I OW 198/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA wskazał Prezydenta m.st. Warszawy jako organ właściwy do przyznania tymczasowego schronienia osobie bezdomnej, uwzględniając jej szczególne potrzeby i więzi lokalne.
Wójt Gminy Parysów zwrócił się do NSA o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z Prezydentem m.st. Warszawy w sprawie przyznania tymczasowego schronienia osobie bezdomnej S.J. Wójt argumentował, że mimo ostatniego zameldowania w Gminie Parysów, osoba ta od lat przebywa w Warszawie, ma tam więzi rodzinne i problemy zdrowotne, co uzasadnia właściwość Prezydenta m.st. Warszawy. Prezydent W. wnosił o wskazanie Gminy Parysów jako właściwej, opierając się na ostatnim miejscu zameldowania. NSA uznał, że szczególne okoliczności sprawy, w tym stan zdrowia i więzi lokalne, uzasadniają zastosowanie art. 101 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej i wskazał Prezydenta m.st. Warszawy jako organ właściwy.
Sprawa dotyczyła rozstrzygnięcia sporu o właściwość między Wójtem Gminy Parysów a Prezydentem m.st. Warszawy w przedmiocie wskazania organu właściwego do wydania decyzji przyznającej tymczasowe schronienie osobie bezdomnej, S.J. Wójt Gminy Parysów wystąpił z wnioskiem do Naczelnego Sądu Administracyjnego, argumentując, że mimo ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały w Gminie Parysów, osoba ta od kilkunastu lat przebywa na terenie Warszawy, utrzymuje tam kontakty rodzinne i doświadcza problemów zdrowotnych (bóle biodra), co uzasadnia właściwość Prezydenta m.st. Warszawy. Prezydent m.st. Warszawy wniósł o wskazanie Wójta Gminy Parysów jako organu właściwego, powołując się na art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, który w przypadku osób bezdomnych odsyła do ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając wniosek, podkreślił, że zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego. Sąd zauważył, że choć art. 101 ust. 2 u.p.s. wskazuje na właściwość gminy ostatniego miejsca zameldowania, to art. 101 ust. 3 u.p.s. dopuszcza wskazanie gminy miejsca pobytu osoby w przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą, niecierpiących zwłoki, a także w sprawach cudzoziemców. NSA uznał, że okoliczności wskazane przez Wójta Gminy Parysów, w tym informacje z wywiadu środowiskowego o pogorszeniu stanu zdrowia i spełnieniu przesłanek z art. 101 ust. 3 u.p.s., uzasadniają zastosowanie tego przepisu. W konsekwencji, Sąd wskazał Prezydenta m.st. Warszawy jako organ właściwy do wydania decyzji przyznającej tymczasowe schronienie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
W przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie, właściwa miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby, zgodnie z art. 101 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, nawet jeśli ostatnie miejsce zameldowania na pobyt stały wskazuje na inną gminę.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że okoliczności sprawy, takie jak długotrwały pobyt osoby bezdomnej na terenie danej gminy, utrzymywanie tam więzi oraz problemy zdrowotne, stanowią szczególne uzasadnienie do zastosowania art. 101 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, który pozwala na wyznaczenie właściwości miejscowej według miejsca pobytu, a nie tylko ostatniego miejsca zameldowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (3)
Główne
u.p.s. art. 101 § ust. 2 i 3
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Ust. 2 określa właściwość miejscową według ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały, natomiast ust. 3 dopuszcza właściwość według miejsca pobytu w przypadkach szczególnie uzasadnionych, niecierpiących zwłoki, a także w sprawach cudzoziemców.
p.p.s.a. art. 15 § § 1 pkt 4 i § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepisy te określają kompetencje NSA do rozstrzygania sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego.
p.p.s.a. art. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis ten stanowi podstawę do rozstrzygania sporów o właściwość przez NSA.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Długotrwały pobyt osoby bezdomnej na terenie Warszawy. Utrzymywanie przez osobę bezdomną kontaktów rodzinnych w Warszawie. Pogorszenie stanu zdrowia osoby bezdomnej (bóle biodra) wskazujące na potrzebę zapewnienia schronienia w miejscu pobytu. Spełnienie przesłanek z art. 101 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej.
Odrzucone argumenty
Właściwość miejscowa powinna być ustalana wyłącznie na podstawie ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały (argument Prezydenta m.st. Warszawy).
Godne uwagi sformułowania
w przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie organ właściwy do wydania decyzji przyznającej tymczasowe schronienie
Skład orzekający
Jakub Zieliński
sprawozdawca
Marek Stojanowski
przewodniczący
Marian Wolanin
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości miejscowej organu w sprawach świadczeń z pomocy społecznej dla osób bezdomnych, zwłaszcza w kontekście szczególnych okoliczności życiowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sporów o właściwość między organami JST w zakresie pomocy społecznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o pomocy społecznej i rozstrzyganie sporów między samorządami, co jest istotne dla prawników administracyjnych i pracowników socjalnych.
“Gdzie mieszka bezdomny? Sąd rozstrzyga spór między Warszawą a Gminą Parysów o schronienie.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OW 198/24 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2025-02-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-09-26 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jakub Zieliński /sprawozdawca/ Marek Stojanowski /przewodniczący/ Marian Wolanin Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 643 Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami Hasła tematyczne Spór kompetencyjny/Spór o właściwość Skarżony organ Prezydent Miasta Treść wyniku Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 1283 art. 101 ust. 2 i 3 Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 4, art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie NSA Marian Wolanin del. WSA Jakub Zieliński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy Parysów o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy Parysów a Prezydentem m.st. Warszawy przez wskazanie organu właściwego do wydania decyzji przyznającej tymczasowe schronienie postanawia wskazać Prezydenta m.st. Warszawy jako organ właściwy w sprawie. Uzasadnienie PISMEM Z 23 WRZEŚNIA 2024 R. WÓJT GMINY P. WYSTĄPIŁ DO NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO Z WNIOSKIEM O ROZSTRZYGNIĘCIE SPORU O WŁAŚCIWOŚĆ ZAISTNIAŁEGO MIĘDZY TYM ORGANEM A PREZYDENTEM W. W SPRAWIE O WSKAZANIE ORGANU WŁAŚCIWEGO DO WYDANIA DECYZJI PRZYZNAJĄCEJ TYMCZASOWE SCHRONIENIE. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 24 czerwca 2024 r. do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. wpłynął wniosek z Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy W.1 W. o pomoc w formie tymczasowego schronienia osoby w kryzysie bezdomności S.J., przebywającego w bunkrze przy ul. B. w W. wraz z całą dokumentacją do rozpatrzenia zgodnie z właściwością miejscową. Ostatnim miejscem zameldowania zainteresowanego na pobyt stały jest ul. K. [...], [...] P.. Wójt zaznaczył, że zainteresowanemu Prezydent W. udzielił decyzją z 2023 r. wydaną w trybie art. 101 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2024 r. poz. 1283), dalej: u.p.s., przyznał świadczenie w formie tymczasowego schronienia schronisku dla osób w kryzysie bezdomności. Zaznaczył, że sytuacja zainteresowanego, który opuścił po kilku dniach ten ośrodek, nie uległa zasadniczej zmianie, a o okolicznościach szczególnych sprawy świadczy adnotacja pracownika organu pomocy społecznej Dzielnicy W.2 W. przeprowadzającego w 2024 r. wywiad środowiskowy z zainteresowanym. Ponadto Wójt wskazał, że zainteresowany od kilkunastu lat przebywa na terenie W., gdzie utrzymuje kontakt z siostrą i przeniesienie go do placówki właściwej dla Gminy P. wiązałoby się z przerwaniem dotychczasowych więzi zainteresowanego i kontaktów rodzinnych. Z uwagi na powyższe Wójt wniósł o uznanie Prezydenta W. za organ właściwy w sprawie. W odpowiedzi na wniosek Prezydent W. wniósł o wskazanie na podstawie art. 101 ust. 2 u.p.s. Wójta Gminy P. jako organu właściwego. Uzasadniając swoje stanowisko, wskazał, że sytuacja zainteresowanego nie wskazuje, że jest ona szczególna w rozumieniu art. 101 ust. 3 u.p.s., a zatem wyznaczenie właściwości miejscowej powinno odbyć się z uwzględnieniem ostatniego adresu zameldowania na pobyt stały. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), dalej: ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Rozpoznając wniosek Wójta Gminy P., należy podkreślić, że ma on na celu rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość pomiędzy tym organem a Prezydentem W.. Obydwa organy uznają się bowiem za niewłaściwe miejscowo do wydania decyzji przyznającej zainteresowanemu tymczasowe schronienie. Mając na uwadze niekwestionowany w sprawie status zainteresowanego jako osoby bezdomnej, należy wskazać, że zgodnie z art. 101 ust. 2 u.p.s. w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały. Jednakże należy odnotować, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie, w sprawach niecierpiących zwłoki oraz w sprawach cudzoziemców i osób, którym udzielono zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany, i cudzoziemców i osób, o których mowa w art. 5a, właściwa miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie, o czym stanowi art. 101 ust. 3 u.p.s. W rozpoznawanej sprawie w odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość Prezydent W. wprawdzie stwierdził, że sprawa wydania decyzji przyznającej zainteresowanemu tymczasowe schronienie nie ma charakteru niecierpiącej zwłoki, ale nie powołał na poparcie tego twierdzenia żadnych okoliczności wskazujących na zwykły charakter sprawy. Zauważyć przy tym należy, co prawidłowo wskazał wnioskodawca, że w toku wywiadu środowiskowego pracownik organu opieki społecznej W. stwierdził, że w jego ocenie zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 101 ust. 3 u.p.s. Okoliczność ta została utrwalona w aktach wraz z informacją o stanie zdrowia zainteresowanego, a w szczególności jego pogorszeniem w związku z występującymi od roku bólami biodra. Uznać zatem należy, że w rozpoznawanej sprawie właściwość miejscową organu właściwego do wydania decyzji przyznającej zainteresowanemu tymczasowe schronienie należało wyznaczyć zgodnie z art. 101 ust. 3 u.p.s. przez wskazanie, że organem właściwym jest organ miejsca pobytu zainteresowanego, tj. Prezydent W. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 oraz art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ppsa, orzekł jak w postanowieniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI