I OW 234/25

Naczelny Sąd Administracyjny2026-02-16
NSAAdministracyjneŚredniansa
spór o właściwośćpomoc społecznaświadczeniaNSAorgan samorządu terytorialnegobezprzedmiotowość postępowaniaustanie sporu

NSA umorzył postępowanie w sprawie sporu o właściwość między gminą a miastem w przedmiocie świadczeń pomocy społecznej, ponieważ spór ten ustał przed jego rozstrzygnięciem.

Wójt Gminy R. wystąpił o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z Burmistrzem Miasta C. w sprawie ustalenia prawa A.W. do świadczeń pomocy społecznej. Jednakże, zanim sprawa trafiła do NSA, decyzje w sprawie świadczeń zostały już wydane przez właściwe organy. NSA uznał, że w takiej sytuacji spór o właściwość przestał istnieć, a postępowanie stało się bezprzedmiotowe, w związku z czym umorzył postępowanie.

Sprawa dotyczyła wniosku Wójta Gminy R. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z Burmistrzem Miasta C. w przedmiocie ustalenia prawa A.W. do świadczeń z pomocy społecznej, takich jak zasiłek okresowy, świadczenie pieniężne za posiłek oraz zasiłek celowy. Spór ten został zainicjowany w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym, a następnie przekazany do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Jednakże, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w międzyczasie wydano decyzje kończące postępowanie w sprawie świadczeń dla A.W. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem NSA, wydanie decyzji przez jeden z organów oznacza ustanie sporu o właściwość, a tym samym bezprzedmiotowość postępowania przed NSA. W związku z tym, NSA, opierając się na przepisach Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, umorzył postępowanie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli postępowanie w sprawie głównej zostało zakończone wydaniem decyzji przez jeden z organów, spór o właściwość ustaje, a postępowanie przed NSA staje się bezprzedmiotowe.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że spór o właściwość istnieje tylko wtedy, gdy organy nie mogą ustalić, który z nich jest właściwy do rozpatrzenia sprawy. Wydanie decyzji kończącej postępowanie przez jeden z organów oznacza, że spór ten ustał, a dalsze postępowanie przed NSA jest zbędne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzono

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 15 § § 1 pkt. 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego oraz między tymi organami a organami administracji rządowej.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 161 § § 1 pkt. 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA umarza postępowanie, jeżeli postępowanie stało się bezprzedmiotowe.

p.p.s.a. art. 64 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący umorzenia postępowania.

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący rozstrzygania sporów o właściwość.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spór o właściwość ustał przed jego rozstrzygnięciem przez NSA, ponieważ wydano decyzje kończące postępowanie w sprawie świadczeń.

Godne uwagi sformułowania

Oznacza to, że spór o właściwość pomiędzy organami uniemożliwia im załatwienie sprawy objętej tym sporem. Zatem wydanie w sprawie decyzji kończącej postępowanie przez jeden z organów oznacza, że w sprawie nie zaistniał spór o właściwość, który mógłby zostać rozstrzygnięty przez Naczelnego Sąd Administracyjny. Jak długo bowiem wydane w sprawie decyzje pozostają w obrocie prawnym i nie toczy się żadne postępowanie o ich uchylenie, zmianę albo stwierdzenie nieważności, nie istnieje sprawa administracyjna, w której mógłby wystąpić spór o właściwość.

Skład orzekający

Jerzy Siegień

przewodniczący sprawozdawca

Marek Stojanowski

członek

Marian Wolanin

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania w NSA w przypadku ustania sporu o właściwość z powodu wydania decyzji w sprawie głównej."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sporów o właściwość między organami administracji publicznej, gdzie postępowanie główne zostało zakończone.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnej związanej ze sporami o właściwość, co jest istotne dla prawników procesowych, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych interpretacji dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OW 234/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-02-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-11-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Siegień /przewodniczący sprawozdawca/
Marek Stojanowski
Marian Wolanin
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne
Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ
Burmistrz Miasta
Treść wyniku
Umorzono postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 161 § 1 pkt. 3 w zw. z art. 64 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień (sprawozdawca) Sędziowie NSA Marek Stojanowski NSA Marian Wolanin po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy R. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy R. a Burmistrzem Miasta C. w przedmiocie wskazania organu właściwego do ustalenia na rzecz A.W. prawa do świadczeń z pomocy społecznej: zasiłku okresowego, świadczenia pieniężnego za zakup posiłku w ramach programu wieloletniego "Posiłek w szkole i w domu", zasiłku celowego na częściowe pokrycie kosztów zakupu środków czystości postanawia: umorzyć postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Uzasadnienie
Pismem z 26 sierpnia 2025 r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w R., działający w imieniu Wójta Gminy R., wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Burmistrzem Miasta C. w przedmiocie wskazania organu właściwego do ustalenia na rzecz A.W. prawa do świadczeń z pomocy społecznej: zasiłku okresowego, świadczenia pieniężnego za zakup posiłku w ramach programu wieloletniego "Posiłek w szkole i w domu", zasiłku celowego na częściowe pokrycie kosztów zakupu środków czystości.
W odpowiedzi na ww. wniosek Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C., działający w imieniu Burmistrza Miasta C., uznał się niewłaściwym w sprawie, wnosząc o rozstrzygnięcie sporu.
Przy piśmie z 24 listopada 2025 r. wniosek przekazano do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
Mając powyższe na uwadze, należy wskazać, że sporem o właściwość między organami administracji publicznej jest obiektywnie istniejąca sytuacja prawna, w której zachodzi rozbieżność poglądów między organami administracji publicznej, co do zakresu ich działania w tym przede wszystkim, co do upoważnienia do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia tej samej sprawy administracyjnej (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 grudnia 2020 r., sygn. akt I OW 174/20, z 22 czerwca 2021 r., sygn. akt I OW 319/20, z 10 marca 2022 r., I OW 194/21, z 8 listopada 2023 r., sygn. akt I OW 119/23, czy z 7 lutego 2025 r., sygn. akt I OW 195/24). Oznacza to, że spór o właściwość pomiędzy organami uniemożliwia im załatwienie sprawy objętej tym sporem. Zatem wydanie w sprawie decyzji kończącej postępowanie przez jeden z organów oznacza, że w sprawie nie zaistniał spór o właściwość, który mógłby zostać rozstrzygnięty przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Z zawartej w aktach dokumentacji sprawy administracyjnej wynika, że wnioski złożone przez A.W. zostały zakończone wydaniem decyzji. Oznacza to, że między organami ustał spór o to, który organ jest właściwy do rozpatrzenia tych wniosków a postępowanie w sprawie rozstrzygnięcia wskazanego sporu jest bezprzedmiotowe. Spór w rozpoznawanej sprawie ustał przed złożeniem wniosku o jego rozstrzygnięcie, a zatem brak jest sporu o właściwość, który miałby rozstrzygnąć Naczelny Sąd Administracyjny. Jak długo bowiem wydane w sprawie decyzje pozostają w obrocie prawnym i nie toczy się żadne postępowanie o ich uchylenie, zmianę albo stwierdzenie nieważności, nie istnieje sprawa administracyjna, w której mógłby wystąpić spór o właściwość (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 czerwca 2021 r., sygn. akt I OW 330/20, z 5 listopada 2019 r., sygn. akt I OW 241/23, z 8 stycznia 2025 r., sygn. akt I OW 180/24, czy z 7 lutego 2025 r., sygn. akt I OW 195/24).
W tak ustalonym stanie sprawy stwierdzić należy, że spór o właściwość między organami nie występuje, a tym samym postepowanie należało umorzyć.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 193 w zw. z art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI