I OW 245/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA wskazał Prezydenta Miasta Katowic jako organ właściwy do rozpatrzenia wniosku o skierowanie do domu pomocy społecznej, uznając, że osoba zainteresowana zamieszkuje w Katowicach, a nie jest osobą bezdomną.
Spór o właściwość między Prezydentem Miasta Katowic a Prezydentem Miasta Bielsko-Białej dotyczył ustalenia organu właściwego do rozpatrzenia wniosku o skierowanie do domu pomocy społecznej. Prezydent Katowic uznał się za niewłaściwego, wskazując na ostatnie miejsce zameldowania osoby zainteresowanej w Bielsku-Białej. Prezydent Bielsko-Białej również uznał się za niewłaściwego, wskazując na miejsce zamieszkania w Katowicach. NSA rozstrzygnął spór, wskazując Prezydenta Miasta Katowic jako organ właściwy, uznając, że osoba zainteresowana zamieszkuje w Katowicach i nie spełnia definicji osoby bezdomnej.
Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął spór o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Katowic a Prezydentem Miasta Bielsko-Białej w przedmiocie ustalenia organu właściwego do rozpoznania wniosku H.K. o skierowanie do domu pomocy społecznej. Prezydent Miasta Katowic wystąpił z wnioskiem, wskazując, że zainteresowana ma ostatnie miejsce zameldowania w Bielsku-Białej, a obecnie mieszka u syna w Katowicach, gdzie lokal został wystawiony na sprzedaż. Organ ten uważał, że właściwość powinna być ustalona według miejsca ostatniego zameldowania na pobyt stały. Prezydent Miasta Bielsko-Białej wniósł o wskazanie Prezydenta Miasta Katowice jako organu właściwego, argumentując, że zainteresowana zamieszkuje w Katowicach, co wyklucza uznanie jej za osobę bezdomną. Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na art. 101 ustawy o pomocy społecznej, wyjaśnił, że właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania, a w przypadku osoby bezdomnej – według miejsca ostatniego zameldowania na pobyt stały. Sąd podkreślił, że osoba bezdomna to osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym i niezameldowana na pobyt stały, lub zameldowana, ale w miejscu, gdzie nie ma możliwości zamieszkania. Ponieważ zainteresowana zamieszkuje w mieszkaniu syna w Katowicach, nie można jej uznać za osobę bezdomną. Sąd uznał, że Katowice są miejscem, gdzie zainteresowana przebywa z zamiarem stałego pobytu, a deklaracja chęci zamieszkania w domu pomocy społecznej w Bielsku-Białej nie zmienia centrum jej interesów życiowych w dacie złożenia wniosku. W związku z tym, NSA wskazał Prezydenta Miasta Katowic jako organ właściwy do rozpatrzenia wniosku.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. W przypadku osoby bezdomnej właściwą jest gmina ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił definicję osoby bezdomnej zgodnie z ustawą o pomocy społecznej i stwierdził, że osoba zainteresowana, zamieszkująca w mieszkaniu syna w Katowicach, nie spełnia tej definicji. W związku z tym, właściwość organu należy ustalić na podstawie miejsca jej zamieszkania, a nie ostatniego miejsca zameldowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (6)
Główne
u.p.s. art. 101 § 1 i 2
Ustawa o pomocy społecznej
Właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. W przypadku osoby bezdomnej właściwą jest gmina ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały.
p.p.s.a. art. 15 § § 1 pkt 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego.
p.p.s.a. art. 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.s. art. 6 § pkt 8
Ustawa o pomocy społecznej
Definicja osoby bezdomnej.
p.p.s.a. art. 15 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.c. art. 25
Kodeks cywilny
Określenie miejsca zamieszkania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Osoba zainteresowana zamieszkuje w Katowicach, co czyni Prezydenta Miasta Katowic właściwym organem. Osoba zainteresowana nie spełnia definicji osoby bezdomnej zgodnie z ustawą o pomocy społecznej.
Odrzucone argumenty
Właściwość organu powinna być ustalona według ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały (argument Prezydenta Miasta Katowic w pierwotnym stanowisku). Osoba zainteresowana jest osobą bezdomną (implikacja argumentacji Prezydenta Miasta Bielsko-Białej w pierwotnym stanowisku).
Godne uwagi sformułowania
nie można uznać jej za osobę bezdomną właściwość miejscowa organu, który powinien rozpatrzyć wniosek zainteresowanej, jest organ właściwy dla jej miejsca zamieszkania nie ulega wątpliwości, że to to miasto, w związku z zamieszkaniem w nim, należy uznać za miejsce, w którym zainteresowana przebywa z zamiarem stałego pobytu deklaracja chęci zamieszkania w domu pomocy społecznej w B. nie powoduje, że centrum interesów życiowych zainteresowanej w dacie złożenia wniosku uległo zmianie
Skład orzekający
Jerzy Siegień
przewodniczący
Jolanta Rudnicka
sprawozdawca
Marek Stojanowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości miejscowej organów w sprawach dotyczących pomocy społecznej, w szczególności w kontekście definicji osoby bezdomnej i miejsca zamieszkania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sporów o właściwość między organami JST w zakresie pomocy społecznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy praktycznego problemu ustalania właściwości organów administracji w sprawach socjalnych, co jest istotne dla prawników i pracowników socjalnych, ale może być mniej zrozumiałe dla szerokiej publiczności.
“Kto zajmie się wnioskiem o dom pomocy? NSA rozstrzyga spór o właściwość między miastami.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OW 245/24 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2025-02-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-12-05 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jerzy Siegień /przewodniczący/ Jolanta Rudnicka /sprawozdawca/ Marek Stojanowski Symbol z opisem 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej 643 Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami Hasła tematyczne Spór kompetencyjny/Spór o właściwość Skarżony organ Prezydent Miasta Treść wyniku Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 1283 art. 6 pkt 8, art. 101 ust. 1 i 2 Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 4, art. 15 § 1 i 4, § 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: Sędzia NSA Matek Stojanowski Sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Katowic o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Katowic a Prezydentem Miasta Bielsko-Białej przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania wniosku o skierowanie w domu pomocy społecznej postanawia wskazać Prezydenta Miasta Katowic jako organ właściwy w sprawie. Uzasadnienie PISMEM Z 28 LISTOPADA 2024 R. PREZYDENT MIASTA KATOWIC WYSTĄPIŁ DO NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO Z WNIOSKIEM O ROZSTRZYGNIĘCIE SPORU O WŁAŚCIWOŚĆ ZAISTNIAŁEGO MIĘDZY TYM ORGANEM A PREZYDENTEM MIASTA BIELSKO-BIAŁEJ W SPRAWIE ROZPOZNANIA WNIOSKU H.K. O SKIEROWANIE DO DOMU POMOCY SPOŁECZNEJ. W uzasadnieniu organ wskazał, że zainteresowana ma ostatnie miejsce zameldowania na pobyt stały w B., a obecnie mieszka u syna w K. Wyjaśnił przy tym, że zainteresowana nie posiada i w przeszłości nie była zameldowana na pobyt stały ani czasowy w K. Zainteresowana w związku z przebytym wypadkiem była hospitalizowana, a następnie przebywała w Domu Opieki [...] w B. W związku ze sprzedażą zajmowanego przez zainteresowaną lokalu mieszkalnego przez jej syna zainteresowana znalazła schronienie w innym mieszkaniu syna w K. Lokal ten został obecnie wystawiony przez syna zainteresowanej na sprzedaż, a zainteresowana deklaruje chęć zamieszkania w Domu Pomocy Społecznej "[...]" w B. W ocenie wnioskodawcy charakter pobytu zainteresowanej w K. oraz pozbawienie jej pierwotnie zajmowanego lokalu i nabycie faktycznego statusu osoby bezdomnej powoduje, że wniosek powinien zostać rozpatrzony zgodnie z miejscem ostatniego zameldowania na pobyt stały. W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta Bielsko-Białej wniósł o wskazanie Prezydenta Miasta Katowice jako organu właściwego w sprawie. Uzasadniając swoje stanowisko, wskazał, że zainteresowana zamieszkuje w lokalu mieszkalnym w K., w związku z czym nie można uznać jej za osobę bezdomną. Oznacza to, że właściwość organu, który powinien rozpatrzeć wniosek zainteresowanej, powinna zostać ustalona zgodnie z jej miejscem zamieszkania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Rozpoznając wniosek Prezydenta Miasta Katowic, należy podkreślić, że ma on na celu rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość pomiędzy tym organem a Prezydentem Miasta Bielsko-Białej. Obydwa organy uznają się bowiem za niewłaściwe miejscowo do rozpatrzenia wniosku zainteresowanej o umieszczenie jej w domu pomocy społecznej. Mając na uwadze przedmiot sporu, należy wskazać, że zgodnie z art. 101 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2024 r. poz. 1283, z późn. zm.), dalej: u.p.s., właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Jednocześnie w przypadku osoby bezdomnej – zgodnie z art. 101 ust. 2 u.p.s. – właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały. W tym miejscu należy wyjaśnić, że osobą bezdomną nie jest osoba niezamieszkująca w mieszkaniu lub domu własnościowym należącym do tej osoby bądź wynajmowanym. Ustawa o pomocy społecznej posługuje się bowiem własną definicją legalną tego wyrażenia. Zgodnie z art. 6 pkt 8 u.p.s. przez osobę bezdomną rozumie się osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowaną na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, a także osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym i zameldowaną na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. Analiza zacytowanego powyżej przepisu wskazuje, że przewiduje on dwie sytuacje, w których określona osoba może zostać uznana za bezdomną, a ich wspólnym czynnikiem jest niezamieszkiwanie w lokalu mieszkalnym. Jak ustaliły pozostające w sporze organy, zainteresowana zamieszkuje w mieszkaniu należącym do jej syna, w związku z czym nie można uznać, że spełnia ona ustawowe przesłanki uznania jej za osobę bezdomną. Oznacza to, że właściwość miejscowa organu, który powinien rozpatrzeć wniosek zainteresowanej o skierowanie jej do domu pomocy społecznej, jest organ właściwy dla jej miejsca zamieszkania. Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że pomimo niedokonania zameldowania w lokalu w K., nie ulega wątpliwości, że to to miasto, w związku z zamieszkaniem w nim, należy uznać za miejsce, w którym zainteresowana przebywa z zamiarem stałego pobytu w rozumieniu art. 25 Kodeksu cywilnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego deklaracja chęci zamieszkania w domu pomocy społecznej w B. nie powoduje, że centrum interesów życiowych zainteresowanej w dacie złożenia wniosku uległo zmianie. Tym samym zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego organem właściwym do rozpatrzenia wniosku zainteresowanej jest Prezydent Miasta Katowic. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 oraz art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI