I OW 215/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA wskazał Wójta Gminy M. jako organ właściwy do rozpatrzenia wniosku o pomoc finansową dla osoby przebywającej w domu pomocy społecznej, zgodnie z miejscem jej zamieszkania sprzed rozpoczęcia pobytu w placówce.
Prezydent Miasta Olsztyna wystąpił do NSA o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z Wójtem Gminy M. w sprawie wniosku o pomoc finansową. Zainteresowany, J.H., mieszkał w Gminie M. do 2010 r., po czym uległ wypadkowi i przebywa w domu pomocy społecznej w Olsztynie. Prezydent uważał, że właściwy jest Wójt Gminy M. jako organ miejsca zamieszkania sprzed pobytu w DPS. Wójt Gminy M. uznał się za niewłaściwego. NSA, powołując się na przepisy ustawy o pomocy społecznej, wskazał Wójta Gminy M. jako organ właściwy.
Spór o właściwość powstał między Prezydentem Miasta Olsztyna a Wójtem Gminy M. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku J.H. o przyznanie pomocy finansowej. Zainteresowany, po wypadku komunikacyjnym w 2010 r., stał się osobą niepełnosprawną i przebywa w domu pomocy społecznej w Olsztynie. Prezydent Miasta Olsztyna uznał, że właściwym organem do rozpatrzenia wniosku jest Wójt Gminy M., ponieważ tam znajdowało się miejsce zamieszkania J.H. przed rozpoczęciem pobytu w placówce całodobowej opieki. Wójt Gminy M. nie zgodził się z tym stanowiskiem, wskazując, że właściwość miejscową ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, zgodnie z Kodeksem cywilnym, a zameldowanie na pobyt stały wyklucza uznanie za osobę bezdomną. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrując wniosek, odwołał się do art. 101 ust. 1 i 2a ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z tymi przepisami, właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, a w przypadku pobytu w placówce zapewniającej całodobową opiekę lub domu pomocy społecznej, właściwa jest gmina miejsca zamieszkania sprzed rozpoczęcia pobytu w takiej placówce. Sąd ustalił, że przed wypadkiem i pobytem w DPS w Olsztynie, J.H. zamieszkiwał w Gminie M., gdzie koncentrowały się jego interesy życiowe. W związku z tym, NSA postanowił wskazać Wójta Gminy M. jako organ właściwy do rozpatrzenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Właściwą miejscowo jest gmina miejsca zamieszkania osoby przed rozpoczęciem pobytu w placówce zapewniającej całodobową opiekę lub domu pomocy społecznej.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do art. 101 ust. 2a ustawy o pomocy społecznej, który jednoznacznie stanowi, że w przypadku osób przebywających w DPS, właściwość ustala się według miejsca zamieszkania sprzed rozpoczęcia pobytu w placówce. Sąd potwierdził, że miejsce zamieszkania sprzed wypadku i pobytu w DPS było w Gminie M.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (3)
Główne
u.p.s. art. 101 § ust. 1 i 2a
Ustawa o pomocy społecznej
Właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. W przypadku osoby przebywającej w placówce zapewniającej całodobową opiekę lub domu pomocy społecznej, właściwa miejscowo jest gmina miejsca zamieszkania tej osoby sprzed rozpoczęcia pobytu w tego typu placówce lub domu.
p.p.s.a. art. 15 § § 1 pkt 4 i § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Argument Prezydenta Miasta Olsztyna oparty na art. 101 ust. 2a ustawy o pomocy społecznej, wskazujący na właściwość gminy miejsca zamieszkania sprzed pobytu w DPS.
Odrzucone argumenty
Argument Wójta Gminy M. o niewłaściwości miejscowej, oparty na ogólnej zasadzie ustalania właściwości według miejsca zamieszkania i braku uznania za osobę bezdomną.
Godne uwagi sformułowania
właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie właściwa miejscowo jest gmina miejsca zamieszkania tej osoby sprzed rozpoczęcia pobytu w tego typu placówce lub domu
Skład orzekający
Jerzy Siegień
przewodniczący
Marek Stojanowski
sprawozdawca
Marian Wolanin
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości miejscowej gminy w sprawach pomocy społecznej dla osób przebywających w domach pomocy społecznej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby przebywającej w DPS, która przedtem mieszkała w innej gminie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z prawem do świadczeń pomocy społecznej, co jest istotne dla prawników i pracowników socjalnych.
“Gdzie szukać pomocy społecznej? Kluczowe orzeczenie NSA w sprawie właściwości gminy.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OW 215/24 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2025-02-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-10-23 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jerzy Siegień /przewodniczący/ Marek Stojanowski /sprawozdawca/ Marian Wolanin Symbol z opisem 6320 Zasiłki celowe i okresowe 643 Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami Hasła tematyczne Spór kompetencyjny/Spór o właściwość Skarżony organ Wójt Gminy Treść wyniku Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 1283 art. 101 ust. 1 i 2a Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 4, art. 15 § 1 i 4, § 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie NSA Marek Stojanowski (spr.) NSA Marian Wolanin po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Olsztyna o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Olsztyna a Wójtem Gminy M. przez wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej postanawia wskazać Wójta Gminy M. jako organ właściwy w sprawie. Uzasadnienie PISMEM Z 15 PAŹDZIERNIKA 2024 R. PREZYDENT MIASTA OLSZTYNA WYSTĄPIŁ DO NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO Z WNIOSKIEM O ROZSTRZYGNIĘCIE SPORU O WŁAŚCIWOŚĆ ZAISTNIAŁEGO MIĘDZY TYM ORGANEM A WÓJTEM GMINY M. W SPRAWIE ROZPATRZENIA WNIOSKU J.H. O PRZYZNANIE POMOCY FINANSOWEJ. W uzasadnieniu organ wskazał, że zainteresowany zamieszkiwał w Gminie M. do 2010 r. kiedy to uległ wypadkowi komunikacyjnemu, w którego wyniku stał się osobą niepełnosprawną, niezdolną do samodzielnej egzystencji. Po odbyciu leczenia szpitalnego zainteresowany zdecydował się na pobyt w domu opieki społecznej w Olsztynie, w którym przebywa do tej pory. W ocenie wnioskodawcy uzasadnia to rozpoznanie wniosku zainteresowanego o przyznanie pomocy finansowej przez organ właściwy dla miejsca zamieszkania sprzed rozpoczęcia pobytu w domu pomocy społecznej, tj. Wójta Gminy M. W odpowiedzi na wniosek Wójt Gminy M. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, wskazując, że nie jest organem właściwym w sprawie. Uzasadniając swoje stanowisko, wskazał, że właściwość miejscową gminy w sprawach pomocy społecznej ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o zaświadczenie, które należy ustalić zgodnie ze wskazaniami Kodeksu cywilnego. Zaznaczył przy tym, że z uwagi na posiadanie zameldowania na pobyt stały zainteresowanego, nie można uznać za osobę bezdomną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Rozpoznając wniosek Prezydenta Miasta Olsztyna, należy podkreślić, że ma on na celu rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość pomiędzy tym organem a Wójtem Gminy M. Obydwa organy uznają się bowiem za niewłaściwe miejscowo do rozpatrzenia wniosku zainteresowanego o przyznanie mu pomocy finansowej. Mając na uwadze przedmiot sporu, należy wskazać, że zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2024 r. poz. 1283, z późn. zm.), dalej: u.p.s., właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Jednocześnie w przypadku osoby przebywającej w placówce zapewniającej całodobową opiekę lub domu pomocy społecznej na podstawie umowy cywilnej – stosownie do postanowień art. 101 ust. 2a u.p.s. – właściwa miejscowo jest gmina miejsca zamieszkania tej osoby sprzed rozpoczęcia pobytu w tego typu placówce lub domu. Jak wynika z ustaleń organów pozostających w sporze, zainteresowany od opuszczenia szpitala po wypadku komunikacyjnym w 2010 r. przebywa w domu pomocy społecznej w Olsztynie. Jednocześnie bezsprzeczne jest, że do czasu wspomnianego wypadku przebywał w Dziśnitach w Gminie M. gdzie zamieszkiwał w domu jednorodzinnym i pełnił przez kilkanaście lat funkcję sołtysa. Oznacza to, że do czasu wypadku komunikacyjnego miejscem zamieszkania zainteresowanego była Gmina M. w której nastąpiła koncentracja interesów życiowych zainteresowanego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego oznacza to, że organem właściwym do rozpatrzenia wniosku zainteresowanego o przyznanie pomocy finansowej jest Wójt Gminy M. jako organ gminy miejsca zamieszkania zainteresowanego przed rozpoczęciem pobytu w domu pomocy społecznej w Olsztynie. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 oraz art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI