I OW 61/16

Naczelny Sąd Administracyjny2016-06-29
NSAAdministracyjneŚredniansa
spór kompetencyjnyspór o właściwośćświadczenia zdrowotneumorzenie postępowaniaśmierć stronyKPANSA

NSA umorzył postępowanie w sprawie sporu o właściwość dotyczącego potwierdzenia prawa do świadczeń opieku zdrowotnej, z uwagi na śmierć strony postępowania.

Spór o właściwość dotyczył ustalenia organu właściwego do rozpatrzenia wniosku P.S. o potwierdzenie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej. Prezydent Miasta Szczecina wnosił o wskazanie Prezydenta Miasta Gdańska jako właściwego, argumentując, że miejsce zamieszkania P.S. powinno być oceniane według miejsca udzielenia świadczenia medycznego. Prezydent Miasta Gdańska uznał się za niewłaściwego, wskazując na Szczecin jako miejsce zamieszkania P.S. Naczelny Sąd Administracyjny umorzył postępowanie, stwierdzając, że przedmiot sprawy dotyczy praw ściśle związanych z osobą zmarłego P.S., a świadczeniodawca nie posiada interesu prawnego w tym postępowaniu.

Spór o właściwość został zainicjowany wnioskiem P.S. z dnia 28 grudnia 2015 r. o potwierdzenie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Prezydent Miasta Szczecina, reprezentowany przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie, wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Prezydentem Miasta Gdańska. Argumentowano, że skoro P.S. nie miał miejsca zamieszkania w rozumieniu ustawy, organ właściwy powinien być ustalony według miejsca udzielenia świadczenia medycznego, czyli Prezydent Miasta Gdańska. Podniesiono również, że śmierć świadczeniobiorcy nie wyłącza możliwości przeprowadzenia procedury, gdyż stroną może być świadczeniodawca z interesem prawnym w uzyskaniu zwrotu kosztów. Prezydent Miasta Gdańska uznał się za niewłaściwego, wskazując, że P.S. podał Szczecin jako miejsce zamieszkania i nie był zameldowany w Gdańsku, a jego pobyt tam był incydentalny. Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na art. 161 § 1 pkt 2 P.p.s.a., umorzył postępowanie, stwierdzając, że przedmiot sprawy – potwierdzenie prawa do świadczeń – dotyczy wyłącznie praw ściśle związanych z osobą zmarłego P.S. Sąd uznał, że świadczeniodawca posiada jedynie interes faktyczny, a nie prawny, i nie był stroną postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, śmierć strony postępowania, której przedmiot odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, stanowi podstawę do umorzenia postępowania.

Uzasadnienie

Sąd umorzył postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 P.p.s.a., uznając, że prawo do świadczeń opieki zdrowotnej jest ściśle związane z osobą wnioskodawcy, który zmarł. Sąd odrzucił argument o interesie prawnym świadczeniodawcy, uznając go jedynie za interes faktyczny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzono

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 161 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 15 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.ś.o.z. art. 54 § 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

u.ś.o.z. art. 54 § 4

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

u.ś.o.z. art. 54 § 5

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

u.ś.o.z. art. 54 § 7

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

k.p.a. art. 21 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.c. art. 25

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Śmierć strony postępowania, której przedmiot odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, stanowi podstawę do umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

Odrzucone argumenty

Świadczeniodawca posiada interes prawny w postępowaniu dotyczącym potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej przez zmarłego świadczeniobiorcę.

Godne uwagi sformułowania

przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego nie można świadczeniodawcy przypisać posiadania interesu prawnego, a jedynie interes faktyczny

Skład orzekający

Zbigniew Ślusarczyk

przewodniczący

Jolanta Sikorska

członek

Ireneusz Dukiel

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania w sprawach dotyczących praw ściśle związanych z osobą zmarłego, w tym w kontekście świadczeń opieki zdrowotnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sporu o właściwość i śmierci strony w trakcie postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy procedury umorzenia postępowania w NSA z powodu śmierci strony, co jest istotne z punktu widzenia praktyki procesowej, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych interpretacji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OW 61/16 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2016-06-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-03-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Ireneusz Dukiel /sprawozdawca/
Jolanta Sikorska
Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne
Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Umorzenie postępowania
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 718
art. 161 § 1 pkt 2 w zw. z art. 15 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk, Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędzia del. WSA Ireneusz Dukiel (spr.), po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Szczecina o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Szczecina a Prezydentem Miasta Gdańska w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku P.S. o potwierdzenie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych postanawia: umorzyć postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Uzasadnienie
Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Szczecinie, działając w imieniu Prezydent Miasta Szczecina, wnioskiem z dnia 21 marca 2016 r. wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Szczecina a Prezydentem Miasta Gdańska poprzez wskazanie Prezydenta Miasta Gdańska jako organu właściwego do rozpoznania wniosku P.S. o potwierdzenie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Zdaniem wnioskującego organu, skoro P.S. nie miał miejsca zamieszkania, o jakim mowa w art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t. jedn. Dz. U z 2008 r., Nr 164 poz. 1027 ze zm., dalej w skrócie u.ś.o.z.), to organ właściwy miejscowo w sprawie potwierdzenia jego prawa do świadczeń zdrowotnych, trzeba ustalić według reguł przewidzianych w art. 21 § 2 k.p.a. Należy zatem przyjąć, że organem właściwym do wydania decyzji, na podstawie w art. 54 ust. 1 u.ś.o.z., jest Prezydent Miasta Gdańska, jako organ właściwy dla miejsca, w którym nastąpiło zdarzenie powodujące wszczęcie postępowania w sprawie, tj. udzielenie świadczeń medycznych na rzecz strony przez Szpital [...] w Gdańsku.
Jednocześnie wskazując na fakt śmierci P.S. w dniu 3 lutego 2016 r. podniesiono, że w doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że śmierć świadczeniobiorcy nie wyłącza możliwości przeprowadzenia procedury przewidzianej art. 54 u.ś.o.z., gdyż stroną postępowania, w razie śmierci świadczeniobiorcy, jest świadczeniodawca, tj. podmiot który udzielił świadczeń zdrowotnych. Posiada on interes prawny, tj. możliwość uzyskania zwrotu kosztów udzielonej pomocy medycznej świadczeniobiorcy ze środków publicznych, których dysponentem jest NFZ (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 28 stycznia 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 835/13).
Prezydent Miasta Gdańska w odpowiedzi na wniosek wskazał, że w dniu 28 grudnia 2015 r. P.S. złożył wniosek o przyznanie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, przy czym z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w nim w dniu 28 grudnia 2015 r. przez pracownika socjalnego Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Gdańsku, w związku z jego pobytem na oddziale Szpitala [...] w Gdańsku, jako miejsce zamieszkania podano Szczecin ul. B. Podniesiono także, iż w wyniku postępowania wyjaśniającego ustalono, że P.S. nie jest mieszkańcem Miasta Gdańska, nie był zameldowany ani na pobyt stały ani na czasowy w Gdańsku, a zatem jego pobyt w szpitalu w Gdańsku był incydentalny.
W ocenie Prezydenta Miasta Gdańska miejsce zamieszkania osoby fizycznej należy oceniać na podstawie art. 25 k.c., dlatego wymagane jest zatem przebywanie oraz zamiar stałego pobytu w tej miejscowości (corpus i animus). Z uwagi na to, ze P.S. wskazał zarówno we wniosku, jak i w kwestionariuszu rodzinnego wywiadu środowiskowego, miejsce zamieszkania Szczecin, to trudno mówić o bezdomności, dlatego też Prezydent Miasta Gdańska uznał się niewłaściwym i przekazał sprawę do rozpatrzenia Prezydentowi Miasta Szczecina.
Z notatki służbowej z dnia 28 czerwca 2016 r. z przeprowadzonej w dniu 24 czerwca 2016 r. rozmowy telefonicznej z pracownikiem Urzędu Stanu Cywilnego w Szczecinie wynika, że P.S. ostatnio zamieszkały w Szczecinie przy ul. B. zmarł w Gdańsku (nr aktu zgonu [...]).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej w skrócie u.p.p.s.a.) Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania.
Przypomnieć należy, iż przedmiotowy spór o właściwość został zainicjowany wnioskiem złożonym w dniu 28 grudnia 2015 r. przez P.S. o przyznanie (potwierdzenie), w trybie art. 54 u.ś.o.z., prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych. W myśl art. 54 ust. 4 u.o.ś.z. decyzję potwierdzająca prawo do świadczeń opieki zdrowotnej wydaje się na wniosek świadczeniobiorcy, a w przypadku stanu nagłego - na wniosek świadczeniodawcy udzielającego świadczenia opieki zdrowotnej, złożony niezwłocznie po udzieleniu świadczenia, przy czym art. 54 ust. 5 u.o.ś.z. dopuszcza możliwość wszczęcia przez wójta (burmistrza, prezydenta) postępowania w celu wydania takiej decyzji również z urzędu lub na wniosek właściwego oddziału wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia. Istotne jest również to, że stosownie do art. 54 ust. 7 u.o.ś.z. prawo do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej przysługuje przez okres 90 dni od dnia określonego w decyzji, którym jest dzień złożenia wniosku, zaś w przypadku udzielenia świadczenia w stanie nagłym - dzień udzielenia świadczenia, chyba że w tym okresie świadczeniobiorca zostanie objęty ubezpieczeniem zdrowotnym.
W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, iż przedmiot postępowania administracyjnego, tj. potwierdzenie prawa P.S. do świadczeń opieki zdrowotnej, dotyczy wyłącznie praw ściśle związanych z osobą wnioskodawcy, który zmarł przed wpłynięciem do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość.
Wbrew stanowisku Prezydenta Miasta Szczecina nie można świadczeniodawcy przypisać posiadania interesu prawnego, a jedynie interes faktyczny w domaganiu się zwrotu kosztów udzielonej pomocy medycznej, tym bardziej, iż nie był on stroną postępowania w przedmiocie potwierdzenia prawa P.S. do świadczeń opieki zdrowotnej.
Z tych też względów na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 w zw. z art. 15 § 2 u.p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI