Orzeczenie · 2025-01-08

I OW 183/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-01-08
NSAAdministracyjneŚredniansa
spór o właściwośćwłaściwość miejscowapomoc społecznabezdomnośćdom samotnej matkiNSAorgan właściwysamorząd terytorialny

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek Burmistrza P. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z Wójtem Gminy D. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku M.B. o wydanie skierowania do domu samotnej matki. Burmistrz P. uważał się za niewłaściwego, wskazując na gminę ostatniego zamieszkania przed umieszczeniem w placówce. Wójt Gminy D. również uważał się za niewłaściwego, powołując się na wcześniejsze sprawy dotyczące świadczeń rodzinnych. Sąd administracyjny, analizując przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i ustawy o pomocy społecznej, stwierdził, że w sprawie nie ma zastosowania przepis dotyczący osób przebywających w placówkach całodobowej opieki, ponieważ dom samotnej matki nie jest taką placówką. Kluczowe było ustalenie, czy M.B. jest osobą bezdomną. Sąd uznał, że M.B. spełnia definicję osoby bezdomnej, ponieważ nie zamieszkuje w lokalu mieszkalnym (przebywa w budynku po byłym ośrodku zdrowia, który nie jest lokalem mieszkalnym) i nie może powrócić pod ostatni adres zameldowania w gminie D. W związku z tym, zgodnie z art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, właściwość miejscową ustala się według ostatniego miejsca zameldowania. Sąd wskazał Wójta Gminy D. jako organ właściwy do rozpoznania sprawy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalanie właściwości miejscowej w sprawach pomocy społecznej, definicja osoby bezdomnej, kwalifikacja tymczasowych schronień jako lokali mieszkalnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji sporu o właściwość w kontekście pomocy społecznej i definicji bezdomności.

Zagadnienia prawne (3)

Jak ustalić organ właściwy miejscowo do rozpoznania wniosku o skierowanie do domu samotnej matki, gdy osoba wnioskująca przebywa w tymczasowym schronieniu i nie może powrócić pod ostatni adres zameldowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Organem właściwym jest gmina ostatniego miejsca zameldowania osoby, jeśli spełnia ona definicję osoby bezdomnej zgodnie z ustawą o pomocy społecznej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że osoba wnioskująca spełnia definicję osoby bezdomnej, ponieważ nie zamieszkuje w lokalu mieszkalnym (tymczasowe schronienie nie jest lokalem mieszkalnym) i nie może powrócić pod ostatni adres zameldowania. Właściwość miejscową ustala się zatem według ostatniego miejsca zameldowania.

Czy dom samotnej matki jest placówką zapewniającą całodobową opiekę w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej, która determinowałaby właściwość gminy na podstawie ostatniego miejsca zamieszkania przed pobytem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, dom samotnej matki nie jest placówką zapewniającą całodobową opiekę w rozumieniu przepisów dotyczących ustalania właściwości gminy na podstawie ostatniego miejsca zamieszkania przed pobytem.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że przepis dotyczący ustalania właściwości na podstawie ostatniego miejsca zamieszkania przed pobytem w placówce całodobowej odnosi się do placówek wymienionych w art. 67-69 ustawy o pomocy społecznej, a nie obejmuje domów samotnej matki.

Jakie warunki muszą być spełnione, aby uznać osobę za bezdomną w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Osobą bezdomną jest osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym i niezameldowana na pobyt stały, lub osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym i zameldowana na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania.

Uzasadnienie

Sąd przywołał definicję osoby bezdomnej z art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej, podkreślając, że oba stany faktyczne (niezamieszkiwanie w lokalu i brak stałego zameldowania lub zamieszkiwanie w lokalu bez możliwości zamieszkania) muszą występować łącznie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Inne
Wskazano Wójta Gminy D. jako organ właściwy w sprawie rozstrzygnięcia sporu o właściwość.

Przepisy (10)

Główne

ppsa art. 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego oraz między tymi organami a organami administracji rządowej.

ppsa art. 15 § 1 pkt 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kognicja Naczelnego Sądu Administracyjnego obejmuje rozstrzyganie sporów o właściwość należących do sądów administracyjnych.

kpa art. 22 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, nie mającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość.

ups art. 17 § 3

Ustawa o pomocy społecznej

Sprawy z zakresu pomocy społecznej należą do właściwości organów administracji.

ups art. 101 § 1

Ustawa o pomocy społecznej

Właściwość miejscową gminy w sprawach pomocy społecznej ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie.

ups art. 101 § 2

Ustawa o pomocy społecznej

W przypadku osoby bezdomnej o właściwości miejscowej organu gminy decyduje ostatnie miejsce zameldowania tej osoby na pobyt stały.

ups art. 6 § 8

Ustawa o pomocy społecznej

Definicja osoby bezdomnej.

u.o.p.l. art. 2 § 1 pkt 4

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Definicja lokalu mieszkalnego.

Pomocnicze

ppsa art. 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ups art. 101 § 2a

Ustawa o pomocy społecznej

W przypadku osoby przebywającej w placówce zapewniającej całodobową opiekę lub domu pomocy społecznej na podstawie umowy cywilnej właściwa miejscowo jest gmina miejsca zamieszkania tej osoby sprzed rozpoczęcia pobytu w tego typu placówce lub domu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

M.B. spełnia definicję osoby bezdomnej, ponieważ nie zamieszkuje w lokalu mieszkalnym (tymczasowe schronienie nie jest lokalem mieszkalnym) i nie może powrócić pod ostatni adres zameldowania. • Dom samotnej matki nie jest placówką zapewniającą całodobową opiekę w rozumieniu przepisów determinujących właściwość gminy na podstawie ostatniego miejsca zamieszkania przed pobytem.

Odrzucone argumenty

Argument Wójta Gminy D. oparty na wcześniejszych sprawach dotyczących świadczeń rodzinnych, który nie uwzględniał zmiany okoliczności. • Argument Burmistrza P. dotyczący właściwości gminy ostatniego zamieszkania przed umieszczeniem w placówce, który nie miał zastosowania w tej konkretnej sytuacji (dom samotnej matki nie jest placówką całodobową).

Godne uwagi sformułowania

Pobyt w takich miejscach ma charakter doraźny, interwencyjny, nawet gdy z różnych przyczyn jest to stan przedłużający się, pobyt w tego rodzaju miejscach nie traci charakteru czasowego. • Niewątpliwie budynku po byłym ośrodku zdrowia nie można uznać za lokal mieszkalny w rozumieniu powołanej ustawy, gdyż nie służy on do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, nawet jeżeli doraźnie jest wykorzystywany w takim charakterze.

Skład orzekający

Marek Stojanowski

przewodniczący sprawozdawca

Marian Wolanin

członek

Jakub Zieliński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości miejscowej w sprawach pomocy społecznej, definicja osoby bezdomnej, kwalifikacja tymczasowych schronień jako lokali mieszkalnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sporu o właściwość w kontekście pomocy społecznej i definicji bezdomności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania przepisów o pomocy społecznej i definicji bezdomności, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i socjalnym.

Kto odpowiada za pomoc samotnej matce? NSA rozstrzyga spór o właściwość gmin.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst