I OW 211/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął spór o właściwość między Burmistrzem Miasta Cieszyna a Wójtem Gminy Z. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku M.R. o przyznanie zasiłku stałego. M.R. od 5 maja 2023 r. przebywa w placówce całodobowej, a jego wniosek był przekazywany między organami. Zgodnie z art. 101 ust. 2a ustawy o pomocy społecznej, w przypadku osoby przebywającej w placówce całodobowej, właściwa jest gmina miejsca zamieszkania tej osoby sprzed rozpoczęcia pobytu w placówce. Sąd, odwołując się do definicji miejsca zamieszkania z Kodeksu cywilnego (art. 25 kc), podkreślił, że decydują o nim fakt przebywania z zamiarem stałego pobytu. Analizując stan faktyczny M.R., który posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności i niezdolności do samodzielnej egzystencji, sąd uznał, że nie mógł on prowadzić samodzielnego gospodarstwa domowego po 9 lutego 2023 r. W związku z tym, sąd przyjął, że jego miejscem zamieszkania w okresie bezpośrednio przed rozpoczęciem pobytu w placówce w Ustroniu była gmina, w której zamieszkiwała jego matka zobowiązana do alimentacji, czyli Gmina Z. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Wójta Gminy Z. jako organ właściwy do rozpatrzenia wniosku.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie właściwości miejscowej gminy w sprawach o zasiłek stały dla osób przebywających w placówkach całodobowych, interpretacja pojęcia miejsca zamieszkania w kontekście niepełnosprawności.
Dotyczy specyficznej sytuacji osoby niezdolnej do samodzielnej egzystencji i jej pobytu w placówce.
Zagadnienia prawne (2)
Jak ustalić właściwość miejscową gminy do przyznania zasiłku stałego osobie przebywającej w placówce zapewniającej całodobową opiekę, zgodnie z art. 101 ust. 2a ustawy o pomocy społecznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie sprzed rozpoczęcia pobytu w placówce całodobowej.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do definicji miejsca zamieszkania z Kodeksu cywilnego (art. 25 kc), podkreślając konieczność kumulatywnego zaistnienia faktu przebywania i zamiaru stałego pobytu. W przypadku osoby niezdolnej do samodzielnej egzystencji, miejsce zamieszkania przed pobytem w placówce ustalono na podstawie miejsca zamieszkania osoby zobowiązanej do alimentacji.
Jakie są kryteria ustalenia miejsca zamieszkania osoby fizycznej w rozumieniu art. 25 Kodeksu cywilnego, zwłaszcza w kontekście jej stanu zdrowia i pobytu w placówce całodobowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu, co wymaga kumulatywnego zaistnienia faktu przebywania i zamiaru stałego pobytu. O zamiarze tym można mówić, gdy występują okoliczności pozwalające na wyciągnięcie wniosku, że dana miejscowość jest głównym ośrodkiem działalności osoby.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że o miejscu zamieszkania decydują okoliczności życiowe, a nie tylko adres zameldowania. W przypadku osoby niezdolnej do samodzielnej egzystencji, miejsce zamieszkania przed pobytem w placówce ustalono na podstawie miejsca zamieszkania osoby zobowiązanej do alimentacji, uznając, że nie mogła ona prowadzić samodzielnego gospodarstwa domowego.
Przepisy (7)
Główne
ups art. 101 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
Właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie.
ups art. 101 § 2a
Ustawa o pomocy społecznej
W przypadku osoby przebywającej w placówce zapewniającej całodobową opiekę lub domu pomocy społecznej na podstawie umowy cywilnej, właściwa miejscowo jest gmina miejsca zamieszkania tej osoby sprzed rozpoczęcia pobytu w tego typu placówce lub domu.
ppsa art. 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
ppsa art. 15 § 1 pkt 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego.
kc art. 25
Kodeks cywilny
Miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.
Pomocnicze
ups art. 17 § 1 pkt 19
Ustawa o pomocy społecznej
Do zadań własnych gminy o charakterze obowiązkowym należy przyznawanie i wypłacanie zasiłków stałych.
ppsa art. 22 § 1 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, nie mającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Właściwość miejscową należy ustalić według miejsca zamieszkania osoby przed rozpoczęciem pobytu w placówce całodobowej. • Miejsce zamieszkania osoby niezdolnej do samodzielnej egzystencji, przebywającej w placówce, należy ustalić na podstawie miejsca zamieszkania osoby zobowiązanej do alimentacji.
Godne uwagi sformułowania
o miejscu zamieszkania decydują dwa czynniki: zewnętrzny (fakt przebywania) i wewnętrzny (zamiar stałego pobytu) • o zamiarze stałego pobytu można mówić wówczas, gdy występują okoliczności pozwalające przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosku, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem działalności danej dorosłej osoby fizycznej • miejscem stałego pobytu osoby fizycznej mającej zdolność do czynności prawnych jest miejsce, w którym koncentrują się czynności życiowe danej osoby, bez względu na adres jej zameldowania
Skład orzekający
Marek Stojanowski
przewodniczący sprawozdawca
Marian Wolanin
sędzia
Jakub Zieliński
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości miejscowej gminy w sprawach o zasiłek stały dla osób przebywających w placówkach całodobowych, interpretacja pojęcia miejsca zamieszkania w kontekście niepełnosprawności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby niezdolnej do samodzielnej egzystencji i jej pobytu w placówce.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy praktycznego problemu ustalenia właściwości organu w kontekście przepisów o pomocy społecznej i definicji miejsca zamieszkania, co jest istotne dla prawników procesowych i pracowników socjalnych.
“Gdzie mieszka osoba niezdolna do samodzielnej egzystencji? NSA rozstrzyga spór o zasiłek stały.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.