I OW 172/16

I OW 172/16 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2016-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-08-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Aleksandra Łaskarzewska
Dorota Apostolidis /sprawozdawca/
Elżbieta Kremer /przewodniczący/
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne
Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ
Starosta
Treść wyniku
Umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 718
art. 4, art. 161 § 1 pkt 3 i § 2, art. 64 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Dnia 30 listopada 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia del. WSA Dorota Apostolidis (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty Powiatu Wrocławskiego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą Powiatu Wrocławskiego a Starostą Dzierżoniowskim w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku T. H. w sprawie przyznania zwrotu wydatków i wynagrodzenia z tytułu dozoru pojazdów usuniętych z drogi postanawia: umorzyć postępowanie z wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość.
Uzasadnienie
Starosta Powiatu Wrocławskiego wystąpił z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu
o właściwość na podstawie art. 22 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego
(Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm. dalej jako k.p.a.) oraz art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia
2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r.
poz. 718 ze zm. dalej jako p.p.s.a.), o rozstrzygnięcie przez Naczelny Sąd
Administracyjny sporu o właściwość pomiędzy Starostą Powiatu Wrocławskiego
a Starostą Powiatu Dzierżoniowskiego oraz wskazanie organu właściwego do
rozpoznania wniosku T. H. w sprawie przyznania w oparciu o art. 102 § 2
ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
(Dz.U. z 2016 poz. 599 ze zm. dalej jako ustawa) - zwrotu wydatków i wynagrodzenia
z tytułu dozoru pojazdów usuniętych z drogi.
W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w dniu 10 lipca 2014 r. Starosta Powiatu
Dzierżoniowskiego przekazał według właściwości do Starosty Powiatu Wrocławskiego,
w/w wniosek T. H. o przyznanie kosztów dozoru pojazdów
przechowanych na terenie parkingu prowadzonego w Jordanowie Śląskim.
W dniu 10 października 2014 r. Starosta Powiatu Wrocławskiego przekazał
w/w wniosek do Starosty Powiatu Dzierżoniowskiego wskazując, iż wszystkie pojazdy
będące w posiadaniu T. H. zostały usunięte z drogi na terenie powiatu
dzierżoniowskiego, a zatem właściwy do rozpatrzenia wniosku jest Starosta Powiatu
Dzierżoniowskiego.
W dniu 24 grudnia 2014 r. T. H. wystąpił ponownie, bezpośrednio
do Starosty Powiatu Wrocławskiego z wnioskiem o przyznanie kosztów dozoru
przechowywania pojazdów.
We wniosku wskazano, że decyzją z dnia [...] marca 2015 r. (nr [...]) oraz postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r. (nr [...]).
Starosta Powiatu Wrocławskiego odmówił przyznania kosztów dozoru, wskazując, iż nie
jest organem właściwym do rozpoznania zgłoszonego żądania, uzasadniając, iż
kompetencje Starosty w rozpoznawanej sprawie wyznacza zakres terytorium, w
obszarze którego Starosta ma legitymację do działania i podejmowania władczych
rozstrzygnięć. Wskazano, że w konkretnej sprawie, to miejsce usunięcia pojazdu
decyduje o tym, który organ jest właściwy do orzekania w sprawie kosztów
przechowywania pojazdów.
1
Sygn. akt I OW 172/16
Starosta Powiatu Wrocławskiego wskazał, że nie może zatem orzekać wobec
pojazdów usuniętych z dróg, niezlokalizowanych w granicach administracyjnych powiatu
wrocławskiego. W ocenie tego organu, stanowiska powyższego nie zmienia fakt
prowadzenia działalności gospodarczej na terenie powiatu wrocławskiego, albowiem
Starosta wykonując zadanie publiczne, realizuje je z udziałem podmiotów spoza
tej administracji, jednakże wyznaczonych przez tenże organ. Wobec nieistnienia
stosunku administracyjnego pomiędzy T. H., który
nie był wytypowany do usuwania pojazdów z dróg powiatu wrocławskiego, brak jest
podstaw dla przyjęcia konieczności zwrotu kosztów wykonywania zadania publicznego,
nie objętego kompetencją Starosty Wrocławskiego. Skoro miejsce zdarzenia oraz
wykonania usługi, polegającej na usunięciu pojazdu nastąpiło na terenie powiatu
dzierżoniowskiego, tylko ten powiat jest zobowiązany do ponoszenia kosztów dozoru.
Pogląd przeciwny w ocenie wnioskodawcy sprzeczny byłby z istotą i ratio legis
przepisów, dotyczących konieczności realizacji zadania publicznego, polegającego
na usuwaniu pojazdów i orzekaniu o ich przepadku. W ocenie tego organu, kompetencje
starosty wyznacza zasięg terytorialny tj. miejsce, w którym usunięto pojazd i gdzie
nastąpiło zdarzenie, powodujące powstanie konieczności przechowywania pojazdów.
Organ wskazał, że kompetencje danego organu wyznacza miejsce usunięcia pojazdu
i pogląd ten jest przy tym uzasadniony brzmieniem art. 6106 § 2 k.p.c., który wyraźnie
określa, iż właściwość miejscową sądu w sprawach przepadku pojazdów, ustala się
ze względu na miejsce, z którego usunięto pojazd. W ocenie wnioskodawcy, celem
ustawodawcy było zatem powiązanie terytorialnie miejsca właściwego sądu z miejscem
usunięcia pojazdu.
W odpowiedzi na wniosek, Starosta Dzierżoniowski wniósł o umorzenie
postępowania, lub też o wskazanie, że organem właściwym do rozpoznania wniosku
T. H. o zwrot wydatków i wynagrodzenia z tytułu dozoru pojazdów
usuniętych z drogi, jest Starosta Powiatu Wrocławskiego.
Starosta Dzierżoniowski wskazał, że z wniosku o rozstrzygnięcie sporu
kompetencyjnego wynika, że wnioskodawca prowadził postępowanie administracyjne
w sprawach dotyczących wszystkich pojazdów wskazanych we wniosku T.
H. i wydał w tych sprawach rozstrzygnięcia. Skoro wnioskodawca wydał
rozstrzygnięcia w sprawie wniosku strony, to należało przyjąć, że organ ten posiadał
postanowienia sądu o orzeczeniu przepadku tych pojazdów na rzecz powiatu
wrocławskiego, bowiem przedmiotowe rozstrzygnięcia powinny być podejmowane
Sygn. akt I OW 172/16
dopiero po zakończeniu postępowania w przedmiocie orzeczenia przepadku pojazdu
na rzecz powiatu
Wskazane wyżej okoliczności stanowią zdaniem Starosty Dzierżoniowskiego
podstawę do umorzenia niniejszego postępowania, bowiem wnioskodawca prowadząc
postępowanie administracyjne i wydając rozstrzygnięcia w sprawie wniosku T.
H. uznał swoją właściwość i wniosek o rozstrzygnięcie negatywnego sporu
kompetencyjnego jest bezprzedmiotowy. W takiej sytuacji decyzja organu może zostać
poddana kontroli jedynie w drodze instancji i wówczas organ wyższego stopnia będzie
orzekał o właściwości lub jej braku (zobacz postanowienie NSA w Warszawie z dnia 15
września 2008 r., sygn. akt II OW 59/08 i postanowienie NSA w Warszawie z dnia 28
lutego 2007 r., sygn. akt I OW 94/06 ).
Starosta Dzierżoniowski wskazał, że gdyby w ocenie NSA wniosek o umorzenie
postępowania nie zasługiwał na uwzględnienie, to winien uznać za uzasadnione
wskazanie, że organem właściwym do rozpoznania wniosku strony, jest Starosta Powiatu
Wrocławskiego. Uzasadniając swoje stanowisko wskazał, że Starostę
Dzierżoniowskiego nigdy nie łączyła z T. H. umowa o usuwanie
pojazdów z dróg powiatu dzierżoniowskiego i na ich przechowywanie, na prowadzonym
przez niego parkingu. Pojazdy wymienione we wniosku T. H. zostały
przez niego usunięte z terenu Powiatu Dzierżoniowskiego na teren Powiatu
Wrocławskiego, na zlecenie Policji, na podstawie łączącej ich umowy. W związku
z powyższym Powiat Dzierżoniowski nie uzyskał prawa własności do tych pojazdów.
Starosta Dzierżoniowski wskazał, że w kwestii dotyczącej właściwości miejscowej
starosty w sprawach opłat z tytułu usuwania i przechowywania pojazdów wypowiedział
się Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 15 maja 2012 r.,
sygn. akt I O W 38/12. W uzasadnieniu tego postanowienia NSA wskazał na art. 130 a
ust.10 g ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 poz. 1137 ze zm.) stanowiący,
że jednostka prowadząca parking strzeżony, w przypadku nieodebrania pojazdu
z parkingu w terminie określonym w art.130a ust. 10 ww. ustawy, powiadamia o tym
fakcie właściwego miejscowo starostę. W ocenie NSA, z przepisu tego należy wnosić,
że tym właściwym miejscowo starostą jest starosta powiatu, na obszarze którego
przechowywany jest pojazd. W uzasadnieniu do tego postanowienia Sąd zawarł ponadto
następującą tezę: Ponieważ właściwość miejscowa starosty, wykonującego orzeczenie
sądu musi umożliwiać mu wykonywanie prawa miejscowego, obowiązującego w danym
powiecie, właściwość miejscowa tego organu musi odpowiadać właściwości miejscowej
rady powiatu, która uchwaliła to prawo. Zarówno organem powołanym do wniesienia
Sygn. akt I OW 172/16
do sądu wniosku o orzeczenie przepadku usuniętego z drogi pojazdu, właściwym jest
starosta miejsca przechowywania pojazdu, jak i jest on właściwy do orzekania w sprawie
kosztów z tytułu przechowywania w/w pojazdu.
Starosta Dzierżoniowski wskazał, że nie posiada akt przedmiotowej sprawy,
bowiem wszelkie dokumenty związane z pojazdami zostały przekazane T.
H. przy piśmie z dnia 6 listopada 2014 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 4 p.p.s.a. sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość
między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi
kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory
kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
Spór o właściwość ma miejsce wtedy gdy rozbieżność poglądów co do zakresu działania
organów administracji publicznej zachodzi w odniesieniu do rozpoznania
i rozstrzygnięcia tej samej sprawy, czyli gdy mamy do czynienia z tożsamą sprawą, którą
zajmują lub odmawiają zajęcia co najmniej dwa organy. A zatem wtedy,
gdy w postępowaniu przed organami chodzi o rozstrzygnięcie sprawy tożsamej strony
(stron), dotyczącej tego samego podmiotu, przy zastosowaniu tej samej podstawy
prawnej. Spór o właściwość może powstać tylko w ramach konkretnej sprawy
administracyjnej, która jest już przedmiotem prowadzonego postępowania, albo w której
odmówiono nadania biegu postępowaniu. Stosownie zaś do art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.,
Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania jeżeli postępowanie z innych
przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Przepis ten na mocy art. 64 § 3 p.p.s.a.
ma odpowiednie stosownie do postępowania wszczętego wnioskiem. Przez spór,
o którym mowa w art. 4 p.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa
ograny administracji publicznej uważają się za właściwe w sprawie (spór pozytywny) albo
każdy z organów uważa się za niewłaściwy (spór negatywny). Spór może powstać
w sprawie z zakresu administracji publicznej, załatwianej przez organ administracji
(por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, B. Dauter, B.
Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Wyd II, str. 32)
Mając na uwadze powyższe rozważania, należy stwierdzić, że w przedmiotowej
sprawie, na tle konkretnej sprawy z zakresu administracji publicznej, powstał negatywny
spór kompetencyjny pomiędzy Starostą Powiatu Wrocławskiego a Starostą Powiatu
Dzierżoniowskiego, o to który organ jest właściwy do rozpatrzenia wniosku T.
Sygn. akt I OW 172/16
H. o zwrot wydatków i wynagrodzenie z tytułu dozoru pojazdów usuniętych
z drogi. Wobec wydania przez Starostę Powiatu Wrocławskiego postanowienia z dnia [...]
grudnia 2015 r. o odmowie przyznania kosztów za usunięcie i przechowywanie, a także
wynagrodzenia za usunięcie i przechowywanie pojazdu marki [...] o nr rejestracyjnym
[...], przy czym postanowienie to zostało zaskarżone zażaleniem do SKO
we Wrocławiu, który to organ uchylił rozstrzygnięcie i przekazał sprawę organowi
I instancji do ponownego rozpatrzenia, spór kompetencyjny przestał być aktualny. Jeden
z organów administracji - Starosta Powiatu Wrocławskiego wydał orzeczenie, zatem
uznał swą właściwość. Decyzja ta została poddana kontroli w drodze instancji i organ
wyższego stopnia winien orzec o właściwości organu I instancji do rozpoznania wniosku,
bądź jej braku. W tym zakresie, jedynie na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny
podnosi, że organ drugiej instancji w stanie faktycznym i prawnym tej sprawy, miał
obowiązek w toku kontroli instancyjnej, wypowiedzieć się w zakresie właściwości organu
I instancji.
Wobec powyższego w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek
Starosty Powiatu Wrocławskiego z dnia 19 lipca 2016 r., o rozstrzygnięcie negatywnego
sporu kompetencyjnego, jest bezprzedmiotowy wobec wydania decyzji w sprawie, której
dotyczy wniosek.
Z przytoczonych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 161
§ 1 pkt 3 i § 2 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
5