Orzeczenie · 2022-05-31

I OW 204/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2022-05-31
NSAAdministracyjneWysokansa
pomoc społecznadom pomocy społecznejwłaściwość miejscowamiejsce zamieszkaniaKodeks cywilnyUstawa o pomocy społecznejspór kompetencyjnyNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął spór o właściwość między Prezydentem Miasta L. a Wójtem Gminy C. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku C.Z. o skierowanie do domu pomocy społecznej. Prezydent Miasta L. argumentował, że C.Z., mimo wcześniejszego zamieszkiwania w Gminie C. i pobytu w prywatnym domu pomocy społecznej, od czerwca 2021 r. zamieszkuje w L. u syna, który się nią opiekuje ze względu na stan zdrowia. Wójt Gminy C. natomiast utrzymywał, że C.Z. nadal związana jest z Gminą C. Sąd, odwołując się do definicji miejsca zamieszkania z Kodeksu cywilnego (art. 25 k.c.), podkreślił, że decydują o nim fakt przebywania z zamiarem stałego pobytu oraz koncentracja życiowych interesów. Analizując stan faktyczny, NSA uznał, że od momentu zamieszkania u syna w L., centrum spraw życiowych C.Z. przeniosło się do tego miasta, co czyni Prezydenta Miasta L. organem właściwym do rozpatrzenia wniosku. Sąd odrzucił argumentację Wójta Gminy C. o tymczasowości pobytu w L. i zastosował art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie miejsca zamieszkania dla celów właściwości miejscowej organów pomocy społecznej, interpretacja art. 25 k.c. w kontekście świadczeń socjalnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji sporów o właściwość w zakresie pomocy społecznej; wymaga indywidualnej oceny okoliczności faktycznych.

Zagadnienia prawne (3)

Jakie kryteria decydują o ustaleniu miejsca zamieszkania osoby fizycznej dla celów ustalenia właściwości miejscowej organu gminy w sprawie skierowania do domu pomocy społecznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

O miejscu zamieszkania decydują dwa czynniki: zewnętrzny (fakt przebywania) i wewnętrzny (zamiar stałego pobytu), przy czym o zamiarze stałego pobytu świadczy koncentracja życiowych interesów w danej miejscowości.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do art. 25 k.c., wskazując, że o miejscu zamieszkania decyduje nie tylko fizyczne przebywanie, ale także zamiar stałego pobytu, który przejawia się w koncentracji osobistych i majątkowych interesów. Samo zameldowanie nie przesądza o miejscu zamieszkania.

Czy pobyt osoby w L. u syna, spowodowany koniecznością zapewnienia opieki zdrowotnej, może być uznany za tymczasowy, jeśli wcześniej osoba zamieszkiwała w innej gminie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli pobyt ten wiąże się z koncentracją życiowych interesów i stałą opieką, należy uznać go za miejsce zamieszkania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skoro C.Z. zamieszkuje u syna w L., prowadzi z nim wspólne gospodarstwo domowe, znalazła tam niezbędną pomoc i stałą opiekę, to Miasto L. stało się nowym miejscem jej zamieszkania, nawet jeśli pobyt był spowodowany stanem zdrowia.

Kto jest właściwy do rozstrzygania sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego?

Odpowiedź sądu

Naczelny Sąd Administracyjny, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wskazując na właściwość NSA w sprawach sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Inne
Wskazano Prezydenta Miasta L. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku C.Z. o skierowanie do domu pomocy społecznej.

Przepisy (7)

Główne

u.p.s. art. 101 § 1

Ustawa o pomocy społecznej

Właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie.

p.p.s.a. art. 15 § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego.

p.p.s.a. art. 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Definiuje spór o właściwość jako sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej uważają się za właściwe lub żaden z nich nie uważa się za właściwy.

k.c. art. 25

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

Miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.

Pomocnicze

u.p.s. art. 101 § 2a

Ustawa o pomocy społecznej

Nie miał zastosowania w tej sprawie, gdyż C.Z. nie przebywała już w prywatnym domu pomocy społecznej w dniu złożenia wniosku.

u.p.s. art. 59 § 1

Ustawa o pomocy społecznej

Decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania.

k.p.a. art. 22 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, niemającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Centrum spraw życiowych C.Z. przeniosło się do L., gdzie znalazła stałą opiekę i realizuje podstawowe czynności życiowe. • Pobyt w L. u syna, mimo początkowej przyczyny zdrowotnej, ma charakter stałego zamieszkania w rozumieniu art. 25 k.c. i art. 101 ust. 1 u.p.s.

Odrzucone argumenty

Stanowisko Wójta Gminy C. o właściwości Gminy C. jako miejsca zamieszkania C.Z. • Argument Prezydenta Miasta L. o tymczasowości pobytu C.Z. w L. (choć ostatecznie sąd przyznał mu rację co do właściwości, ale z innych powodów niż te podnoszone przez niego w uzasadnieniu).

Godne uwagi sformułowania

o uznaniu konkretnej miejscowości za miejsce zamieszkania osoby decyduje takie przebywanie na danym terenie, które posiada cechy założenia tam aktualnego ośrodka jej osobistych i majątkowych interesów. • Samo zameldowanie, będące instytucją prawa administracyjnego, nie przesądza o zamieszkaniu w rozumieniu prawa cywilnego.

Skład orzekający

Mirosław Wincenciak

przewodniczący sprawozdawca

Mariola Kowalska

członek

Anna Wesołowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie miejsca zamieszkania dla celów właściwości miejscowej organów pomocy społecznej, interpretacja art. 25 k.c. w kontekście świadczeń socjalnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sporów o właściwość w zakresie pomocy społecznej; wymaga indywidualnej oceny okoliczności faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznego problemu ustalenia miejsca zamieszkania, co ma bezpośrednie przełożenie na dostęp do świadczeń socjalnych, a interpretacja przepisów cywilnych w kontekście administracyjnym jest zawsze ciekawa dla prawników.

Gdzie jest Twój dom? Sąd rozstrzyga, kto odpowiada za pomoc społeczną dla seniora.

Sektor

opieka zdrowotna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst