I OW 238/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA wskazał Prezydenta Miasta L. jako organ właściwy do przyznania pomocy osobie bezdomnej, która miała ostatnie miejsce zameldowania stałego w L., mimo jej aktualnego pobytu w P.
Prezydent Miasta L. wystąpił do NSA o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z Prezydentem Miasta P. w sprawie przyznania pomocy osobie bezdomnej. Prezydent L. uważał się za niewłaściwego, wskazując na długotrwały brak pobytu osoby w L. i jej hospitalizację w P. Prezydent P. wnosił o wskazanie L. jako właściwego, argumentując, że osoba ta jest bezdomna i miała ostatnie miejsce zameldowania stałego w L. NSA, analizując przepisy o pomocy społecznej, uznał osobę za bezdomną i wskazał Prezydenta Miasta L. jako organ właściwy, opierając się na ostatnim miejscu zameldowania stałego.
Spór o właściwość dotyczył przyznania pomocy w formie schronienia w schronisku dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi. Prezydent Miasta L. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu z Prezydentem Miasta P., uznając się za niewłaściwego miejscowo. Argumentował, że osoba ubiegająca się o pomoc jest hospitalizowana w P., nie ma stałego zameldowania i nie może wrócić do swojego lokalu, a od ponad 30 lat nie przebywa na terenie L.. Prezydent Miasta P. wniósł o wskazanie L. jako organu właściwego, podkreślając, że osoba ta jest bezdomna i miała ostatnie miejsce zameldowania stałego w L.. Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na art. 101 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, zdefiniował właściwość miejscową gminy. Zgodnie z przepisami, właściwość ustala się według miejsca zamieszkania, a w przypadku osoby bezdomnej – według ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały. Sąd uznał, że zainteresowana spełnia przesłanki osoby bezdomnej, ponieważ nie jest zameldowana na pobyt stały, a jej lokal uległ dewastacji, uniemożliwiając zamieszkanie. Ponieważ ostatnim miejscem zameldowania stałego było Miasto L., NSA wskazał Prezydenta Miasta L. jako organ właściwy do przyznania wnioskowanej pomocy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Właściwość miejscową gminy do przyznania pomocy osobie bezdomnej ustala się według ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, który stanowi, że w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały. Uznał, że osoba spełnia definicję bezdomności, ponieważ nie zamieszkuje w lokalu mieszkalnym i nie jest zameldowana na pobyt stały, a jej poprzedni lokal uległ dewastacji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (6)
Główne
u.p.s. art. 101 § 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie.
u.p.s. art. 101 § 2
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
W przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały.
p.p.s.a. art. 15 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
p.p.s.a. art. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 15 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.s. art. 6 § 8
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Przez osobę bezdomną rozumie się osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowaną na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, a także osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym i zameldowaną na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Osoba spełnia definicję osoby bezdomnej zgodnie z ustawą o pomocy społecznej. Ostatnie miejsce zameldowania stałego osoby znajduje się w L., co zgodnie z art. 101 ust. 2 u.p.s. determinuje właściwość miejscową.
Odrzucone argumenty
Prezydent Miasta L. argumentował, że osoba nie jest bezdomna i właściwość powinna być ustalana według miejsca zamieszkania, a nie ostatniego zameldowania, ze względu na jej długotrwały brak pobytu w L. i hospitalizację w P.
Godne uwagi sformułowania
pobytu w tego typu placówki nie sposób uznać za przebywanie w lokalu mieszkalnym
Skład orzekający
Jerzy Siegień
przewodniczący sprawozdawca
Jolanta Rudnicka
członek
Marek Stojanowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości miejscowej gminy w sprawach o przyznanie pomocy osobie bezdomnej, interpretacja definicji osoby bezdomnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sporu o właściwość między dwoma organami samorządowymi w kontekście pomocy społecznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla samorządów i osób potrzebujących pomocy, jakim jest ustalenie właściwego organu do jej udzielenia. Pokazuje, jak przepisy o pomocy społecznej są stosowane w skomplikowanych sytuacjach życiowych.
“Które miasto pomoże bezdomnej? NSA rozstrzyga spór o właściwość.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OW 238/24 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2025-02-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-11-26 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jerzy Siegień /przewodniczący sprawozdawca/ Jolanta Rudnicka Marek Stojanowski Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 643 Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami Hasła tematyczne Spór kompetencyjny/Spór o właściwość Skarżony organ Prezydent Miasta Treść wyniku Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 1283 art. 6 pkt 8, art. 101 ust. 1 i 2 Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 4, art. 15 § 1 pkt 4, § 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Matek Stojanowski Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta L. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta L. a Prezydentem Miasta P. przez wskazanie organu właściwego do przyznania pomocy w formie schronienia w schronisku dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi postanawia wskazać Prezydenta Miasta L. jako organ właściwy w sprawie. Uzasadnienie PISMEM Z 20 LISTOPADA 2024 R. PREZYDENT MIASTA L. WYSTĄPIŁ DO NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO Z WNIOSKIEM O ROZSTRZYGNIĘCIE SPORU O WŁAŚCIWOŚĆ ZAISTNIAŁEGO MIĘDZY TYM ORGANEM A PREZYDENTEM MIASTA P. W SPRAWIE PRZYZNANIA B. S. POMOCY W FORMIE SCHRONIENIA W SCHRONISKU DLA OSÓB BEZDOMNYCH Z USŁUGAMI OPIEKUŃCZYMI. W uzasadnieniu organ wskazał, że zainteresowana jest hospitalizowana w placówce medycznej w P., nie jest zameldowana na pobyt stały i nie może wrócić do lokalu, w którym dotychczas zamieszkiwała. Z wywiadu środowiskowego wynika, że zainteresowana od ponad 30 lat nie przebywa na terenie L.. Zainteresowana przebywa od kilku lat w P., gdzie była objęta wsparciem w postaci schroniska dla osób bezdomnych, a następnie zamieszkiwała w lokalach mieszkalnych i korzystała z różnych form wsparcia realizowanych przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w P.. W ocenie wnioskodawcy zainteresowanej nie można uznać za osobę bezdomną, w związku z czym właściwość miejscową należy ustalić zgodnie z jej miejscem zamieszkania, tj. z uwzględnieniem długotrwałego braku pobytu na terenie Miasta L.. W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta P. wniósł o wskazanie Prezydenta Miasta L. jako organu właściwego w sprawie. Uzasadniając swoje stanowisko, wskazał, że zainteresowana na skutek braku możliwości powrotu do zajmowanego wcześniej lokalu jest osobą bezdomną, która miała ostatnie miejsce zameldowania na pobyt stały w L.. Wskazał, że od momentu zakończenia leczenia szpitalnego z powodu złamania szyjki kości udowej zainteresowana przebywa w schronisku dla osób bezdomnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Rozpoznając wniosek Prezydenta Miasta L., należy podkreślić, że ma on na celu rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość pomiędzy tym organem a Prezydentem Miasta P.. Obydwa organy uznają się bowiem za niewłaściwe miejscowo do przyznania zainteresowanej pomocy w formie schronienia w schronisku dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi. W pierwszej kolejności należy odnotować, że z akt sprawy nie wynika, na jakiej podstawie zainteresowana po wypisaniu ze szpitala została umieszczona w schronisku dla osób bezdomnych, ani czy jest to schronisko dla osób bezdomnych czy schronisko dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi. Powoduje to, że nie można stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie nastąpiło wydanie decyzji w przedmiocie przyznania zainteresowanej wnioskowanej formy pomocy. Tym samym na obecnym etapie postępowanie sądowoadministracyjne nie może zostać uznane za bezprzedmiotowe. Mając na uwadze przedmiot sporu, należy wskazać, że zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2024 r. poz. 1283, z późn. zm.), dalej: u.p.s., właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Jednocześnie w przypadku osoby bezdomnej – zgodnie z art. 101 ust. 2 u.p.s. – właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały. Zauważyć przy tym należy, że stosownie do treści art. 6 pkt 8 u.p.s. przez osobę bezdomną rozumie się osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowaną na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, a także osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym i zameldowaną na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. Uwzględniając treść powyższych przepisów, należy stwierdzić, że zainteresowana spełnia przesłanki uznania jej za osobę bezdomną. Odnotować bowiem należy, że jak ustaliły pozostające w sporze organy, zainteresowana nie jest zameldowana na pobyt stały, a z uwagi na dewastację zajmowanego przed hospitalizacją lokalu nie ma ona możliwości kontynuowania zamieszkania w tym lokalu. Na przypisanie zainteresowanej powyższego statusu wpływu nie ma zapewnienie jej schronienia w placówce dla osób bezdomnych, gdyż pobytu w tego typu placówce nie sposób uznać za przebywanie w lokalu mieszkalnym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 lutego 2020 r., sygn. akt I OW 236/19. W wyniku powyższego należy uznać, że organ właściwy w sprawie powinien zostać wyznaczony na podstawie art. 101 ust. 2 u.p.s., a skoro ostatnim miejscem zameldowania zainteresowanej na pobyt stały było Miasto L. to jako organ właściwy w sprawie przyznania zainteresowanej pomocy w formie schronienia w schronisku dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi należało wskazać Prezydenta Miasta L.. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 oraz art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI