I OW 203/11

Naczelny Sąd Administracyjny2012-02-29
NSAAdministracyjneŚredniansa
spór kompetencyjnywłaściwość organuodszkodowaniewaloryzacjagospodarka nieruchomościamik.p.a.NSAsamorząd terytorialnywojewodakolegium odwoławcze

NSA wskazał Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej jako organ właściwy do rozpatrzenia odwołania od decyzji o odmowie waloryzacji odszkodowania.

Wojewoda Śląski i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej spierały się o to, który z nich jest właściwy do rozpatrzenia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta Wisła w sprawie odmowy waloryzacji odszkodowania. Wojewoda argumentował, że odwołanie powinno trafić do niego na podstawie przepisów o gospodarce nieruchomościami, podczas gdy Kolegium uważało, że właściwy jest Wojewoda. NSA rozstrzygnął spór, wskazując Samorządowe Kolegium Odwoławcze jako organ właściwy, opierając się na przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego.

Spór kompetencyjny dotyczył ustalenia organu właściwego do rozpoznania odwołania R.K. od decyzji Burmistrza Miasta Wisła z dnia [...] marca 2011 r. o odmowie waloryzacji odszkodowania. Odszkodowanie to zostało ustalone decyzją Starosty Cieszyńskiego z dnia [...] stycznia 2011 r. Wojewoda Śląski, do którego Kolegium przesłało odwołanie, uważał, że organem właściwym jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej, powołując się na art. 17 k.p.a. i fakt, że decyzję wydał Burmistrz (organ samorządowy). Samorządowe Kolegium Odwoławcze argumentowało, że skoro odszkodowanie zostało ustalone przez starostę działającego w charakterze organu administracji rządowej, a waloryzacja jest pochodną tego odszkodowania, to właściwy powinien być wojewoda na mocy art. 9a ustawy o gospodarce nieruchomościami. Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął spór, wskazując Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej jako organ właściwy. Sąd wyjaśnił, że choć ustalenie odszkodowania należy do starosty (właściwość wojewody jako organu odwoławczego), to odmowa waloryzacji odszkodowania, której dokonuje organ reprezentujący podmiot zobowiązany do wypłaty (w tym przypadku Burmistrz Miasta Wisła), podlega rozpoznaniu przez samorządowe kolegium odwoławcze jako organ wyższego stopnia, zgodnie z art. 17 pkt 1 k.p.a., gdyż przepisy szczególne ustawy o gospodarce nieruchomościami nie regulują tej kwestii inaczej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Organem właściwym do rozpoznania odwołania od decyzji o odmowie waloryzacji odszkodowania, wydanej przez organ jednostki samorządu terytorialnego, jest samorządowe kolegium odwoławcze, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.

Uzasadnienie

Sąd rozróżnił ustalenie odszkodowania (gdzie organem odwoławczym jest wojewoda na mocy art. 9a ustawy o gospodarce nieruchomościami) od odmowy waloryzacji odszkodowania, którą wydaje organ reprezentujący podmiot zobowiązany do wypłaty. W tym drugim przypadku, gdy decyzję wydaje organ samorządowy (Burmistrz), organem wyższego stopnia jest samorządowe kolegium odwoławcze zgodnie z art. 17 k.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (6)

Główne

k.p.a. art. 17 § pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

PPSA art. 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 15

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.g.n. art. 9a

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 129 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 132 § ust. 3

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja o odmowie waloryzacji odszkodowania została wydana przez organ jednostki samorządu terytorialnego (Burmistrza Miasta Wisła). Organem wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego jest samorządowe kolegium odwoławcze, zgodnie z art. 17 k.p.a., a przepisy szczególne ustawy o gospodarce nieruchomościami nie stanowią inaczej w tym zakresie.

Odrzucone argumenty

Organem właściwym do rozpoznania odwołania od decyzji o odmowie waloryzacji odszkodowania jest wojewoda, na podstawie art. 9a ustawy o gospodarce nieruchomościami, ponieważ waloryzacja jest pochodną odszkodowania ustalonego przez starostę działającego w charakterze organu administracji rządowej.

Godne uwagi sformułowania

W sprawie zaistniał negatywny spór kompetencyjny pomiędzy Wojewodą Śląskim a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Bielsku-Białej, bowiem żaden z tych organów nie uznaje się za właściwy do rozpoznania odwołania. Waloryzacja odszkodowania, o której mowa w art. 132 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest niewątpliwie pochodną ustalonego przez starostę odszkodowania, niemniej jednak właściwym do tej czynności jest nie starosta ustalający odszkodowanie, ale podmiot zobowiązany do jej dokonania.

Skład orzekający

Joanna Runge - Lissowska

sprawozdawca

Małgorzata Borowiec

członek

Marek Stojanowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości organu w sprawach dotyczących waloryzacji odszkodowań, gdy decyzję wydaje organ samorządowy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sporu kompetencyjnego między wojewodą a SKO w kontekście waloryzacji odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy złożonego sporu kompetencyjnego między dwoma organami administracji, co jest typowe dla prawa administracyjnego, ale może być interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.

Kto ma rację w sporze o waloryzację odszkodowania? NSA rozstrzyga!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OW 203/11 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2012-02-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-11-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Runge - Lissowska /sprawozdawca/
Małgorzata Borowiec
Marek Stojanowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 4, art. 15
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
art. 9 a, art. 129 ust. 1, art. 132 ust. 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski, Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.), Sędzia NSA Małgorzata Borowiec, Protokolant sekretarz sądowy Magdalena Błaszczyk, po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wojewody Śląskiego z dnia 22 listopada 2011 r. nr [...] o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Wojewodą Śląskim a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Bielsku Białej w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia odwołania R.K. od decyzji Burmistrza Miasta Wisła z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] o odmowie waloryzacji odszkodowania ustalonego w decyzji nr [...] Starosty Cieszyńskiego z dnia [...] stycznia 2011 r. postanawia: wskazać Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku Białej jako organ właściwy w sprawie
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 22 listopada 2011 r. Wojewoda Śląski wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego jaki zaistniał pomiędzy nim a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Bielsku-Białej, na skutek przesłania przez to Kolegium Wojewodzie do rozpatrzenia wg właściwości, stosownie do art. 65 § 1 k.p.a., odwołania R. K. od decyzji Burmistrza Miasta Wisła z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy waloryzacji odszkodowania, ustalonego decyzją Starosty Cieszyńskiego z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] z tytułu przejścia na własność Gminy Wisła własności nieruchomości.
We wniosku o rozstrzygnięcie sporu Wojewoda wskazał, że Samorządowe Kolegium, przekazując odwołanie, powołało się na art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), zgodnie z którym organem odwoławczym od decyzji starosty wydającego zezwolenia z zakresu administracji rządowej, a w takim charakterze działał Starosta Cieszyński ustalając odszkodowanie, jest wojewoda. Jednak zdaniem Wojewody Śląskiego zastosowanie w sprawie powinien znaleźć art. 17 k.p.a., stosownie do którego organem wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego są samorządowe kolegia odwoławcze, a w sprawie odwołanie zostało wniesione od decyzji Burmistrza Miasta Wisła a nie Starosty Cieszyńskiego.
Odpowiadając na wniosek Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej podkreśliło, że odszkodowanie zostało ustalone decyzją Starosty Cieszyńskiego, zaś waloryzacja odszkodowania, dokonywana na podstawie art. 132 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest uaktualnieniem odszkodowania, zatem nie roszczeniem samoistnym lecz związanym z roszczeniem głównym, ustalonym przez starostę, toteż organem wyższego stopnia w tej sprawie jest Wojewoda.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W sprawie zaistniał negatywny spór kompetencyjny pomiędzy Wojewodą Śląskim a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Bielsku-Białej, bowiem żaden z tych organów nie uznaje się za właściwy do rozpoznania odwołania R. K. od decyzji Burmistrza Miasta Wisła z dnia [...] marca 2011 r. nr [...].
Decyzja ta została wydana w przedmiocie odmowy zwaloryzowania odszkodowania, ustalonego ostateczną decyzją Starosty Cieszyńskiego z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...], zobowiązującą do wypłaty tego odszkodowania na rzecz R. K. Gminę Wisła.
Organem właściwym do wydania decyzji o ustaleniu odszkodowania jest, z mocy art. 129 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, starosta, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej. Art. 9a tej ustawy stanowi wyjątek od ogólnej zasady wynikającej z art. 17 pkt 1 k.p.a., określającej organy wyższego stopnia. Zgodnie z tym przepisem w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego organem wyższego stopnia są samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej. Właśnie art. 9a ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi inaczej, gdyż stosownie do niego organem wyższego stopnia w sprawach określonych w tej ustawie, rozstrzyganych decyzją przez starostę wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej jest wojewoda. Odwołania zatem od decyzji starostów ustalających odszkodowania z tytułu przejścia prawa własności nieruchomości na rzecz podmiotów publicznych rozpoznaje wojewoda. Jednak w niniejszym sporze przedmiotem decyzji jest waloryzacja odszkodowania (odmowa waloryzacji).
Obowiązek waloryzacji odszkodowania, ustalonego przez starostę, wynika z art. 132 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, bowiem przepis ten nakazuje waloryzację odszkodowania na dzień jego zapłaty, zaś do jej dokonania zobowiązuje organ, osobę lub jednostkę organizacyjną zobowiązaną do wypłaty odszkodowania.
Ostateczną decyzją Starosty Cieszyńskiego z dnia [...] stycznia 2011 r., ustalającą odszkodowanie na rzecz R. K., jako podmiot zobowiązany do wypłaty odszkodowania wskazana została Gmina Wisła, zatem waloryzacji powinien dokonać organ działający w imieniu tej gminy. Sprawę zatem wniosku R. K. o waloryzację odszkodowania rozpoznał Burmistrz Miasta Wisła, jako reprezentant zobowiązanego.
Waloryzacja odszkodowania, o której mowa w art. 132 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest niewątpliwie pochodną ustalonego przez starostę odszkodowania, niemniej jednak właściwym do tej czynności jest nie starosta ustalający odszkodowanie, ale podmiot zobowiązany do jej dokonania. W niniejszej sprawie – reprezentant Gminy Wisła. Burmistrz tej Gminy jest organem jednostki samorządu terytorialnego, zatem organem wyższego stopnia w stosunku do niego jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej z mocy art. 17 pkt 1 k.p.a., żaden bowiem przepis ustawy o gospodarce nieruchomościami nie stanowi inaczej, jeśli idzie o podmiot wskazany w jej art. 132 ust. 3. Odmienność, o której mowa w art. 9a dotyczy tylko starosty, wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, wskazane w tej ustawie. Do nich waloryzacja odszkodowania nie jest zaliczona, zaś fakt, że jest ona związana z ustaleniem odszkodowania nie przenosi na wojewodę właściwości jako organu odwoławczego.
Z powyższych względów należało wskazać Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej jako organ właściwy w sprawie odwołania R. K. od decyzji Burmistrza Gminy Wisła i Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 4 i art. 15 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI