I OW 155/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA rozstrzygnął spór o właściwość, wskazując Burmistrza Miasta P. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku o umieszczenie małoletniego w domu pomocy społecznej, ze względu na miejsce zamieszkania jego opiekuna prawnego.
Sprawa dotyczyła sporu o właściwość między Burmistrzem Gminy i Miasta G. a Burmistrzem Miasta P. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku o umieszczenie małoletniego K.G. w Domu Pomocy Społecznej. Małoletni przebywał w placówce opiekuńczo-wychowawczej, a następnie ustanowiono dla niego opiekuna prawnego zamieszkałego w P. Sąd uznał, że placówka, w której przebywał małoletni, nie jest placówką zapewniającą całodobową opiekę w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej, co skutkuje zastosowaniem ogólnych zasad ustalania właściwości miejscowej. W związku z tym, właściwym organem stał się organ gminy miejsca zamieszkania opiekuna prawnego.
Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął spór o właściwość pomiędzy Burmistrzem Gminy i Miasta G. a Burmistrzem Miasta P. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku Dyrektora Regionalnej Placówki Opiekuńczo-Terapeutycznej o umieszczenie małoletniego K.G. w Domu Pomocy Społecznej. Wnioskodawca, Burmistrz Gminy i Miasta G., argumentował, że organem właściwym powinien być organ gminy, na której obszarze właściwości osoba zainteresowana zamieszkiwała przed rozpoczęciem pobytu w placówce. Jednakże, sąd administracyjny stwierdził, że Regionalna Placówka Opiekuńczo-Terapeutyczna nie jest placówką zapewniającą całodobową opiekę w rozumieniu art. 101 ust. 2a ustawy o pomocy społecznej, lecz formą pieczy zastępczej. W związku z tym, zastosowanie znalazły ogólne zasady właściwości miejscowej, określone w art. 101 ust. 1 tej ustawy, według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Ponieważ małoletni K.G. miał ustanowionego opiekuna prawnego E.J., zamieszkałego w P., a zgodnie z art. 27 Kodeksu cywilnego miejscem zamieszkania osoby pozostającej pod opieką jest miejsce zamieszkania opiekuna, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Burmistrza Miasta P. jako organ właściwy do rozpoznania sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Organem właściwym jest organ gminy miejsca zamieszkania opiekuna prawnego, jeśli placówka, w której przebywał małoletni, nie jest placówką zapewniającą całodobową opiekę w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej, a właściwość miejscową ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że placówka opiekuńczo-wychowawcza nie jest placówką zapewniającą całodobową opiekę w rozumieniu art. 101 ust. 2a ustawy o pomocy społecznej. W związku z tym, zastosowanie znalazły ogólne zasady właściwości miejscowej (art. 101 ust. 1 ups), według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Ponieważ miejscem zamieszkania osoby pozostającej pod opieką jest miejsce zamieszkania opiekuna (art. 27 kc), właściwym organem jest organ gminy miejsca zamieszkania opiekuna prawnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (10)
Główne
ppsa art. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 15 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 15 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ups art. 101 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
k.c. art. 27
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1963 r. - Kodeks cywilny
Pomocnicze
kpa art. 22 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
ups art. 59 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
ups art. 101 § ust. 2a
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.w.s.r.i.p.z. art. 93 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i pieczy zastępczej
k.c. art. 25
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1963 r. - Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Małoletni przebywał w placówce opiekuńczo-wychowawczej, która nie jest placówką zapewniającą całodobową opiekę w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej. Właściwość miejscową należy ustalić według miejsca zamieszkania opiekuna prawnego, zgodnie z art. 27 Kodeksu cywilnego.
Odrzucone argumenty
Organem właściwym jest organ gminy, na której obszarze właściwości osoba zainteresowana zamieszkiwała przed rozpoczęciem pobytu w placówce (stanowisko wnioskodawcy).
Godne uwagi sformułowania
nie można uznać za placówkę zapewniającą całodobową opiekę w rozumieniu art. 101 ust. 2a ups należy odnieść do placówek o których mowa w art. 67-69 ups miejsce zamieszkania osoby pozostającej pod opieką jest miejsce zamieszkania opiekuna
Skład orzekający
Marek Stojanowski
przewodniczący sprawozdawca
Marian Wolanin
sędzia
Agnieszka Miernik
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości miejscowej organu gminy w sprawach dotyczących umieszczenia w domu pomocy społecznej, w szczególności gdy osoba przebywała wcześniej w placówce opiekuńczo-wychowawczej i posiada opiekuna prawnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, gdzie kluczowe jest rozróżnienie między placówką opiekuńczo-wychowawczą a domem pomocy społecznej oraz zastosowanie art. 27 KC.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego, jakim jest spór o właściwość, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego. Rozstrzygnięcie opiera się na precyzyjnej interpretacji przepisów dotyczących pomocy społecznej i prawa cywilnego.
“Kto odpowiada za umieszczenie dziecka w DPS? Kluczowa rola opiekuna prawnego w sporze o właściwość.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OW 155/24 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2024-11-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-07-22 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Agnieszka Miernik Marek Stojanowski /przewodniczący sprawozdawca/ Marian Wolanin Symbol z opisem 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej 643 Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami Hasła tematyczne Spór kompetencyjny/Spór o właściwość Skarżony organ Burmistrz Miasta Treść wyniku Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 4 i art. 15 § 15 § 1 pkt 4 i § 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Marian Wolanin Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Gminy i Miasta G. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Gminy i Miasta G. a Burmistrzem Miasta P. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku Dyrektora Regionalnej Placówki Opiekuńczo-Terapeutycznej (...) dot. Umieszczenia w Domu Pomocy Społecznej małoletniego K.G. postanawia: wskazać Burmistrza Miasta P. jako organ właściwy w sprawie. Uzasadnienie Pismem z 17 lipca 2024 r. Burmistrz Gminy i Miasta G. (dalej także: "wnioskodawca") wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygniecie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Gminy i Miasta G. a Burmistrzem P. w przedmiocie rozpoznania wniosku Dyrektora Regionalnej Placówki Opiekuńczo-Terapeutycznej (...) dot. Umieszczenia w Domu Pomocy Społecznej małoletniego K.G. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że małoletni przebywa obecnie w ww. placówce opiekuńczo-wychowawczej, od 14 marca 2022 r., zaś od 20 stycznia 2023 r. posiada ustanowionego opiekuna prawnego. W ocenie wnioskodawcy w przypadku osoby przebywającej w tego rodzaju placówce organem właściwym jest organ na obszarze właściwości którego osoba zainteresowana zamieszkiwała przed rozpoczęciem pobytu w tej placówce. Wnioskodawca wskazał, że małoletni przed rozpoczęciem pobytu w placówce nie zamieszkiwał na terenie gminy G. W odpowiedzi na wniosek Burmistrz P. wskazał, że małoletni przez wiele lat przebywał w różnego rodzaju placówkach instytucjonalnych, natomiast w jego ocenie przed umieszczeniem w placówkach małoletni zamieszkiwał na terenie gminy G. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 dalej: "ppsa"), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Stosownie do art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: "kpa") spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, nie mającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny. Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 ppsa). Przez spór o właściwość należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). W rozpoznawanej sprawie oba organy uważają się za niewłaściwe. Zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r., poz. 1283, dalej: "ups"), decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby, w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej. Właściwość miejscową organu gminy, do rozpoznania wniosku osoby zainteresowanej, reguluje art. 101 ups. Zgodnie z ust. 1 wskazanego artykułu, właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Stosownie natomiast do jego ust. 2a, w przypadku osoby przebywającej w placówce zapewniającej całodobową opiekę lub domu pomocy społecznej na podstawie umowy cywilnej właściwa miejscowo jest gmina miejsca zamieszkania tej osoby sprzed rozpoczęcia pobytu w tego typu placówce lub domu. Z akt sprawy wynika, że K.G. od 14 marca 2022 r. przebywa w Regionalnej Placówce Opiekuńczo-Terapeutycznej (...) gmina R. (skierowanie nr 4/22 z 31 marca 2022 r.). Wbrew stanowisku wnioskodawcy, powyższej placówki nie można uznać za placówkę zapewniającą całodobową opiekę w rozumieniu art. 101 ust. 2a ups. Stanowi ona bowiem formę instytucjonalnej pieczy zastępczej, uregulowanej w art. 93 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i pieczy zastępczej (Dz. U. z 2024 r. poz. 177), podczas gdy art. 101 ust. 2a ups należy odnieść do placówek o których mowa w art. 67-69 ups (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 sierpnia 2022 r., sygn. akt I OW 33/22). Wobec powyższego ustalenie właściwości miejscowej gminy następuje na zasadach ogólnych, określonych w art. 101 ust. 1 ups, tj. według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Miejscem zamieszkania osoby fizycznej, zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1963 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r., poz. 1061, dalej: "kc"), jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu, natomiast stosownie do art. 27 kc, miejscem zamieszkania osoby pozostającej pod opieką jest miejsce zamieszkania opiekuna. Z akt sprawy wynika, że małoletni K.G. od 30 stycznia 2023 r. ma ustanowionego opiekuna, którym jest E.J. zamieszkała w P. przy ul. (...) (postanowienie Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie, V Wydział Rodziny i Nieletnich z 20 stycznia 2023r., sygn. akt V Nsm 1953/22). Ponieważ miejsce zamieszkania opiekuna – a zatem również osoby pozostającej pod opieką, zgodnie z art. 27 kc – znajduje się na obszarze gminy P., na podstawie art. 101 ust. 1 ups organem właściwym w sprawie jest Burmistrz Miasta P. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI