I OW 218/24

Naczelny Sąd Administracyjny2025-02-27
NSAAdministracyjneŚredniansa
spór o właściwośćpomoc społecznazasiłek celowydożywianiewłaściwość miejscowasamorząd terytorialnyNSApostanowienie

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Wójta Gminy T. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku o przyznanie zasiłku celowego i dożywiania dzieci.

Wójt Gminy N. złożył wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z Wójtem Gminy T. w sprawie przyznania zasiłku celowego i dożywiania dzieci. Spór wynikał z faktu, że osoba ubiegająca się o świadczenie zamieszkuje na terenie gminy T., co zgodnie z przepisami prawa pomocy społecznej, determinuje właściwość miejscową organu. Naczelny Sąd Administracyjny, analizując przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz ustawy o pomocy społecznej, uznał, że właściwym organem jest Wójt Gminy T.

Sprawa dotyczyła wniosku Wójta Gminy N. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z Wójtem Gminy T. w przedmiocie przyznania zasiłku celowego i dożywiania dzieci w ramach programu "Posiłek w szkole i w domu". Wójt Gminy N. uważał się za niewłaściwego do rozpoznania sprawy, wskazując na zamieszkanie wnioskodawcy na terenie gminy T. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrując wniosek na posiedzeniu niejawnym, odwołał się do przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 4, art. 15 § 1 pkt 4 ppsa), które regulują rozstrzyganie sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego. Sąd podkreślił, że w przypadku negatywnego sporu o właściwość, właściwy do jego rozstrzygnięcia jest sąd administracyjny. Następnie, analizując przepisy ustawy o pomocy społecznej (art. 101 ups), sąd wskazał, że właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Ponieważ z akt sprawy jednoznacznie wynikało, że P.W. zamieszkuje na obszarze gminy T., a nie zachodziły żadne szczególne okoliczności uzasadniające inną podstawę ustalenia właściwości, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił wskazać Wójta Gminy T. jako organ właściwy do rozpoznania sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Organem właściwym miejscowo jest gmina, na terenie której zamieszkuje osoba ubiegająca się o świadczenie.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. W sytuacji, gdy osoba zamieszkuje na terenie gminy T., to Wójt Gminy T. jest organem właściwym do rozpoznania wniosku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (7)

Główne

ppsa art. 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego.

ppsa art. 15 § § 1 pkt 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny jest właściwy do rozstrzygania sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego.

ups art. 101 § ust. 1

Ustawa o pomocy społecznej

Właściwość miejscową gminy co do zasady ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie.

Pomocnicze

ppsa art. 15 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

kpa art. 22 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, nie mającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość.

ups art. 101 § ust. 2-3

Ustawa o pomocy społecznej

Określają przypadki szczególne ustalania właściwości miejscowej.

ups art. 101 § ust. 6

Ustawa o pomocy społecznej

Określają przypadki szczególne ustalania właściwości miejscowej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Właściwość miejscową organu administracji w sprawach z zakresu pomocy społecznej ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie (art. 101 ust. 1 ups).

Godne uwagi sformułowania

negatywny spór o właściwość właściwość miejscową gminy co do zasady ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie

Skład orzekający

Jerzy Siegień

przewodniczący

Jolanta Rudnicka

członek

Marek Stojanowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości miejscowej organów samorządowych w sprawach świadczeń z pomocy społecznej."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przypadku sporu o właściwość, ale opiera się na ogólnych przepisach prawa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowego sporu o właściwość, który jest rozstrzygany na podstawie jasno określonych przepisów prawa. Nie zawiera nietypowych faktów ani zaskakujących rozstrzygnięć.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OW 218/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-02-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Siegień /przewodniczący/
Jolanta Rudnicka
Marek Stojanowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne
Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 i § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: Sędzia NSA Matek Stojanowski (spr.) Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy N. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy N. a Wójtem Gminy T. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku P.W. w sprawie przyznania zasiłku celowego i dożywiania dzieci w ramach programu "Posiłek w szkole i w domu" postanawia: wskazać Wójta Gminy T. jako organ właściwy w sprawie.
Uzasadnienie
Pismem z 18 października 2024 r. Wójt Gminy N. (dalej także: "wnioskodawca") złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z Wójtem Gminy T. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku P.W. w sprawie przyznania zasiłku celowego i dożywiania dzieci w ramach programu "Posiłek w szkole i w domu".
W uzasadnieniu wniosku wskazano, że właściwość miejscowa Wójta Gminy T. wynika z faktu, iż osoba ubiegająca się o świadczenia zamieszkuje na terenie wskazanej gminy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. dalej: "ppsa"), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, nie mającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny – art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: "kpa"). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest kognicją Naczelnego Sądu Administracyjnego, stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 ppsa. W sprawie zaistniał negatywny spór o właściwość, albowiem oba organy uważają się za niewłaściwe do rozpoznania sprawy.
Zawisła sprawa administracyjna dotyczy świadczeń z pomocy społecznej. Właściwość miejscową organów administracji w sprawach objętych ustawą z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r., poz. 1283 ze zm.; dalej: "ups") reguluje art. 101 tej ustawy. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu właściwość miejscową gminy co do zasady ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie.
Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że P.W. zamieszkuje na obszarze gminy T. (wywiad środowiskowy z 18 września 2024 r.) i okoliczność ta nie została w żaden sposób zakwestionowana w postępowaniu sądowym. W sprawie nie zachodzą również żadne okoliczności o których mowa w art. 101 ust. 2-3 oraz 6 ups, które uzasadniałyby ustalenie właściwości miejscowej organu na innej podstawie niż miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie.
W opisanej sytuacji zgodnie z art. 101 ust. 1 ups organem właściwym w sprawie jest Wójt Gminy T. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI