Orzeczenie · 2026-03-26

I OW 21/26

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-03-26
NSAAdministracyjneŚredniansa
spór o właściwośćopieka nad dzieckiemrodzina zastępczasamorząd terytorialnymiejsce zamieszkaniakosztyNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął spór o właściwość pomiędzy miastem Gdynia a powiatem bytowskim, dotyczący ustalenia jednostki samorządu terytorialnego odpowiedzialnej za ponoszenie wydatków związanych z opieką i wychowaniem małoletniego C. G., umieszczonego w rodzinie zastępczej. Miasto Gdynia, jako wnioskodawca, początkowo wskazywało na powiat bytowski jako właściwy, opierając się na okresie zamieszkiwania rodziców dziecka na terenie tego powiatu. Jednakże, w odpowiedzi na wniosek, Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Bytowie wskazał na miasto Gdynia jako właściwe, podkreślając zamiar osiedlenia się rodziny w Gdyni oraz koncentrację ich centrum życiowego w tym mieście. Sąd, odwołując się do przepisów ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oraz Kodeksu cywilnego, zdefiniował pojęcie miejsca zamieszkania dziecka i jego rodziców. Analiza wykazała, że przed umieszczeniem dziecka w pieczy zastępczej, rodzina przebywała w różnych lokalizacjach, jednak ostatecznie skupiła swoje centrum życiowe w Gdyni, gdzie wynajęła mieszkanie i złożyła oświadczenia o zamiarze stałego pobytu. W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny, stosując przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił wskazać miasto Gdynia jako właściwe do ponoszenia wydatków związanych z opieką i wychowaniem małoletniego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalanie miejsca zamieszkania dziecka w kontekście pieczy zastępczej i sporów o właściwość między jednostkami samorządu terytorialnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i przepisów ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

Zagadnienia prawne (2)

Jakie kryteria należy stosować do ustalenia miejsca zamieszkania dziecka przed umieszczeniem go w pieczy zastępczej w celu określenia właściwego organu do ponoszenia wydatków?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Należy stosować przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące miejsca zamieszkania osoby fizycznej, uwzględniając zarówno fizyczne przebywanie (corpus), jak i wolę stałego pobytu (animus), a także przepisy dotyczące miejsca zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do definicji miejsca zamieszkania z Kodeksu cywilnego, podkreślając potrzebę zobiektywizowanej oceny centrum życiowego osoby oraz zasady dotyczące miejsca zamieszkania dziecka w kontekście miejsca zamieszkania rodziców.

Czy spór o właściwość między miastem a powiatem w zakresie ponoszenia wydatków na dziecko w pieczy zastępczej należy do właściwości sądów administracyjnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, rozstrzygane są przez sądy administracyjne.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 22 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, które określają właściwość sądów administracyjnych do rozstrzygania tego typu sporów.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Inne
Wskazano miasto Gdynia jako właściwe do ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie małoletniego C. G. umieszczonego w rodzinie zastępczej.

Przepisy (11)

Główne

p.p.s.a. art. 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 15 § § 1 pkt 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 15 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.z. art. 191 § ust. 1 pkt 1-3

Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

k.c. art. 25

Kodeks cywilny

Miejsce zamieszkania osoby fizycznej to miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu (corpus + animus). Zamiar stałego pobytu ocenia się zobiektywizowanie.

k.c. art. 26 § § 1

Kodeks cywilny

Miejsce zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską jest miejscem zamieszkania rodziców lub tego z rodziców, któremu przysługuje władza rodzicielska.

Pomocnicze

k.p.a. art. 22 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.z. art. 191 § ust. 2

Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

u.p.z. art. 191 § ust. 3

Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

u.p.z. art. 191 § ust. 16

Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

k.c. art. 26 § § 2

Kodeks cywilny

Jeżeli rodzice mają osobne miejsca zamieszkania, miejsce zamieszkania dziecka jest u tego z rodziców, u którego dziecko stale przebywa, lub określa je sąd opiekuńczy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Koncentracja centrum życiowego rodziny w Gdyni przed umieszczeniem dziecka w pieczy zastępczej. • Zamiar stałego pobytu w Gdyni potwierdzony wynajęciem mieszkania i oświadczeniami.

Odrzucone argumenty

Właściwość powiatu bytowskiego ze względu na wcześniejsze zamieszkiwanie rodziców na jego terenie.

Godne uwagi sformułowania

zamiar stałego pobytu należy oceniać w sposób zobiektywizowany • centrum życiowe rozumiane jako pewne i stałe miejsce zamieszkania

Skład orzekający

Jerzy Siegień

przewodniczący

Marek Stojanowski

członek

Marian Wolanin

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie miejsca zamieszkania dziecka w kontekście pieczy zastępczej i sporów o właściwość między jednostkami samorządu terytorialnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i przepisów ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla samorządów i rodzin – ustalenia odpowiedzialności finansowej za opiekę nad dzieckiem. Interpretacja pojęcia 'miejsca zamieszkania' ma znaczenie praktyczne.

Kto płaci za dziecko w rodzinie zastępczej? NSA rozstrzyga spór między Gdynią a powiatem.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst