowania była gmina C. Prezydent Z. uważał się za niewłaściwego, wskazując na gminę C. jako właściwą ze względu na ostatnie miejsce zameldowania. NSA, powołując się na przepisy k.p.a. i p.p.s.a. oraz art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, wskazał Burmistrza C. jako organ właściwy, podkreślając, że ustalenie właściwości nie przesądza o merytorycznym rozstrzygnięciu wniosku.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek Burmistrza C. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z Prezydentem Miasta Z. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku Szpitala Uniwersyteckiego w Z. o umieszczenie S.R. w domu pomocy społecznej. Burmistrz C. argumentował, że S.R., obywatel Białorusi, nie spełnia warunków do uzyskania pomocy z ustawy o pomocy społecznej. Prezydent Z. wskazał, że S.R. jest osobą bezdomną, a jego ostatnie miejsce zameldowania to gmina C., co czyni ją właściwą do rozpoznania sprawy. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i art. 22 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego. W niniejszej sprawie zaistniał negatywny spór o właściwość. Analizując art. 101 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, sąd stwierdził, że dla osoby bezdomnej właściwość miejscową gminy ustala się według ostatniego miejsca zameldowania. Ponieważ ostatnim miejscem zameldowania S.R. była gmina C., Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Burmistrza C. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku. Sąd podkreślił, że ustalenie właściwości miejscowej organu nie przesądza o merytorycznym rozstrzygnięciu wniosku o przyznanie świadczenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Właściwość miejscową gminy w przypadku osoby bezdomnej ustala się na podstawie ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, który wprost stanowi, że w przypadku osoby bezdomnej o właściwości miejscowej organu gminy decyduje ostatnie miejsce zameldowania tej osoby. Sąd podkreślił, że ustalenie właściwości jest odrębną kwestią od merytorycznego rozpatrzenia wniosku o świadczenie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (7)
Główne
p.p.s.a. art. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
p.p.s.a. art. 15 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest kognicją Naczelnego Sądu Administracyjnego.
k.p.a. art. 22 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, nie mającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny.
u.p.s. art. 101 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Właściwość miejscową gminy co do zasady ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie.
u.p.s. art. 101 § ust. 2
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
W przypadku osoby bezdomnej o właściwości miejscowej organu gminy decyduje ostatnie miejsce zameldowania tej osoby na pobyt stały.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 15 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.s. art. 5
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Przepis określający warunki przyznawania pomocy społecznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ostatnie miejsce zameldowania osoby bezdomnej decyduje o właściwości miejscowej gminy do rozpoznania wniosku o umieszczenie w domu pomocy społecznej (art. 101 ust. 2 u.p.s.).
Godne uwagi sformułowania
Przedmiotem postępowania sądowego w niniejszej sprawie jest zaś wyłącznie ustalenie właściwości miejscowej organu administracji publicznej do rozpoznania złożonego wniosku o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej. Natomiast samo ustalenie właściwości miejscowej organu do rozpoznania złożonego wniosku nie przesądza w żaden sposób wyniku tego postępowania.
Skład orzekający
Jerzy Siegień
przewodniczący
Jolanta Rudnicka
członek
Marek Stojanowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości miejscowej organów w sprawach pomocy społecznej, w szczególności w przypadku osób bezdomnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby bezdomnej i ustalenia właściwości miejscowej, nie rozstrzyga merytorycznie o przyznaniu świadczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy praktycznego problemu ustalania właściwości organów w sprawach socjalnych, co jest istotne dla prawników procesualistów i praktyków administracji.
“Kto odpowiada za pomoc bezdomnemu? NSA rozstrzyga spór o właściwość między miastami.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OW 258/24 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2025-02-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-12-23 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jerzy Siegień /przewodniczący/ Jolanta Rudnicka Marek Stojanowski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej 643 Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami Hasła tematyczne Spór kompetencyjny/Spór o właściwość Skarżony organ Prezydent Miasta Treść wyniku Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: Sędzia NSA Matek Stojanowski (spr.) Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza C. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem C. a Prezydentem Z. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku Szpitala Uniwersyteckiego w Z. w sprawie udzielenia pomocy w formie umieszczenia S. R. w domu pomocy społecznej postanawia: wskazać Burmistrza C. jako organ właściwy w sprawie. Uzasadnienie Pismem z 17 grudnia 2024 r. Burmistrz C. (dalej także: "wnioskodawca") złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z Prezydentem Miasta Z. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku Szpitala Uniwersyteckiego w Z. w sprawie udzielenia pomocy w formie umieszczenia S.R. w domu pomocy społecznej. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że S.R. jest obywatelem Białorusi, który nie spełnia żadnego z warunków o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r., poz. 1283 ze zm.; dalej: "ups"), przez co żadna pomoc na podstawie wskazanej ustawy mu nie przysługuje. W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta Z. wskazał, że zainteresowany jest osobą bezdomną, zaś ostatnim miejscem jego zameldowania była gmina C. przez co to ten organ powinien być właściwy do rozpoznania sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. dalej: "ppsa"), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, nie mającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny – art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: "kpa"). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest kognicją Naczelnego Sądu Administracyjnego, stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 ppsa. W sprawie zaistniał negatywny spór o właściwość, albowiem oba organy uważają się za niewłaściwe do rozpoznania sprawy. Zawisła sprawa administracyjna dotyczy świadczeń z pomocy społecznej. Właściwość miejscową organów administracji w sprawach objętych przepisami ups reguluje art. 101 tej ustawy. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu właściwość miejscową gminy co do zasady ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, natomiast stosownie do jego ust. 2, w przypadku osoby bezdomnej o właściwości miejscowej organu gminy decyduje ostatnie miejsce zameldowania tej osoby na pobyt stały. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że S.R. jest osobą bezdomną i przebywa obecnie w noclegowni (pismo z k. 13 akt administracyjnych, odpowiedź Prezydenta Z. na wniosek z 6 lutego 2025 r.), co nie było kwestionowane w postępowaniu sądowym. W tej sytuacji na podstawie art. 101 ust. 2 ups ustalenie właściwości miejscowej gminy następuje na podstawie ostatniego miejsca zameldowania osoby ubiegającej się o świadczenie. W realiach sprawy jest to gmina C. (adnotacja urzędowa z 31 października 2024 r.), a zatem organem właściwym w sprawie jest Burmistrz Gminy C. Podkreślić jednocześnie należy, że wskazywany przez wnioskodawcę fakt, iż S.R. nie przysługują żadne świadczenia z pomocy społecznej nie ma znaczenia dla ustalenia właściwości miejscowej organu. Weryfikacja uprawnień do otrzymania świadczenia z pomocy społecznej może bowiem nastąpić dopiero w ramach postępowania administracyjnego. Przedmiotem postępowania sądowego w niniejszej sprawie jest zaś wyłącznie ustalenie właściwości miejscowej organu administracji publicznej do rozpoznania złożonego wniosku o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej. Natomiast samo ustalenie właściwości miejscowej organu do rozpoznania złożonego wniosku nie przesądza w żaden sposób wyniku tego postępowania. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI