I OW 23/19

Naczelny Sąd Administracyjny2019-08-29
NSAAdministracyjneNiskansa
spór o właściwośćpomoc społecznaschronieniebezdomnośćwłaściwość miejscowaumorzenie postępowaniaśmierć stronyNSA

Naczelny Sąd Administracyjny umorzył postępowanie w sprawie sporu o właściwość dotyczącym przyznania schronienia osobie zmarłej.

Spór o właściwość dotyczył ustalenia, który z dwóch burmistrzów jest właściwy do rozpatrzenia wniosku o przyznanie pomocy w formie schronienia złożonego przez J. K. Jeden burmistrz wskazywał na drugiego, argumentując, że wnioskodawczyni jest zameldowana i ma centrum interesów życiowych w innej gminie. W trakcie postępowania okazało się, że wnioskodawczyni zmarła. Sąd uznał, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe z uwagi na śmierć strony, której prawa były ściśle związane z jej osobą, i umorzył postępowanie.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek Burmistrza Gminy W. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z Burmistrzem Gminy K. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku J. K. o przyznanie pomocy w formie schronienia. Spór wynikał z odmiennych stanowisk obu burmistrzów co do miejsca zamieszkania i centrum interesów życiowych wnioskodawczyni. Burmistrz Gminy K. uznał, że nie jest właściwy, wskazując na Gminę W., podczas gdy Burmistrz Gminy W. nie zgadzał się z tym, argumentując, że J. K. jest osobą bezdomną, a właściwa jest gmina ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały (Gmina K.). W trakcie postępowania, Burmistrz Miasta i Gminy K. poinformował o śmierci J. K. Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na art. 161 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznał, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe, ponieważ przedmiot sprawy (przyznanie schronienia) dotyczył praw ściśle związanych z osobą zmarłego. W związku z tym, Sąd umorzył postępowanie sądowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, postępowanie powinno zostać umorzone.

Uzasadnienie

Śmierć strony, której prawa i obowiązki są ściśle związane z jej osobą, czyni postępowanie bezprzedmiotowym. W przypadku wniosku o przyznanie schronienia, prawo to wygasa wraz ze śmiercią wnioskodawcy, co powoduje bezprzedmiotowość sporu o właściwość.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzono

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 161 § 1 pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 15 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Do postępowania przed NSA stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed WSA.

u.p.s. art. 101 § 1

Ustawa o pomocy społecznej

W przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały.

u.p.s. art. 101 § 2

Ustawa o pomocy społecznej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie stało się bezprzedmiotowe z uwagi na śmierć J. K., której prawo do schronienia było ściśle związane z jej osobą.

Godne uwagi sformułowania

przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe

Skład orzekający

Jan Paweł Tarno

przewodniczący sprawozdawca

Jolanta Górska

członek

Małgorzata Borowiec

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania w sprawach, gdzie przedmiotem są prawa ściśle związane z osobą zmarłego, w tym spory o właściwość dotyczące świadczeń osobistych."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy śmierć strony nastąpiła w trakcie postępowania sądowego dotyczącego praw osobistych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa ma charakter proceduralny i dotyczy umorzenia postępowania z powodu śmierci strony, co nie czyni jej szczególnie interesującą dla szerszego grona odbiorców.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OW 23/19 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2019-08-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-02-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Paweł Tarno /przewodniczący sprawozdawca/
Jolanta Górska
Małgorzata Borowiec
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne
Umorzenie postępowania
Skarżony organ
Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku
Umorzono postępowanie z art. 161 ustawy p.p.s.a.
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 161 § 1 pkt 2 w zw. z art. 15 § 2 oraz art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno (spr.), Sędzia NSA Małgorzata Borowiec, Sędzia del. WSA Jolanta Górska, po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Gminy W. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Gminy W. a Burmistrzem Gminy K. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku J. K. o przyznanie pomocy w formie udzielenia schronienia postanawia: umorzyć postępowanie sądowe.
Uzasadnienie
Pismem z 30 stycznia 2019 r. Burmistrz Gminy W. zwrócił się o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Burmistrzem Gminy K. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku J. K. o przyznanie pomocy w formie udzielenia schronienia. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że zawiadomieniem o przekazaniu sprawy z 23 stycznia 2019 r. Burmistrz Gminy K. stwierdził, że w świetle art. 101 ust. 2 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2018 r. poz. 1508 ze zm.; dalej jako: "u.p.s."), nie jest właściwy do przyznania wnioskodawczyni pomocy społecznej w formie udzielenia schronienia, gdyż jest ona osobą zamieszkałą na terenie Gminy W., gdzie jest zameldowana. Nadto Burmistrz Gminy K. podniósł, że centrum interesów życiowych wnioskodawczyni znajduje się na terenie Gminy W., gdzie J. K. chce zamieszkiwać. Burmistrz Gminy W. nie zgodził się z powyższym stanowiskiem. W jego ocenie J. K. należy uznać za osobę bezdomną, gdyż nie jest zameldowana na pobyt stały i nie posiada stałego miejsca zamieszkania. Ostatnim jej miejscem zameldowania na pobyt stały był K., gdzie do 6 stycznia 2010 r., tj. przez większą część swojego dotychczasowego życia, zamieszkiwała w budynku przy ul. S. [...]. Wobec problemów finansowych musiała się wyprowadzić z rodzinnej miejscowości. Następnie przebywała w różnych miejscach, w tym przez krótki czas zamieszkiwała w W. przy ul. P. [...], gdzie została tymczasowo zameldowana przez znajomych, którzy udzielili jej okresowej gościny z uwagi na sytuację życiową. W tym czasie miała podjąć działania zmierzające do znalezienia sobie miejsca stałego zamieszkania. Jak wynika z treści złożonych wyjaśnień przez właściciela nieruchomości, tj. H. K., J. K. w grudniu 2017 r. z własnej woli opuściła miejsce tymczasowego pobytu w W. Prawdopodobnie wyjechała do syna zamieszkałego w N. w Republice [...]. W późniejszym okresie już nie przebywała na terenie Gminy W. Stosownie do art. 101 ust. 1 u.p.s. w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały. Gminą ostatniego miejsca zameldowania J. K. na pobyt stały była Gmina K. Rozpoznając przedmiotową sprawę nie sposób pominąć również okoliczności, że wniosek o udzielenie pomocy społecznej w formie schronienia złożyła ona do Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., gdyż to z Gminą K. jest związana emocjonalnie, z tą gminą wiąże się faktycznie jej centrum interesów życiowych oraz to właśnie w tej gminie obecnie się zatrzymała i zamieszkuje.
W odpowiedzi na wniosek Burmistrz Gminy K. wniósł o wskazanie Burmistrza Gminy W. jako organu właściwego do rozpoznania przedmiotowego wniosku. Podniósł, że podczas przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustalono ze stroną, że jej ostatnim centrum życiowym była właśnie W., gdzie mieszkała i jest zameldowana od 13 kwietnia 2015 przy ul. P. [...], tam też pobierała świadczenie emerytalne z ZUS, korzystała z opieki zdrowotnej, chciałaby tam powrócić i na stałe zamieszkać. W dniu 21 stycznia 2029 r. złożyła oświadczenie, że jej ostatnim miejscem zamieszkania była W. ul. P. [...] tam było jej centrum życiowe przez ostatnie lata i chciała by tam wrócić i mieszkać. Nie sposób zgodzić się z zarzutem wnioskodawcy, że J. K. jest osobą bezdomną. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w żaden sposób nie wynika, aby strona nie miała możliwości zamieszkania w lokalu w W., tym bardziej, że taką wolę przedstawiła pracownikowi socjalnemu. Na terenie K. strona nie zamieszkuje i nie przebywa od 2010 r., zaś krótki pobyt w ostatnim czasie w K. związany był z tym, że zatrzymała się na kilka dni w hotelu w K. będąc w drodze do W. Co znamienne do zameldowania strony we W. doszło po tym jak 5 lat wcześniej została wymeldowana z pobytu stałego w K. stąd decyzja i okoliczności tego zameldowania nie mogły być przypadkowe i nie sposób w żaden sposób wskazywać, iż adres ten stanowił wyłącznie tymczasowe miejsce pobytu strony.
Pismem z 3 kwietnia 2019 r. Burmistrz Miasta i Gminy K. poinformował, że J. K. zmarła 24 marca 2019 r. Do pisma dołączono odpis skróconego aktu zgonu.
W odpowiedzi na wezwanie Naczelnego Sądu Administracyjnego, czy w związku ze śmiercią J. K., wnioskodawca podtrzymuje swój wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, pismem z 18 kwietnia 2019 r. Burmistrz Gminy W. udzielił odpowiedzi twierdzącej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 193 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a."), jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. W tej sytuacji należy odwołać się do przepisów regulujących postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym.
Zgodnie z art. 161 § 1 p.p.s.a., Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe: 1. jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę; 2. w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania; 3. gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ulega wątpliwości, że przedmiot postępowania administracyjnego, tj. przyznanie pomocy w formie udzielenia schronienia J. K. dotyczył wyłącznie praw ściśle związanych z jej osobą. Postępowanie o rozstrzygnięcie sporu o właściwość staje się natomiast bezprzedmiotowe, gdy istniejący w chwili wszczęcia postępowania spór o to, kto jest właściwy do załatwienia sprawy administracyjnej przestał istnieć również z tej przyczyny, że wskazanie organu właściwego do załatwienia sprawy nie jest już konieczne z uwagi na fakt, że strona – jak ma to miejsce w niniejszej sprawie – zmarła.
Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 w zw. z art. 15 § 2 p.p.s.a. oraz art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
O zwrocie wpisu nie orzeczono, ponieważ Burmistrz Gminy W. nie cofnął wniosku (por. art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI