I OW 204/25

I OW 204/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-12-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-10-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Siegień /przewodniczący sprawozdawca/
Marek Stojanowski
Marian Wolanin
Symbol z opisem
6321 Zasiłki stałe
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne
Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Odrzucono wniosek o wyznaczenie organu właściwego do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 15 § 2, art. 64 § 3 i art. 232 § 1 pkt 1 i art. 64 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień (spr.) Sędziowie NSA Marek Stojanowski NSA Marian Wolanin po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Miasta S. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta S. a Prezydentem Miasta P. przez wskazanie organu właściwego w sprawie refundacji zasiłku stałego oraz zasiłku celowego przyznanego M. M. postanawia 1. odrzucić wniosek; 2. zwrócić Burmistrzowi Miasta S. ze środków budżetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego kwotę 100 (sto) złotych, uiszczoną tytułem wpisu sądowego od wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość.
Uzasadnienie
PISMEM Z 26 WRZEŚNIA 2025 R. BURMISTRZ MIASTA S. WYSTĄPIŁ DO NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO Z WNIOSKIEM O ROZSTRZYGNIĘCIE SPORU O WŁAŚCIWOŚĆ ZAISTNIAŁEGO MIĘDZY TYM ORGANEM A PREZYDENTEM MIASTA P. W PRZEDMIOCIE WSKAZANIA ORGANU WŁAŚCIWEGO W SPRAWIE REFUNDACJI ZASIŁKU STAŁEGO ORAZ ZASIŁKU CELOWEGO PRZYZNANEGO M. M., DALEJ TAKŻE: ZAINTERESOWANY.
W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że Prezydent Miasta P. decyzjami z 4 sierpnia 2025 r. przyznał zasiłek stały na okres od 1 lipca 2025 r. do 30 czerwca 2026 r. oraz objął go ubezpieczeniem zdrowotnym w okresie pobierania świadczenia, a także przyznał zasiłek celowy na zakup posiłku lub żywności. Następnie Prezydent wystąpił do organu pomocy społecznej w S. z wnioskiem o refundację powyższych świadczeń. W toku postępowania Burmistrz ustalił, że zainteresowany zajmuje lokal mieszkalny w P., w związku z czym nie może on zostać uznany za osobę bezdomną, a zatem właściwość organu nie może zostać określona z uwagi na ostatni adres zameldowania zainteresowanego na pobyt stały. W sytuacji takiej o właściwości organu decyduje miejsce zamieszkania zainteresowanego. Z uwagi na powyższe wniósł o uznanie Prezydenta Miasta P. jako organu właściwego w sprawie.
W odpowiedzi na wniosek wskazał, że zainteresowany w związku z utratą miejsca zamieszkania na skutek rozpadu rodziny jest osobą bezdomną. Zaznaczył, że w lutym 2025 r. uzyskał tymczasowe schronienie u znajomej, która udostępniła mu pokój w swoim mieszkaniu. Nie jest w nim zameldowany i nie posiada praw do tego lokalu, nie partycypuje w kosztach utrzymania, a pobyt w tym lokalu ma charakter czasowy. Zainteresowany nie posiada pracy, co wskazuje na brak stabilizacji życiowej i związania z gminą P.. Zastrzegł, że udzielona zainteresowanemu pomoc miała charakter pomocy doraźnej zapewnionej osobie w potrzebie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. dalej: "ppsa"), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, nie mającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny – art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: "kpa"). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest kognicją Naczelnego Sądu Administracyjnego, stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 ppsa.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że aby mógł zaistnieć spór o właściwość w rozumieniu art. 4 ppsa, sprawa zawisła przed organami administracji publicznej musi mieć charakter sprawy administracyjnej, tj. sprawy przekazanej do rozstrzygania organom administracji publicznej w formie władczej i w drodze aktu o charakterze indywidualnym. Z akt sprawy wynika, że postępowania dotyczące przyznania świadczeń M. M. zostały zakończone, albowiem decyzjami z 4 sierpnia 2025 r. Prezydent Miasta P. przyznał zainteresowanemu zasiłek celowy oraz zasiłek stały. W przedstawionych okolicznościach sprawy nie doszło zatem do sytuacji, w której organy przestrzegając obowiązku określonego w art. 19 kpa zakwestionowały swoją właściwość co do rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy administracyjnej. Sprawy te zostały przez organ załatwione. Kwestią sporną pozostaje wyłącznie dokonanie rozliczeń pomiędzy gminą która przyznała świadczenie i poniosła z tego powodu wydatki, a gminą do której wystąpiono o zwrot poniesionych wydatków. Rozliczenia tego rodzaju dokonywane są na podstawie art. 101 ust. 7 ups nie przybierają one jednak formy decyzji administracyjnej ani żadnego innego aktu indywidualnego z zakresu administracji publicznej. Spory wynikłe na tym tle stanowią sprawę cywilną, a nie administracyjną (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 kwietnia 2024 r. sygn. akt I OW 10/24 i powołane tam orzecznictwo).
Sprawa niniejsza nie ma zatem charakteru sporu o właściwość, który może zostać rozstrzygnięty przez Naczelny Sąd Administracyjny w drodze wskazania organu właściwego do załatwienia sprawy, nie istnieje bowiem sprawa administracyjna która miałaby podlegać rozstrzygnięciu, a wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, jako dotyczący sprawy cywilnej a nie administracyjnej, nie podlega kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego, a zatem podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 w związku z art. 15 § 2, art. 64 § 3 i art. 193 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 w związku z art. 64 § 3 ppsa.