I OW 214/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął spór o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta P. a Wójtem Gminy M. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku I. B. o skierowanie do domu pomocy społecznej. Burmistrz Miasta P. przekazał sprawę Wójtowi Gminy M., argumentując, że centrum życiowe wnioskodawczyni znajduje się w Gminie M., ze względu na jej wieloletnie zamieszkiwanie u córki i trudną sytuację mieszkaniową w P. Wójt Gminy M. uznał się za niewłaściwego, wskazując na zameldowanie i posiadanie mieszkania w P. oraz czasowy charakter pobytu u córki. Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na art. 15 § 1 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 22 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, stwierdził swoją właściwość do rozstrzygnięcia sporu, ponieważ organy te nie miały wspólnego organu wyższego stopnia (należały do różnych właściwości miejscowych Samorządowych Kolegiów Odwoławczych). Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwy dla osoby w dniu jej kierowania. Właściwość miejscową ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie (art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej). Sąd odwołał się do definicji miejsca zamieszkania z art. 25 Kodeksu cywilnego, wskazując na konieczność wystąpienia dwóch elementów: faktycznego przebywania oraz zamiaru stałego pobytu, czyli aktualnego centrum życiowej działalności. Analizując zebrany materiał dowodowy, w tym zeznania stron, informacje o stanie technicznym mieszkania w P. oraz fakt wieloletniego zamieszkiwania wnioskodawczyni u córki w Gminie M., Sąd uznał, że centrum życiowe I. B. znajduje się w Gminie M. Pomimo sporadycznego pobytu w domu pomocy w P. w momencie wydawania postanowienia, Sąd uznał, że nie zmieniło to jej miejsca zamieszkania w rozumieniu przepisów. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Wójta Gminy M. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie właściwości miejscowej organów administracji publicznej w sprawach pomocy społecznej, zwłaszcza w kontekście miejsca zamieszkania i centrum życiowego osoby fizycznej, a także zasady rozstrzygania sporów kompetencyjnych przez NSA.
Orzeczenie dotyczy specyficznego sporu o właściwość, gdzie kluczowe jest ustalenie faktycznego miejsca zamieszkania i centrum życiowego, co wymaga indywidualnej analizy stanu faktycznego.
Zagadnienia prawne (2)
Jak ustalić właściwość miejscową organu do rozpoznania wniosku o skierowanie do domu pomocy społecznej, gdy istnieje spór między organami jednostek samorządu terytorialnego co do miejsca zamieszkania osoby zainteresowanej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Właściwość miejscową organu do rozpoznania wniosku o skierowanie do domu pomocy społecznej ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, które należy rozumieć jako miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu i koncentruje swoje interesy życiowe, zgodnie z art. 25 Kodeksu cywilnego. Samo zameldowanie nie decyduje o właściwości.
Uzasadnienie
Sąd analizuje przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o pomocy społecznej, a także definicję miejsca zamieszkania z Kodeksu cywilnego. Na podstawie zebranego materiału dowodowego, w tym faktycznego zamieszkiwania osoby zainteresowanej u córki przez okres kilku lat i trudnej sytuacji mieszkaniowej w miejscu zameldowania, Sąd stwierdził, że centrum życiowe osoby znajduje się w Gminie M., co przesądza o właściwości Wójta tej gminy.
Kiedy Naczelny Sąd Administracyjny jest właściwy do rozstrzygania sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Naczelny Sąd Administracyjny jest właściwy do rozstrzygania sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, gdy organy te nie posiadają wspólnego organu wyższego stopnia, co ma miejsce, gdy znajdują się na terenie właściwości różnych samorządowych kolegiów odwoławczych.
Uzasadnienie
Sąd powołuje się na art. 15 § 1 pkt 4 PPSA oraz art. 22 § 1 pkt 1 KPA, zgodnie z którymi spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego rozstrzyga wspólny organ wyższego stopnia, a w razie jego braku – sąd administracyjny. W przypadku organów samorządowych, organem wyższego stopnia są samorządowe kolegia odwoławcze. NSA jest właściwy, gdy spór toczą organy leżące w jurysdykcji różnych SKO.
Przepisy (12)
Główne
ppsa art. 15 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
ppsa art. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przez spór o właściwość należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny).
kpa art. 22 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Spory o właściwość pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego rozstrzyga wspólny dla nich organ wyższego stopnia, a w razie braku takiego organu – sąd administracyjny.
ups art. 101 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Właściwość ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie.
ups art. 59 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwy dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej.
kc art. 25
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny
Miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.
Pomocnicze
kpa art. 65 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 5 § § 2 pkt 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 17 § pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Organami wyższego stopnia w rozumieniu kpa w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego są samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej.
ups art. 101 § ust. 2
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
W przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały.
ups art. 101 § ust. 2a
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
ups art. 6 § pkt 8
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Definicja osoby bezdomnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Fakt wieloletniego zamieszkiwania osoby zainteresowanej u córki w Gminie M. jako centrum życiowej działalności. • Trudna sytuacja mieszkaniowa w miejscu zameldowania w P. (stan techniczny lokalu, zamieszkiwanie przez osoby bezdomne). • Brak wspólnego organu wyższego stopnia dla sporujących organów samorządowych, co uzasadnia właściwość NSA.
Odrzucone argumenty
Argument Wójta Gminy M. o czasowym charakterze pobytu u córki i właściwości organu z miejsca zameldowania. • Argument Burmistrza Miasta P. o braku właściwości miejscowej, oparty na art. 101 ust. 1 ups i art. 25 kc, ale bez wystarczającego ustalenia centrum życiowego.
Godne uwagi sformułowania
centrum życiowej działalności człowieka • o zamiarze stałego pobytu można mówić wówczas, gdy występują okoliczności pozwalające przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosku, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem działalności danej dorosłej osoby fizycznej • Decydującego znaczenia nie może mieć samo zameldowanie.
Skład orzekający
Marek Stojanowski
przewodniczący sprawozdawca
Marian Wolanin
sędzia
Jakub Zieliński
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości miejscowej organów administracji publicznej w sprawach pomocy społecznej, zwłaszcza w kontekście miejsca zamieszkania i centrum życiowego osoby fizycznej, a także zasady rozstrzygania sporów kompetencyjnych przez NSA."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego sporu o właściwość, gdzie kluczowe jest ustalenie faktycznego miejsca zamieszkania i centrum życiowego, co wymaga indywidualnej analizy stanu faktycznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne problemy z ustalaniem właściwości miejscowej w sprawach socjalnych, co jest istotne dla prawników procesowych i pracowników administracji. Pokazuje, jak sąd interpretuje pojęcie 'centrum życiowe'.
“Gdzie jest dom? Sąd rozstrzyga spór o właściwość w sprawie skierowania do DPS.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.