I OW 16/24

I OW 16/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-05-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Skiba
Karol Kiczka /sprawozdawca/
Piotr Niczyporuk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 oraz § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Niczyporuk Sędziowie: sędzia NSA Karol Kiczka (spr.) sędzia del. WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty Piaseczyńskiego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą Piaseczyńskim a Dyrektorem Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Warszawie w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku [...] o wydanie decyzji zezwalającej na wyłączenie z produkcji leśnej gruntu leśnego postanawia: wskazać Starostę Piaseczyńskiego jako organ właściwy w sprawie.
Uzasadnienie
Starosta Piaseczyński wnioskiem z 5 stycznia 2024 r. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość zaistniałego między tym organem, a Dyrektorem Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Warszawie w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku [...] o wydanie decyzji zezwalającej na wyłączenie z produkcji leśnej gruntu leśnego. W uzasadnieniu wniosku Starosta wskazał, że pismem z dnia 1 grudnia 2023 r. Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Warszawie, przekazał na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. zgodnie z właściwością wniosek [...] z dnia 21 listopada 2023 r. w sprawie wydania decyzji zezwalającej na wyłączenie z produkcji leśnej gruntu leśnego o powierzchni 0,493 ha stanowiącego część działki o numerze ewidencyjnym [...] z obrębu [...], gm. Prażmów, w celu realizacji zabudowy siedliskowej.
Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Warszawie w odpowiedzi na wniosek wniósł o jego oddalenie. Wskazał, że nie budzi między organami wątpliwości, że kompetencją Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych jest orzekanie o wyłączeniu gruntów leśnych z produkcji leśnej i kompetencja tej nie posiada starosta. Zmiana zaś lasu na użytek rolny jest dopuszczalna w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb właścicieli lasów i kompetencja do orzekania w stosunku do lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa posiada starosta.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z regulacją zawartą w przepisie art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Spór o właściwość między jednostkami samorządu terytorialnego, które nie mają wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem rozstrzyganym przez sąd administracyjny - art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, dalej: k.p.a.). Wedle brzmienia art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. właściwy w tych sprawach jest Naczelny Sąd Administracyjny. Przez spór kompetencyjny, a także o właściwość należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia danej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny), zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2022, s. 211–223.
W niniejszej sprawie spór jaki zaistniał pomiędzy Starostą Piaseczyńskim, a Dyrektorem Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Warszawie jest negatywnym sporem kompetencyjnym, gdyż żaden z tych organów nie uznaje się za właściwy do rozpoznania wniosku [...] z dnia 21 listopada 2023 r. o wydanie decyzji zezwalającej na wyłączenie z produkcji leśnej gruntu leśnego w celu realizacji zabudowy siedliskowej. Organy nie kwestionują, że działka nr [...] z obrębu [...], gm. Prażmów, której dotyczy postępowanie jest oznaczona w ewidencji gruntów jako las i stanowi własność zainteresowanego. Sporna pozostaje natomiast kwalifikacja żądania [...] . Dlatego na wstępie rozważań mających na celu rozstrzygnięcie zaistniałego sporu kompetencyjnego niezbędnym stało się jednoznaczne ustalenie przedmiotu wniosku zainteresowanego.
Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, pismem z dnia 21 listopada 2023 r. [...] wystąpił o wydanie decyzji zezwalającej na wyłączenie z produkcji leśnej gruntu leśnego o powierzchni 0,493 ha stanowiącego część działki o numerze ewidencyjnym [...], gruntu dotyczącego realizacji zabudowy siedliskowej, budowy domu jednorodzinnego wraz z budynkiem gospodarczym na działce nr ewidencyjny [...], obręb [...] położonej w miejscowości [...], gmina Prażmów, powiat piaseczyński, województwo mazowieckie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedmiotowy wniosek powinien być rozpatrywany przy uwzględnianiu, że [...] wyraźnie wskazał, iż przedmiotowy grunt leśny ma zostać zagospodarowany na siedlisko i budynek mieszkalny dla niego i rodziny oraz budynek gospodarczy. Określenie we wniosku rodzaju planowanej zabudowy jako zabudowy siedliskowej, nakazywało przyjąć, że grunt leśny ma zostać zagospodarowany na cele rolnicze. Gruntami rolnymi są bowiem m.in. grunty pod wchodzącymi w skład gospodarstw rolnych budynkami mieszkalnymi oraz innymi budynkami i urządzeniami służącymi wyłącznie produkcji rolniczej oraz przetwórstwu rolno-spożywczemu (art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2022 r, poz.2409 ze zm., dale: u.g.r.l.), zatem zabudowa gruntu na siedlisko, nie powoduje wyłączenia gruntów z produkcji, o którym mowa w art. 4 pkt 11 u.g.r.l. rozumianego jako "rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowania gruntów". Należy podkreślić, że ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych przewiduje mechanizmy prawne zapobiegające nieuzasadnionemu przekazywaniu gruntów leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, nie zawiera natomiast przepisów odnoszących się do przekazywania gruntów leśnych na cele rolnicze. Kwestia dopuszczalności zmiany lasu na użytek rolny została uregulowana w ustawie o lasach, w szczególności w art. 13 ust. 2 i 3 tej ustawy, które są niezbędnym dopełnieniem postanowień ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 26 września 1991 r. o lasach (Dz.U. z 2023 r. poz.1356), stanowi, że zmiana lasu na użytek rolny jest dopuszczalna w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb właścicieli lasów. Decyzje w tych sprawach w stosunku do lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa wydaje starosta.
Dokładna analiza treści wniosku [...] w kontekście wskazanych powyżej przepisów i celu jaki zamierza osiągnąć zainteresowany, prowadzi do wniosku, że przedmiotem jego żądania jest w istocie przekształcenie fragmentu prywatnego lasu na użytek rolny. Z tego względu, Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że do rozpoznania przedmiotowego wniosku zastosowanie znajdują przepisy ustawy o lasach. W świetle treści art. 13 ust. 2 tej ustawy, organem właściwym rzeczowo w sprawie zmiany lasu niestanowiącego własności Skarbu Państwa na użytek rolny na części działki nr [...] z obrębu [...], gm. Prażmów, powiat piaseczyński, jest Starosta Piaseczyński.
Z tych względów i na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny, orzekł jak w sentencji.