I OW 237/24

Naczelny Sąd Administracyjny2025-02-07
NSAAdministracyjneŚredniansa
spór o właściwośćpomoc społecznabezdomnośćwłaściwość miejscowazameldowanieorgan gminysąd administracyjny

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Wójta Gminy Milówka jako organ właściwy do rozpoznania wniosku osoby bezdomnej o zasiłek okresowy i schronienie, opierając się na ostatnim miejscu zameldowania.

Wójt Gminy Milówka złożył wniosek do NSA o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z Prezydentem Miasta Gliwice w sprawie wniosku Z. G. o pomoc finansową i schronienie. Zainteresowany jest osobą bezdomną, a jego centrum życiowe znajduje się w Gliwicach. Sąd, powołując się na przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i ustawy o pomocy społecznej, wskazał Wójta Gminy Milówka jako organ właściwy, opierając się na ostatnim miejscu zameldowania osoby bezdomnej.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrzył wniosek Wójta Gminy Milówka dotyczący sporu o właściwość z Prezydentem Miasta Gliwice w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku Z. G. o przyznanie pomocy finansowej w formie zasiłku okresowego oraz schronienia w schronisku dla bezdomnych. Zainteresowany, będący osobą bezdomną, złożył wniosek do Wójta Gminy Milówka, jednakże organ ten uznał się za niewłaściwy, wskazując na związek Z. G. z Gliwicami. Sąd, analizując przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 4, art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ppsa) oraz ustawy o pomocy społecznej (art. 101), podkreślił, że w przypadku osób bezdomnych właściwość miejscową gminy ustala się według ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały. Z akt sprawy wynikało, że ostatni adres zameldowania Z. G. na pobyt stały znajdował się w Milówce. W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił wskazać Wójta Gminy Milówka jako organ właściwy do rozpoznania sprawy, uznając, że faktyczny związek z innym miastem nie ma znaczenia wobec jednoznacznego brzmienia przepisów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Właściwość miejscową organu gminy w przypadku osoby bezdomnej ustala się według ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, który jednoznacznie stanowi, że w przypadku osoby bezdomnej o właściwości decyduje ostatnie miejsce zameldowania na pobyt stały, a nie faktyczny związek z daną miejscowością.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (7)

Główne

ppsa art. 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.

ppsa art. 15 § 1 pkt 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny jest właściwy do rozstrzygania sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, nie mającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia.

ups art. 101 § ust. 2

Ustawa o pomocy społecznej

W przypadku osoby bezdomnej o właściwości miejscowej organu gminy decyduje ostatnie miejsce zameldowania tej osoby na pobyt stały.

Pomocnicze

ppsa art. 15 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

kpa art. 22 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, nie mającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny.

ups art. 17 § pkt 3

Ustawa o pomocy społecznej

Sprawy z zakresu pomocy społecznej należą do właściwości organów administracji.

ups art. 101 § ust. 1

Ustawa o pomocy społecznej

Właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, który jednoznacznie określa właściwość miejscową organu gminy dla osoby bezdomnej na podstawie ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały.

Godne uwagi sformułowania

w przypadku osoby bezdomnej o właściwości miejscowej organu gminy decyduje ostatnie miejsce zameldowania tej osoby na pobyt stały. Fakt, że zainteresowany w rzeczywistości związany jest z miastem G., a nie z M. nie ma znaczenia w sprawie, wobec jednoznacznej treści art. 101 ust. 2 ups.

Skład orzekający

Marek Stojanowski

przewodniczący

Marian Wolanin

sprawozdawca

Jakub Zieliński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości miejscowej organu gminy w sprawach pomocy społecznej dla osób bezdomnych, interpretacja art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji osób bezdomnych i ustalania właściwości miejscowej na podstawie ostatniego miejsca zameldowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z pomocą społeczną i ustalaniem właściwości organów, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i socjalnym.

Gdzie szukać pomocy, gdy jesteś bezdomny? Sąd rozstrzyga spór o właściwość gminy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OW 237/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-02-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jakub Zieliński
Marek Stojanowski /przewodniczący/
Marian Wolanin /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne
Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 4, art. 15 § 1 pkt 4 i § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Marian Wolanin (spr.) Sędzia del. WSA Jakub Zieliński po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy Milówka o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy Milówka a Prezydentem Miasta Gliwice w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku Z. G. o przyznanie pomocy finansowej w formie zasiłku okresowego oraz schronienia w schronisku dla bezdomnych postanawia: wskazać Wójta Gminy Milówka jako organ właściwy w sprawie.
Uzasadnienie
Pismem z 18 listopada 2024 r. Wójt Gminy Milówka (dalej: "wnioskodawca"), złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy Milówka a Prezydentem Miasta Gliwice w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku Z. G. o przyznanie pomocy finansowej w formie zasiłku okresowego oraz schronienia w schronisku dla bezdomnych.
W uzasadnieniu wniosku wskazano, że zainteresowany nie zamieszkuje na terenie gminy Milówka, jest osobą bezdomną zaś jego centrum życiowe znajduje się w Gliwicach.
Odpowiedź na wniosek nie została wniesiona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "ppsa"), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, nie mającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny - art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: "kpa"). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest kognicją Naczelnego Sądu Administracyjnego, stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 ppsa. W niniejszej sprawie oba organy uważają się za niewłaściwe do rozpoznania sprawy, zatem spór ma charakter negatywny.
Sprawa w której zaistniał spór o właściwość należy do spraw z zakresu pomocy społecznej, stosownie do art. 17 pkt 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r., poz. 1283, dalej: "ups"). Właściwość miejscową organów administracji w sprawach objętych przepisami ups reguluje art. 101 tej ustawy. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Stosownie do art. 101 ust. 2 ups, w przypadku osoby bezdomnej o właściwości miejscowej organu gminy decyduje ostatnie miejsce zameldowania tej osoby na pobyt stały.
W realiach sprawy nie budzi wątpliwości, że Z. G. jest osoba bezdomną, wynika to bowiem jednoznacznie z akt sprawy (oświadczenie z 25 czerwca 2024 r.), fakt powyższy został również przyznany we wniosku. W tej sytuacji w sprawie zastosowanie znajduje art. 101 ust. 2 ups i właściwość organu należy ustalić w oparciu o ostanie miejsce zameldowania wymienionego na pobyt stały. Z akt sprawy wynika, że ostatni adres zameldowania Z. G. na pobyt stały znajdował się w M. (wydruk z systemu PESEL z 4 lipca 2024 r.), a zatem organem właściwym w sprawie jest Wójt Gminy Milówka. Fakt, że zainteresowany w rzeczywistości związany jest z miastem G., a nie z M. nie ma znaczenia w sprawie, wobec jednoznacznej treści art. 101 ust. 2 ups, zgodnie z którym w przypadku osoby bezdomnej ustalenie właściwości miejscowej organu następuje nie w oparciu o faktyczny związek z daną miejscowością, ale ostatnie miejsce zameldowania takiej osoby na pobyt stały.
Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ppsa w zw. z art. 4 ppsa postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI