I OW 32/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA rozstrzygnął spór kompetencyjny, wskazując Wójta Gminy Ś. K. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku o skierowanie do domu pomocy społecznej, opierając się na miejscu zamieszkania strony.
Sprawa dotyczyła rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego o właściwość organu do rozpoznania wniosku o skierowanie do domu pomocy społecznej. Wniosek złożył Prezydent Miasta K. (Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej) do NSA, wskazując na spór z Wójtem Gminy Ś. K. (Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej). NSA, analizując przepisy ustawy o pomocy społecznej i Kodeksu cywilnego dotyczące miejsca zamieszkania, uznał, że właściwym organem jest Wójt Gminy Ś. K., ponieważ tam znajduje się miejsce zamieszkania wnioskodawcy.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrzył wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta K. (reprezentowanym przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej) a Wójtem Gminy Ś. K. (reprezentowanym przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej) w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku T. B. o skierowanie do domu pomocy społecznej. Spór wynikał z przekazania wniosku przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. K. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., argumentując, że K. jest gminą ostatniego miejsca zameldowania T. B. i że osoba ta jest bezdomna. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K. wszczął postępowanie wyjaśniające, w którym ustalono, że T. B. faktycznie mieszka w Ż. W., a nie jest osobą bezdomną w rozumieniu ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny, opierając się na art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, który stanowi, że właściwość miejscową ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, oraz na definicję miejsca zamieszkania z art. 25 Kodeksu cywilnego (fizyczne przebywanie z zamiarem stałego pobytu), uznał, że miejscem zamieszkania T. B. jest Ż. W. W związku z tym, NSA postanowił wskazać Wójta Gminy Ś. K. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do definicji miejsca zamieszkania z art. 25 Kodeksu cywilnego, wskazując na konieczność jednoczesnego fizycznego przebywania w danej miejscowości z zamiarem stałego pobytu i założenia tam ośrodka interesów życiowych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (7)
Główne
u.p.s. art. 101 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
Właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie.
u.p.s. art. 59 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
Właściwą do wydania decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej będzie zawsze gmina miejsca zamieszkania osoby zainteresowanej w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej.
k.c. art. 25
Kodeks cywilny
Definicja miejsca zamieszkania osoby fizycznej jako miejscowości, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.
Pomocnicze
u.p.s. art. 101 § 3
Ustawa o pomocy społecznej
W przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie oraz w sprawach niecierpiących zwłoki, właściwą miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie. Nie dotyczy to jednak spraw związanych ze skierowaniem do domu pomocy społecznej.
u.p.s. art. 6 § 8
Ustawa o pomocy społecznej
Definicja osoby bezdomnej.
k.p.a. art. 22 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do rozstrzygania sporów o właściwość.
p.p.s.a. art. 15 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do wydania postanowienia przez NSA.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Miejsce zamieszkania T. B. znajduje się w Ż. W., co wynika z faktycznego przebywania tam z zamiarem stałego pobytu, zgodnie z art. 25 k.c. Brak tytułu prawnego do lokalu nie wyklucza uznania miejscowości za miejsce zamieszkania.
Odrzucone argumenty
Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K. jest właściwy, ponieważ jest gminą ostatniego miejsca zameldowania T. B. i osoba ta jest bezdomna.
Godne uwagi sformułowania
Na prawną konstrukcję miejsca zamieszkania składają się dwa elementy: przebywanie w sensie fizycznym w określonej miejscowości oraz wola, zamiar stałego pobytu, przy czym oba te elementy muszą występować łącznie. Zamiar przebywania na stałe w Ż. W. i jednocześnie przebywanie w tej miejscowości czyni z niej miejsce zamieszkania T. B. w rozumieniu art. 25 k.c.
Skład orzekający
Anna Lech
sprawozdawca
Jan Paweł Tarno
członek
Maria Wiśniewska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości miejscowej organów pomocy społecznej w sprawach skierowania do domów pomocy społecznej, interpretacja pojęcia miejsca zamieszkania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spornej między gminami i interpretacji przepisów o pomocy społecznej oraz k.c.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne problemy z ustalaniem właściwości miejscowej w pomocy społecznej i wymaga precyzyjnej interpretacji pojęcia miejsca zamieszkania, co jest istotne dla prawników procesowych i specjalistów z zakresu pomocy społecznej.
“Jak ustalić, która gmina odpowiada za pomoc społeczną? Kluczowe znaczenie ma miejsce zamieszkania, nie tylko meldunek.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OW 32/08 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2008-07-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2008-03-11 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Anna Lech /sprawozdawca/ Jan Paweł Tarno Maria Wiśniewska /przewodniczący/ Symbol z opisem 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej 643 Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej Treść wyniku Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy Powołane przepisy Dz.U. 2004 nr 64 poz 593 art. 101 ust. 1i ust. 3, art. 59 ust. 1 Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 15 par. 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 1964 nr 16 poz 93 art. 25 Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Wiśniewska Sędziowie Sędzia NSA Anna Lech (spr.) Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Protokolant Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej z wniosku Prezydenta Miasta K. Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta K. Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej w K. a Wójtem Gminy Ś. K. Gminnym Ośrodkiem Pomocy Społecznej w Ś. K. z/s w S. w przedmiocie wskazanie organu właściwego w sprawie rozpatrzenia wniosku T. B. o wydanie decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej postanawia: wskazać Wójta Gminy Ś. K. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku T. B. Uzasadnienie Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., w oparciu o pełnomocnictwo udzielone przez Prezydenta Miasta K., na podstawie art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a., złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego pomiędzy Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej w K. a Gminnym Ośrodkiem Pomocy Społecznej w Ś. K. z siedzibą w S. w sprawie rozpoznania wniosku T. B. o wydanie decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej, ze wskazaniem, że organem właściwym do wydania decyzji administracyjnej o skierowaniu do domu pomocy społecznej T. B., jest Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Ś. K. z siedzibą w S.. W uzasadnieniu organ wskazał na następujący stan faktyczny sprawy: postanowieniem z dnia [...], Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. K. z siedzibą w S., przekazał do rozpatrzenia Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w K. wniosek złożony przez T. B., o skierowaniu do domu pomocy społecznej. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, iż Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K. jest gminą ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały T. B. Ponadto organ wskazał, że T. B. jest osobą bezdomną, a zatem, na podstawie art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K. jest właściwy do wydania decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej. W związku z powyższymi okolicznościami, Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. wszczął postępowanie wyjaśniające, w którego trakcie ustalono, że T. B. nie zamieszkuje na terenie K. w lokalu przy ul. [...] od około [...] lat, lecz mieszka w miejscowości Ż. W. w lokalu, który jest lokalem mieszkalnym, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu Cywilnego. W związku z tym organ stwierdził, że nie można uznać T. B. za osobę bezdomną, w rozumieniu art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej. Wskazano, że T. B. jest objęty przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Ś. K. z siedzibą w S. pomocą w formie usług opiekuńczych i dotychczas nie zwracano się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. o zwrot za przyznane świadczenia. W związku z powyższym, zdaniem Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., miejscem zamieszkania T. B. jest w chwili obecnej, zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, miejscowość Ż. W. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. K. z siedzibą w S., działając z upoważnienia Wójta Gminy Ś. K., w odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego wskazał, że T. B. przebywa na terenie gminy Ś. K. od [...]r. Wówczas to S. K. zam. Ż. W. ul. [...], zameldował go czasowo na okres od dnia [...] do dnia [...]. W dniu [...]. S. K. zmarł. W [...] T. B. zwrócił się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. K. o przyznanie pomocy. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. K. podał, że w [...] T. B. poinformował tenże ośrodek, iż w wyniku postępowania spadkowego znalazła się spadkobierczyni po zmarłym S. K. i pozwala mu zamieszkiwać w domu jeszcze kilka miesięcy. W [...] z Gminnym Ośrodkiem Pomocy Społecznej w Ś. K. telefonicznie kontaktowała się właścicielka nieruchomości informując, iż prosi o opuszczenie lokalu z uwagi na wystawienie nieruchomości do sprzedaży. Wskazano ponadto, że zgodnie z art. 6 pkt 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, "osoba bezdomna to [...], a także osoba nie zamieszkująca w lokalu mieszkalnym i zameldowana na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania". W przypadku T. B. pozostaje on w chwili obecnej w Schronisku dla bezdomnych mężczyzn w S. ul. [...],[...] M. gmina D. Natomiast w lokalu, w którym jest zameldowany na pobyt stały nie ma możliwości zamieszkania, a od czasu śmierci użytkownika lokalu w Ż. W. i odnalezieniu spadkobierców - właścicieli lokalu - przebywanie jest bezprawne ze względu na brak zgody właścicieli. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: właściwość miejscową gminy zobowiązanej do rozpoznania sprawy dotyczącej świadczenia z pomocy społecznej zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Ustawa w art. 101 ust. 3 przewiduje, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie oraz w sprawach niecierpiących zwłoki, właściwą miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie. Nie dotyczy to jednak spraw - jak w tym przypadku - związanych ze skierowaniem do domu pomocy społecznej. Oznacza to, że w sprawie dotyczącej skierowania do domu pomocy społecznej właściwą do jej rozstrzygnięcia będzie zawsze gmina miejsca zamieszkania osoby zainteresowanej w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej (art. 59 ust. 1 w związku z art. 101 ust. 1 ustawy). Ustawa o pomocy społecznej nie zawiera definicji "miejsca zamieszkania". Należy zatem odnieść się w tej kwestii do wyjaśnienia pojęcia "miejsca zamieszkania" zawartego w art. 25 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z tym przepisem, miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Na prawną konstrukcję miejsca zamieszkania składają się dwa elementy: przebywanie w sensie fizycznym w określonej miejscowości oraz wola, zamiar stałego pobytu, przy czym oba te elementy muszą występować łącznie. Zatem sam zamiar stałego pobytu w danej miejscowości nie stanowi o zamieszkaniu, lecz musi być połączony z przebywaniem w danej miejscowości i to z takim przebywaniem, które ma cechy założenia tam ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. Odnosząc ten stan prawny do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy należy, według Naczelnego Sądu Administracyjnego uznać, że miejscowość Ż. W., w rozumieniu powołanego art. 25 k.c., spełnia przesłanki miejsca zamieszkania T. B., na co wskazuje okoliczność, że mieszka w tej miejscowości, gdzie jest zameldowany na pobyt czasowy i objęty jest przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Ś. K. z siedzibą w S. pomocą w formie usług opiekuńczych. Zamiar przebywania na stałe w Ż. W. i jednocześnie przebywanie w tej miejscowości czyni z niej miejsce zamieszkania T. B. w rozumieniu art. 25 k.c. Konsekwencją tego stanowiska będzie to, że to Wójta Gminy Ś. K. uznać należy, zgodnie z art. 101 ust. 1 powołanej ustawy o pomocy społecznej, za organ właściwy do rozpatrzenia wniosku T. B. o wydanie decyzji dotyczącej skierowania do Domu Pomocy Społecznej. Wskazać w tym miejscu należy, że brak tytułu prawnego do konkretnego lokalu nie stanowi również przeszkody dla zainteresowanego, aby zamiarem stałego pobytu objął miejscowość, w której aktualnie przebywa, czyli w niniejszym przypadku Ż. W. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 15 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), postanowił, jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI