I OW 209/25

I OW 209/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-12-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-10-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Siegień /przewodniczący/
Marek Stojanowski /sprawozdawca/
Marian Wolanin
Symbol z opisem
6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne
Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ
Burmistrz Miasta
Treść wyniku
Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 1214
art. 6 pkt 8, art. 101 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 4, art. 15 § 1 pkt 4 i § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie NSA Marek Stojanowski (spr.) NSA Marian Wolanin po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta m.st. Warszawy o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem m.st. Warszawy a Burmistrzem Miasta S. przez wskazanie organu właściwego w przedmiocie wydania decyzji o skierowaniu A.O. do domu pomocy społecznej i ustalenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej postanawia wskazać Burmistrza Miasta S. jako organ właściwy w sprawie.
Uzasadnienie
PISMEM Z 6 PAŹDZIERNIKA 2025 R. PREZYDENT M.ST. WARSZAWY WYSTĄPIŁ DO NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO Z WNIOSKIEM O ROZSTRZYGNIĘCIE SPORU O WŁAŚCIWOŚĆ ZAISTNIAŁEGO MIĘDZY TYM ORGANEM A BURMISTRZEM MIASTA S. W SPRAWIE WSKAZANIA ORGANU WŁAŚCIWEGO W PRZEDMIOCIE WYDANIA DECYZJI O SKIEROWANIU DO DOMU POMOCY SPOŁECZNEJ I USTALENIA OPŁATY ZA POBYT W DOMU POMOCY SPOŁECZNEJ A.O., DALEJ: ZAINTERESOWANY.
W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że ostatnim adresem zamieszkania zainteresowanego, który obecnie przebywa w szpitalu w Z, jest adres w S. Zaznaczył, że zainteresowany nie posiada obecnie adresu zameldowania ani zamieszkania w Warszawie, a źródłem jego dochodu jest zasiłek stały przyznany 2 czerwca 2025 r. przez Burmistrza Miasta S. Ze zgromadzonych informacji wynika, że zainteresowany zamieszkiwał wcześniej w mieszkaniu siostry w Warszawie, ale z powodu jej przeprowadzki za granicę nie ma możliwości powrotu do tego lokalu. Wskazał także, że z oświadczenia zainteresowanego wynika, że jest on osobą bezdomną.
W odpowiedzi na wniosek Burmistrz Miasta S. wskazał, że zainteresowany od lat nie zamieszkuje w S., a swoje centrum interesów życiowych ulokował w Warszawie, gdzie przebywał u swojej siostry. Odnosząc się do kwestii przyznanego zasiłku stałego, wskazał, że świadczenie to nie cechuje się związkiem z określoną gminą, gdyż jest wypłacane ze środków pochodzących z budżetu państwa. Podkreślił, że okoliczności związane z sytuacją mieszkaniową zainteresowanego zostały ustalone dopiero w związku z wnioskiem o umieszczenie go w domu pomocy społecznej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
Rozpoznając wniosek Prezydenta m.st. Warszawy, należy podkreślić, że ma on na celu rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość pomiędzy tym organem a Burmistrzem Miasta S. Obydwa organy uznają się bowiem za niewłaściwe do wydania decyzji o skierowaniu zainteresowanego do domu pomocy społecznej i ustalenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej.
Mając na uwadze przedmiot sporu, należy wskazać, że zgodnie z art. 101 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2025 r. poz. 1214, z późn. zm.), dalej: u.p.s., właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie (ust. 1). W przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały (ust. 2).
W tym miejscu należy zauważyć, że pojęcie osoby bezdomnej na gruncie przywołanej ustawy nie ma znaczenia czysto językowego. Ustawa ta zawiera bowiem w art. 6 pkt 8 definicję legalną pojęcia "osoba bezdomna". Zgodnie z tym przepisem osobą bezdomną jest osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowana na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, a także osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym i zameldowana na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. W rozpoznawanej sprawie należy zauważyć, że zainteresowany przed pobytem w szpitalu zamieszkiwał u swojej siostry w Warszawie. Siostra zainteresowanego w trakcie jego pobytu w placówce medycznej przeprowadziła się do Norwegii, w związku z czym zainteresowany nie ma możliwości powrotu do użytkowanego wcześniej lokalu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego pozwala to na uznanie go za osobę bezdomną w rozumieniu przywołanego powyżej przepisu.
Mając powyższe na uwadze, należy odnotować, że w toku postępowania organy ustaliły, że ostatnim adresem zameldowania zainteresowanego na pobyt stały był adres w S. Oznacza to, że organem właściwym w rozpoznawanej sprawie jest Burmistrz Miasta S.
Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 oraz art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.