I OW 224/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła sporu o właściwość między Wójtem Gminy G. a Burmistrzem Miasta C. w przedmiocie uchylenia decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne. Wójt Gminy G. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu, wskazując, że beneficjentka świadczenia, A.F., została zatrzymana i umieszczona w areszcie śledczym, a jej rodzina przeprowadziła się do Gminy G. Wójt uznał, że organem właściwym do uchylenia decyzji jest Burmistrz Miasta C. Burmistrz Miasta C. natomiast wniósł o wskazanie Wójta Gminy G. jako organu właściwego, argumentując, że zmiana miejsca zamieszkania beneficjentki powoduje zmianę właściwości. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrując wniosek, odwołał się do przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz Kodeksu cywilnego dotyczących miejsca zamieszkania. Sąd podkreślił, że organem właściwym jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie lub otrzymującej świadczenie. W przypadku zmiany miejsca zamieszkania, dotychczasowy organ przekazuje akta sprawy organowi właściwemu ze względu na nowe miejsce zamieszkania. Sąd zaznaczył, że ustawa o świadczeniach rodzinnych nie definiuje 'miejsca zamieszkania', dlatego należy stosować definicję z art. 25 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którą miejscem zamieszkania jest miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. NSA uznał, że umieszczenie beneficjentki w areszcie śledczym nie może być uznane za zmianę miejsca zamieszkania, ponieważ osoba tam przebywająca nie czyni tego z własnego wyboru, a areszt nie staje się ośrodkiem życia codziennego. Również przeprowadzka pozostałych członków rodziny nie wpływa na zmianę miejsca zamieszkania dorosłego członka rodziny, który nie pozostaje pod jego opieką. W związku z tym, NSA orzekł, że Burmistrz Miasta C. jest organem właściwym do uchylenia decyzji, ponieważ beneficjentka świadczenia nadal ma tam miejsce zamieszkania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie miejsca zamieszkania w kontekście właściwości organów administracji, zwłaszcza w sytuacjach nietypowych, takich jak pobyt w areszcie czy zmiana miejsca zamieszkania rodziny.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej ze świadczeniami rodzinnymi i pobytem w areszcie, ale zasady interpretacji miejsca zamieszkania mogą mieć szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Jaki organ jest właściwy miejscowo do uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego, gdy beneficjentka została umieszczona w areszcie śledczym, a jej rodzina zmieniła miejsce zamieszkania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organem właściwym miejscowo do uchylenia decyzji o świadczeniu pielęgnacyjnym jest organ właściwy ze względu na miejsce zamieszkania beneficjentki, którym w niniejszej sprawie jest Burmistrz Miasta C.
Uzasadnienie
NSA uznał, że umieszczenie beneficjentki w areszcie śledczym nie zmienia jej miejsca zamieszkania w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego, a przeprowadzka rodziny nie wpływa na zmianę miejsca zamieszkania dorosłego członka rodziny. Dlatego właściwość miejscową należy ustalać według pierwotnego miejsca zamieszkania beneficjentki.
Czy pobyt w areszcie śledczym może być uznany za miejsce zamieszkania osoby fizycznej w rozumieniu art. 25 Kodeksu cywilnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pobyt w areszcie śledczym nie może być uznany za miejsce zamieszkania, ponieważ osoba tam przebywająca nie czyni tego z własnego wyboru, a areszt nie staje się ośrodkiem życia codziennego.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że dla ustalenia miejsca zamieszkania kluczowe jest nie tylko fizyczne przebywanie (corpus), ale także wola przebywania (animus) i zamiar stałego pobytu, co nie ma miejsca w przypadku osób osadzonych w areszcie.
Czy zmiana miejsca zamieszkania członków rodziny beneficjenta świadczenia pielęgnacyjnego wpływa na zmianę miejsca zamieszkania samego beneficjenta?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zmiana miejsca zamieszkania członków rodziny nie powoduje automatycznie zmiany miejsca zamieszkania dorosłego beneficjenta świadczenia, zwłaszcza gdy przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące pochodnego miejsca zamieszkania mają zastosowanie wyjątkowo.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że przepisy dotyczące pochodnego miejsca zamieszkania (art. 26 i 27 k.c.) mają charakter wyjątkowy i nie obejmują sytuacji, gdy dorosły członek rodziny zmienia miejsce zamieszkania, a beneficjent świadczenia pozostaje w innej lokalizacji.
Przepisy (9)
Główne
p.p.s.a. art. 15 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
p.p.s.a. art. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozstrzyga spory o właściwość.
k.c. art. 25
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.
Pomocnicze
u.ś.r. art. 3 § pkt 11
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Organem właściwym w sprawach świadczeń rodzinnych jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie rodzinne lub otrzymującej świadczenie rodzinne.
u.ś.r. art. 17 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje opiekunowi, a nie podopiecznemu.
u.ś.r. art. 25 § ust. 5
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
W przypadku powzięcia informacji o zmianie miejsca zamieszkania osoby, której przyznano świadczenia rodzinne, dotychczasowy organ właściwy przekazuje wydaną decyzję wraz z aktami sprawy organowi właściwemu ze względu na nowe miejsce zamieszkania w celu jej dalszej realizacji. Organ właściwy ze względu na nowe miejsce zamieszkania jest właściwy do jej uchylenia, zmiany oraz do ustalania i dochodzenia świadczeń nienależnie pobranych.
p.p.s.a. art. 15 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozstrzyga spory o właściwość.
k.c. art. 26
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące pochodnego miejsca zamieszkania mają charakter wyjątkowy.
k.c. art. 27
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące pochodnego miejsca zamieszkania mają charakter wyjątkowy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Miejsce zamieszkania beneficjentki świadczenia pielęgnacyjnego nie uległo zmianie pomimo jej pobytu w areszcie śledczym i przeprowadzki rodziny, ponieważ areszt nie może być uznany za miejsce zamieszkania, a przepisy o pochodnym miejscu zamieszkania mają charakter wyjątkowy.
Odrzucone argumenty
Zmiana miejsca zamieszkania członków rodziny beneficjentki świadczenia pielęgnacyjnego powoduje zmianę organu właściwego do uchylenia decyzji. • Pobyt w areszcie śledczym stanowi zmianę miejsca zamieszkania beneficjentki.
Godne uwagi sformułowania
Zakład karny lub areszt śledczy nie może nigdy stać się miejscem zamieszkania, ponieważ osoba tam przebywająca nie czyni tego z własnego wyboru. • Wola przebywania w danym miejscu musi wiązać się z tym, że miejsce to stało się ośrodkiem życia codziennego osoby fizycznej z dobrowolnego wyboru tej osoby, w którym skoncentrowane są jej plany życiowe, zarówno osobiste, jak i majątkowe.
Skład orzekający
Jerzy Siegień
przewodniczący
Marek Stojanowski
sprawozdawca
Marian Wolanin
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie miejsca zamieszkania w kontekście właściwości organów administracji, zwłaszcza w sytuacjach nietypowych, takich jak pobyt w areszcie czy zmiana miejsca zamieszkania rodziny."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej ze świadczeniami rodzinnymi i pobytem w areszcie, ale zasady interpretacji miejsca zamieszkania mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest precyzyjne ustalenie miejsca zamieszkania dla właściwości organów, nawet w nietypowych okolicznościach, takich jak pobyt w areszcie. Pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów Kodeksu cywilnego w kontekście administracyjnym.
“Areszt nie zmienia miejsca zamieszkania? NSA rozstrzyga spór o właściwość w sprawie świadczeń rodzinnych.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.