Orzeczenie · 2025-12-18

I OW 172/25Rozstrzygniecie sporu o właściwość opieka nad dzieckiem

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-12-18
NSAAdministracyjneWysokansa
spór o właściwośćopieka zastępczapowiatdzieckomiejsce zamieszkaniazameldowaniekosztyNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął spór o właściwość pomiędzy powiatem k. a powiatem r. w kwestii ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie małoletniej A.K., która została umieszczona w rodzinie zastępczej na terenie powiatu k. na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Rykach. Powiat k. (wnioskodawca) wystąpił o wskazanie powiatu r. jako właściwego, argumentując, że nie można ustalić miejsca zamieszkania ani ostatniego zameldowania dziecka, co zgodnie z art. 191 ust. 3 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (upz) czyni właściwym powiat miejsca siedziby sądu orzekającego. Powiat r. kwestionował swoją właściwość, podnosząc, że rodzice dziecka nie mieli miejsca zamieszkania na jego terenie, a samo zameldowanie nie jest równoznaczne z miejscem zamieszkania. NSA, odwołując się do przepisów Kodeksu cywilnego (art. 25 i 26 kc) dotyczących miejsca zamieszkania, stwierdził, że krótkotrwały pobyt rodziców i dziecka w D. nie spełnia przesłanki zamiaru stałego pobytu. Brak było również informacji o ostatnim miejscu zameldowania małoletniej, a miejsca zameldowania rodziców były rozproszone po różnych powiatach. Wobec wyczerpania możliwości ustalenia właściwości na podstawie art. 191 ust. 1 i 2 upz, Sąd uznał za właściwy powiat miejsca siedziby sądu, który orzekł o umieszczeniu dziecka w pieczy zastępczej, czyli powiat rycki. Tym samym NSA postanowił wskazać powiat rycki jako właściwy do ponoszenia wydatków.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie właściwości powiatu do ponoszenia kosztów opieki nad dzieckiem w pieczy zastępczej w sytuacjach niejasnych co do miejsca zamieszkania lub zameldowania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości ustalenia miejsca zamieszkania/zameldowania dziecka, zgodnie z art. 191 upz.

Zagadnienia prawne (2)

Który powiat jest właściwy do ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej, gdy nie można ustalić miejsca zamieszkania ani ostatniego zameldowania dziecka?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Właściwy jest powiat miejsca siedziby sądu, który orzekł o umieszczeniu dziecka w pieczy zastępczej.

Uzasadnienie

Sąd analizuje przepisy ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w szczególności art. 191. Stwierdza, że w sytuacji, gdy nie można ustalić miejsca zamieszkania dziecka (zgodnie z art. 25 i 26 kc) ani jego ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały, zastosowanie znajduje art. 191 ust. 3 upz, wskazujący na powiat miejsca siedziby sądu orzekającego.

Czy zameldowanie rodziców na pobyt stały w danej miejscowości stwarza domniemanie miejsca stałego pobytu w rozumieniu art. 25 kc?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zameldowanie jest odrębną kategorią prawną od miejsca zamieszkania i nie może być z nim utożsamiane.

Uzasadnienie

Sąd podkreśla, że miejsce zamieszkania wymaga fizycznego przebywania z zamiarem stałego pobytu (corpus i animus), podczas gdy zameldowanie jest jedynie administracyjnym obowiązkiem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Inne
Wskazano powiat rycki jako właściwy do ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie małoletniej A.K. umieszczonej w rodzinie zastępczej.

Przepisy (11)

Główne

ppsa art. 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 15 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 22 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

upz art. 191 § ust. 1

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

upz art. 191 § ust. 2

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

upz art. 191 § ust. 3

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

k.c. art. 25

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Definiuje miejsce zamieszkania jako miejscowość, w której osoba fizyczna przebywa z zamiarem stałego pobytu (corpus i animus).

k.c. art. 26 § § 1

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Miejsce zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską jest miejscem zamieszkania rodziców lub tego z rodziców, któremu wyłącznie przysługuje władza rodzicielska.

k.c. art. 26 § § 2

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Jeżeli rodzice mają odrębne miejsca zamieszkania, miejsce zamieszkania dziecka jest u tego z rodziców, u którego dziecko stale przebywa, a jeśli nie przebywa stale u żadnego, określa je sąd opiekuńczy.

Pomocnicze

ppsa art. 15 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

upz art. 191 § ust. 16

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

Argumenty

Skuteczne argumenty

W przypadku braku możliwości ustalenia miejsca zamieszkania lub ostatniego zameldowania dziecka, właściwość powiatu określa się na podstawie miejsca siedziby sądu, który orzekł o umieszczeniu dziecka w pieczy zastępczej (art. 191 ust. 3 upz).

Odrzucone argumenty

Powiat r. jest niewłaściwy, ponieważ rodzice dziecka nie mieli ustalonego miejsca zamieszkania na jego terenie.

Godne uwagi sformułowania

miejsce zamieszkania jest całkowicie odrębną kategorią prawną od zameldowania i nie może być utożsamiane.

Skład orzekający

Jerzy Siegień

przewodniczący

Marek Stojanowski

sprawozdawca

Marian Wolanin

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości powiatu do ponoszenia kosztów opieki nad dzieckiem w pieczy zastępczej w sytuacjach niejasnych co do miejsca zamieszkania lub zameldowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości ustalenia miejsca zamieszkania/zameldowania dziecka, zgodnie z art. 191 upz.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznego problemu ustalania odpowiedzialności finansowej za dzieci w pieczy zastępczej, co jest istotne dla samorządów i rodzin.

“Kto płaci za dziecko w pieczy? NSA rozstrzyga spór między powiatami.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst