Orzeczenie · 2026-03-19

I OW 253/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-03-19
NSAAdministracyjneŚredniansa
spór o właściwośćwłaściwość miejscowadom pomocy społecznejpomoc społecznaorgan właściwyosoba bezdomnaNSAsamorząd terytorialny

Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął spór o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Szczecina a Prezydentem Miasta Konina w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku B. P. o skierowanie do domu pomocy społecznej. Wniosek złożył Prezydent Miasta Szczecina, wskazując, że B. P. przebywa w K. z zamiarem stałego pobytu, podczas gdy jego ostatnie zameldowanie było w S., gdzie obecnie mieści się biuro rachunkowe. NSA, odwołując się do art. 15 p.p.s.a. i art. 22 k.p.a., stwierdził negatywny spór o właściwość. Analizując przepisy ustawy o pomocy społecznej (art. 59, art. 101) oraz Kodeksu cywilnego (art. 25) i k.p.a., sąd uznał B. P. za osobę bezdomną. Kluczowe było ustalenie, że B. P. nie ma możliwości powrotu do miejsca zamieszkania kuzyna w K. z uwagi na stan zdrowia swój i kuzyna, a także fakt, że jego mieszkanie w S. jest zajęte przez biuro rachunkowe. Zgodnie z art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, w przypadku osoby bezdomnej właściwość miejscową ustala się według ostatniego miejsca zameldowania. W związku z tym, NSA wskazał Prezydenta Miasta Szczecina jako organ właściwy do rozpoznania sprawy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalanie właściwości miejscowej w sprawach o skierowanie do domu pomocy społecznej, zwłaszcza w kontekście definicji osoby bezdomnej i miejsca zamieszkania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji osoby bezdomnej i sporów między organami JST.

Zagadnienia prawne (2)

Jak ustalić właściwość miejscową organu do rozpoznania wniosku o skierowanie do domu pomocy społecznej, gdy wnioskodawca przebywa w innej miejscowości niż ostatnie miejsce zameldowania, a jego powrót do miejsca zamieszkania jest niemożliwy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. W przypadku osoby bezdomnej, właściwa jest gmina ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały, jeśli nie ma możliwości zamieszkania w lokalu mieszkalnym.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do definicji miejsca zamieszkania z Kodeksu cywilnego oraz przepisów ustawy o pomocy społecznej dotyczących ustalania właściwości miejscowej, w tym dla osób bezdomnych. Kluczowe było ustalenie, że wnioskodawca jest osobą bezdomną w rozumieniu ustawy, co skutkuje zastosowaniem przepisu o ostatnim miejscu zameldowania.

Jakie są kryteria uznania osoby za bezdomną na potrzeby ustawy o pomocy społecznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Osobą bezdomną jest osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym i niezameldowana na pobyt stały, lub osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym, zameldowana na pobyt stały, ale w miejscu, gdzie nie ma możliwości zamieszkania.

Uzasadnienie

Sąd przytoczył definicję osoby bezdomnej z art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej, wskazując na dwa odrębne stany faktyczne, które muszą wystąpić łącznie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Inne
Wskazano Prezydenta Miasta Szczecina jako organ właściwy w sprawie.

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 15 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 15 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 22 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.s. art. 59 § ust. 1

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

u.p.s. art. 101

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

u.p.s. art. 6 § pkt 8

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

k.c. art. 25

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

B. P. jest osobą bezdomną w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej. • Właściwość miejscową dla osoby bezdomnej ustala się według ostatniego miejsca zameldowania.

Godne uwagi sformułowania

O miejscu zamieszkania według tego przepisu decydują zatem dwa czynniki: zewnętrzny (fakt przebywania) i wewnętrzny (zamiar stałego pobytu). • Art. 6 pkt 8 u.p.s. przewiduje zatem dwa odrębne stany faktyczne pozwalające na uznanie osoby za bezdomną. • W przypadku osoby bezdomnej nie bada się gdzie zainteresowany skoncentrował swój ośrodek życiowy.

Skład orzekający

Jerzy Siegień

przewodniczący

Marek Stojanowski

członek

Marian Wolanin

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości miejscowej w sprawach o skierowanie do domu pomocy społecznej, zwłaszcza w kontekście definicji osoby bezdomnej i miejsca zamieszkania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby bezdomnej i sporów między organami JST.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy praktycznego problemu ustalania właściwości organów w sprawach socjalnych, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i socjalnym.

Kto odpowiada za pomoc osobie bezdomnej? NSA rozstrzyga spór między miastami.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst