I OW 189/24

I OW 189/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-03-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jakub Zieliński
Marek Stojanowski /przewodniczący sprawozdawca/
Marian Wolanin
Symbol z opisem
6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne
Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 4, art. 15 § 1 pkt 4, § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Marian Wolanin Sędzia del. WSA Jakub Zieliński po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty K. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą K. a Wójtem Gminy Z. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku A.K. o zaopiniowanie proponowanego podziału nieruchomości postanawia: wskazać Wójta Gminy Z. jako organ właściwy w sprawie.
Uzasadnienie
Pismem z 9 września 2024 r. Starosta K. (dalej także: "wnioskodawca) złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z Wójtem Gminy Z. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku A.K. o zaopiniowanie proponowanego podziału nieruchomości.
W uzasadnieniu wniosku wskazano, że złożony w sprawie administracyjnej wniosek jest żądaniem zaopiniowania wskazanego w nim projektu podziału nieruchomości po względem zgodności z ustaleniami planu miejscowego, przepisami odrębnymi bądź warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
W odpowiedzi na wniosek Wójt Gminy Z. wskazał, że prowadzenie powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego należy do zadań starosty.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. dalej: "ppsa"), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, nie mającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny – art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: "kpa"). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest kognicją Naczelnego Sądu Administracyjnego, stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 ppsa. W sprawie zaistniał negatywny spór o właściwość, albowiem oba organy uważają się za niewłaściwe do rozpoznania sprawy.
Znajdujący się w aktach sprawy wniosek A.K. z 10 maja 2024 r. złożony został na urzędowym formularzu, obejmuje on żądanie o "podział/opinię w sprawie podziału nieruchomości oznaczonej nr (...)" oraz wskazanie, że niniejszy podział dokonywany jest w celu "wydzielenia działek budowlanych". Załączony do powyższego wniosku wstępny projekt podziału nieruchomości zawiera informację, że wskazane działki ewidencyjne "zostały połączone a następnie podzielone na nieruchomości (...) stosownie do § 7 ust. 7 R.M.R.P. i T w sprawie ewidencji gruntów i budynków".
Wskazany powyżej przepis § 7 ust. 7 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2024 r. poz. 219, dalej: "rozporządzenie") stanowi, że "w przypadku połączenia działek ewidencyjnych lub podziału nieruchomości składającej się z co najmniej dwóch sąsiadujących ze sobą działek ewidencyjnych nowo powstałe działki ewidencyjne oznacza się kolejnymi liczbami naturalnymi po najwyższym wykorzystanym numerze działki ewidencyjnej w obrębie ewidencyjnym". Jak trafnie wskazał wnioskodawca, przepis powyższy ma jedynie charakter techniczny i dotyczy wyłącznie nadawania numerów działkom ewidencyjnym powstałym na skutek wcześniejszego ich połączenia lub podziału nieruchomości. Wskazany przepis nie może natomiast stanowić podstawy prawnej dla przeprowadzenia podziału nieruchomości, podczas gdy z wniosku z 10 maja 2024 r. wynika, że taka właśnie jest intencja strony inicjującej postępowanie w sprawie. Trafnie również wnioskodawca wskazał, że żaden przepis prawa powszechnie obowiązującego nie przewiduje procedury podziałowej, w ramach której dochodziłoby wyłącznie do zmiany numeracji działek ewidencyjnych na podstawie § 7 ust. 7 rozporządzenia.
Podział nieruchomości regulowany jest przepisami art. 92-100 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1145, dalej: "ugn"). Sformułowanie zawarte we wstępnym projekcie podziału nieruchomości odnośnie połączenia a następnie podziału działek ewidencyjnych odpowiada swoją treścią przepisowi art. 98b ust. 1 ugn, jednak ocena tego czy wskazany przepis ma zastosowanie w sprawie nie ma znaczenia dla kwestii ustalenia właściwości organu, albowiem przedmiotem postępowania o rozstrzygnięcie sporu o właściwość nie jest rozstrzygnięcie sprawy co do istoty poprzez wskazanie jakie przepisy mają mieć w sprawie zastosowanie, a wyłącznie wskazanie organu właściwego do rozpoznania określonego żądania strony. Wobec treści wniosku z 10 maja 2024 r. oraz załącznika do niego, żądanie strony złożone w sprawie należy niewątpliwie zakwalifikować jako żądanie przeprowadzenia podziału nieruchomości. Stosownie do art. 96 ust. 1 ugn w tego rodzaju sprawach organem właściwym jest wójt, burmistrz lub prezydent właściwy według miejsca położenia nieruchomości.
Jako całkowicie nieuzasadnione należy ocenić stanowisko Wójta Gminy Z., zgodnie z którym właściwość Starosty K. w sprawie można wywieść z art. 7d pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1151). Przepis powyższy określa wyłącznie ogólne zadania starosty w zakresie prowadzenia powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Realizacja tych zadań następuje jednak w drodze szeregu innych przepisów, przewidujących kompetencje do wydawania rozstrzygnięć w określonych sprawach. Z tak ogólnego przepisu nie można wyprowadzić szczególnej kompetencji starosty co do przeprowadzenia podziału nieruchomości, w sytuacji gdy żaden przepis wprost takiej kompetencji nie przewiduje a jednocześnie podział nieruchomości uregulowany jest w przepisach ugn.
W tym stanie rzeczy w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego organem właściwym w sprawie jest Wójt Gminy Z. i dlatego na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ppsa orzeczono jak w sentencji postanowienia.