Orzeczenie · 2025-11-25

I OW 183/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-11-25
NSAAdministracyjneŚredniansa
spór o właściwośćpomoc społecznazasiłek celowyzasiłek okresowywłaściwość miejscowaNSAorgan samorządu terytorialnegobezdomnośćmiejsce zamieszkania

Wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość został złożony przez Burmistrza N. do Naczelnego Sądu Administracyjnego w związku z brakiem porozumienia z Prezydentem C. w kwestii ustalenia organu właściwego do rozpoznania wniosku W.B. o przyznanie pomocy w formie zasiłku okresowego i celowego. Burmistrz N. uważał, że właściwy jest Prezydent C., podczas gdy Prezydent C. odmawiał uznania swojej właściwości, wskazując na brak stałego zamieszkania W.B. na terenie C. oraz brak otrzymania kompletnego wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny, analizując przepisy ustawy o pomocy społecznej oraz Kodeksu postępowania administracyjnego, stwierdził, że kluczowe dla ustalenia właściwości jest miejsce zamieszkania lub pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie. W ocenie Sądu, W.B. nie może być uznana za osobę bezdomną, co wyklucza zastosowanie szczególnych zasad właściwości miejscowej. Jednocześnie, ustalono, że W.B. fizycznie przebywa w lokalu mieszkalnym na terenie gminy M. Zgodnie z art. 21 § 1 pkt 3 kpa w zw. z art. 14 ups, organem właściwym powinien być Burmistrz Miasta M. Jednakże, ponieważ gmina M. nie była stroną sporu, a NSA nie może wskazać jako właściwego organu spoza kręgu stron sporu, Sąd uznał, że nie jest możliwe rozstrzygnięcie sporu w sposób wskazujący na jeden z uczestniczących organów jako właściwy. W konsekwencji, wniosek został oddalony.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalanie właściwości miejscowej w sprawach o świadczenia socjalne, gdy osoba przebywa w lokalu, ale nie ma ustalonego miejsca zamieszkania. Proceduralne ograniczenia w rozstrzyganiu sporów o właściwość przez NSA.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości wskazania właściwego organu spośród stron sporu. Interpretacja definicji osoby bezdomnej może być szersza w innych kontekstach.

Zagadnienia prawne (3)

Jak ustalić właściwość miejscową organu do rozpoznania wniosku o przyznanie zasiłku socjalnego, gdy osoba ubiegająca się o świadczenie przebywa w lokalu mieszkalnym, ale nie ma ustalonego miejsca zamieszkania w rozumieniu przepisów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Właściwość miejscową ustala się według miejsca zamieszkania strony, a w braku zamieszkania – według miejsca pobytu strony. Jeśli osoba przebywa w lokalu mieszkalnym, organem właściwym jest organ gminy miejsca jej pobytu.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że osoba ubiegająca się o świadczenie przebywa w lokalu mieszkalnym w gminie M., co czyni Burmistrza M. właściwym miejscowo zgodnie z art. 21 § 1 pkt 3 kpa w zw. z art. 14 ups. Jednakże, ponieważ gmina M. nie była stroną sporu, a NSA nie może wskazać organu spoza sporu jako właściwego, wniosek o rozstrzygnięcie sporu został oddalony.

Czy Naczelny Sąd Administracyjny może wskazać jako właściwy organ, który nie uczestniczy w sporze o właściwość?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, rozstrzygnięcie sporu o właściwość polega na wskazaniu, który z organów pozostających w sporze jest właściwy. Jeśli żaden z organów uczestniczących w sporze nie jest właściwy, nie jest możliwe rozpoznanie sporu przez wskazanie jako właściwego innego organu, który nie uczestniczy w tym postępowaniu.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na postanowienie NSA z 22 czerwca 2018 r., sygn. I OW 23/18, zgodnie z którym NSA nie może wskazać jako właściwego organu spoza kręgu stron sporu.

Jak zdefiniować osobę bezdomną na potrzeby ustalenia właściwości miejscowej organu do przyznania świadczeń z pomocy społecznej?

Odpowiedź sądu

Za osobę bezdomną uznaje się osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym i niezameldowaną na pobyt stały, a także osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym i zameldowaną na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania.

Uzasadnienie

Sąd przywołał definicję osoby bezdomnej z art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej, wskazując na dwa odrębne stany faktyczne pozwalające na uznanie osoby za bezdomną.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Inne
Oddalono wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, ponieważ żaden z organów uczestniczących w sporze nie został wskazany jako właściwy.

Przepisy (15)

Główne

kpa art. 21 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

ups art. 101 § ust. 1

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

ups art. 101 § ust. 2

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

ups art. 101 § ust. 2a

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

ups art. 101 § ust. 3

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

ups art. 101 § ust. 6

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

Pomocnicze

ppsa art. 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 15 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 15 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

kpa art. 22 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 21 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

ups art. 6 § pkt 8

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

kc art. 25

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

ppsa art. 14

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Godne uwagi sformułowania

nie można uznać jej za osobę bezdomną w rozumieniu art. 6 pkt 8 ups • rozstrzygnięcie sporu o właściwość polega na wskazaniu, który z organów pozostających w sporze jest właściwy do rozpoznania sprawy. • nie jest możliwe rozpoznanie sporu przez wskazanie jako właściwego innego organu, który nie uczestniczy w tym postępowaniu

Skład orzekający

Jerzy Siegień

przewodniczący

Marek Stojanowski

sprawozdawca

Marian Wolanin

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości miejscowej w sprawach o świadczenia socjalne, gdy osoba przebywa w lokalu, ale nie ma ustalonego miejsca zamieszkania. Proceduralne ograniczenia w rozstrzyganiu sporów o właściwość przez NSA."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości wskazania właściwego organu spośród stron sporu. Interpretacja definicji osoby bezdomnej może być szersza w innych kontekstach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy praktycznego problemu ustalania właściwości organów w sprawach socjalnych, co jest częstym zagadnieniem dla samorządów i obywateli. Proceduralne ograniczenia NSA dodają jej specyfiki.

Gdzie szukać pomocy socjalnej, gdy nikt nie chce się podjąć sprawy? NSA wyjaśnia pułapki sporów o właściwość.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst