I OW 180/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA wskazał Burmistrza Miasta i Gminy Wąsosz jako organ właściwy do rozpoznania wniosku o zasiłek pielęgnacyjny, uznając, że pobyt w zakładzie opiekuńczo-leczniczym nie zmienia miejsca zamieszkania.
Prezydent Miasta Bolesławiec złożył wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z Burmistrzem Miasta i Gminy Wąsosz w sprawie ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla osoby przebywającej w zakładzie opiekuńczo-leczniczym. Prezydent uważał się za niewłaściwego, wskazując na gminę Wąsosz. NSA, odwołując się do definicji miejsca zamieszkania z Kodeksu cywilnego, uznał, że pobyt w placówce leczniczej nie jest miejscem zamieszkania, a zatem organem właściwym jest Burmistrz Miasta i Gminy Wąsosz.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrzył wniosek Prezydenta Miasta Bolesławca o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z Burmistrzem Miasta i Gminy Wąsosz w przedmiocie ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla S. R. Prezydent Bolesławca argumentował, że skoro S. R. przebywa w zakładzie opiekuńczo-leczniczym w Bolesławcu, to nie jest to jej miejsce zamieszkania, a zatem właściwy powinien być organ w Wąsoszu. NSA, powołując się na przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz Kodeksu cywilnego, wyjaśnił, że miejsce zamieszkania osoby fizycznej to miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Sąd podkreślił, że pobyt w zakładzie opiekuńczo-leczniczym, nawet długotrwały, ma charakter leczniczy, a nie mieszkalny, i nie może być utożsamiany z miejscem zamieszkania. Analizując akta sprawy, NSA stwierdził, że S. R. wskazała jako adres zamieszkania miejscowość w gminie Wąsosz. W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił wskazać Burmistrza Miasta i Gminy Wąsosz jako organ właściwy do rozpoznania wniosku o zasiłek pielęgnacyjny.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Organem właściwym jest organ gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej, a pobyt w zakładzie opiekuńczo-leczniczym nie zmienia miejsca zamieszkania w rozumieniu przepisów prawa.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do definicji miejsca zamieszkania z Kodeksu cywilnego, wskazując, że pobyt w placówce leczniczej ma charakter czasowy i leczniczy, a nie mieszkalny, co oznacza, że nie można go utożsamiać z miejscem zamieszkania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (7)
Główne
ppsa art. 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
ppsa art. 15 § § 1 pkt 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny jest właściwy do rozstrzygania sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych.
k.p.a. art. 22 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, nie mającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny.
uśr art. 2 § ust. 2
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Zasiłek pielęgnacyjny jest świadczeniem rodzinnym.
uśr art. 23 § ust. 2
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Wniosek o świadczenie składa się w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej.
k.c. art. 25
Kodeks cywilny
Miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.
Pomocnicze
ppsa art. 15 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przebywanie w zakładzie opiekuńczo-leczniczym nie jest miejscem zamieszkania w rozumieniu art. 25 k.c. Miejsce zamieszkania osoby fizycznej jest określone przez miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. Wniosek o zasiłek pielęgnacyjny składa się w urzędzie gminy właściwym ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej.
Godne uwagi sformułowania
przebywania w zakładzie opiekuńczo-leczniczym nie można utożsamiać z miejscem zamieszkania placówki tego rodzaju są bowiem zakładami leczniczymi, w których pobyt jest z założenia pobytem jedynie czasowym, nawet jeżeli ma charakter długotrwały, nie służąc celom mieszkalnym, a leczniczym
Skład orzekający
Jerzy Siegień
przewodniczący
Marek Stojanowski
członek
Marian Wolanin
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia miejsca zamieszkania w kontekście świadczeń rodzinnych i sporów o właściwość, zwłaszcza w przypadku pobytu w placówkach medycznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pobytu w zakładzie opiekuńczo-leczniczym i ustalania właściwości miejscowej organu gminy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy praktycznego problemu ustalenia właściwości organu w kontekście świadczeń socjalnych, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i socjalnym.
“Gdzie mieszka pacjent? NSA rozstrzyga spór o właściwość w sprawie zasiłku pielęgnacyjnego.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OW 180/25 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2025-12-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-09-12 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jerzy Siegień /przewodniczący/ Marek Stojanowski Marian Wolanin /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 643 Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami Hasła tematyczne Spór kompetencyjny/Spór o właściwość Skarżony organ Burmistrz Miasta i Gminy Treść wyniku Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 4, art. 15 § 1 pkt 4, § 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia NSA Marian Wolanin (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Bolesławiec o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Bolesławiec a Burmistrzem Miasta i Gminy Wąsosz w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku S. R. o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego postanawia: wskazać Burmistrza Miasta i Gminy Wąsosz jako organ właściwy w sprawie. Uzasadnienie Pismem z 4 września 2025 r. Prezydent Miasta Bolesławca (dalej: "wnioskodawca") złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z Burmistrzem Miasta i Gminy Wąsocz w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku S. R. (dalej: "zainteresowana") o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Wnioskodawca podniósł, że zainteresowana posiada adres zamieszkania na obszarze gminy Wąsosz, natomiast obecnie przebywa w Zakładzie Opiekuńczo Leczniczym Wojewódzkiego Szpitala dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w Bolesławcu. W ocenie wnioskodawcy przebywanie w tego rodzaju placówce nie stanowi o miejscu zamieszkania a zatem organem właściwym jest Burmistrz Miasta i Gminy Wąsosz. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. dalej: "ppsa"), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, nie mającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny – art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest kognicją Naczelnego Sądu Administracyjnego, stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 ppsa. W sprawie zaistniał negatywny spór o właściwość, albowiem oba organy uważają się za niewłaściwe do rozpoznania sprawy. Sprawa administracyjna dotyczy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1208, dalej: "uśr") zasiłek pielęgnacyjny jest świadczeniem rodzinnym. Stosownie do art. 23 ust. 2 uśr wniosek składa się w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej. Z uwagi na brak odrębnej definicji miejsca zamieszkania w przepisach uśr, należy odwołać się do definicji z art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm., dalej: "kc") – zgodnie z którym miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Przebywania w zakładzie opiekuńczo-leczniczym nie można utożsamiać z miejscem zamieszkania w rozumieniu art. 25 kc. Placówki tego rodzaju są bowiem zakładami leczniczymi, w których pobyt jest z założenia pobytem jedynie czasowym, nawet jeżeli ma charakter długotrwały, nie służąc celom mieszkalnym, a leczniczym (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 maja 2021 r. sygn. akt I OW 224/20). Wobec powyższego nie można przyjąć, że zainteresowana zamieszkuje w Bolesławcu. Ze znajdującego się w aktach sprawy wniosku zainteresowanej o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego oraz dołączonego do niego oświadczenia wynika, że jako adres zamieszkania zainteresowana wskazała miejscowość W., kod pocztowy [...] – która znajduje się w gminie Wąsosz. Tym samym w świetle materiałów zgromadzonych w aktach sprawy uznać należy, że organem właściwym w sprawie jest Burmistrz Miasta i Gminy Wąsosz. Z tych względów na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ppsa w zw. z art. 4 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI