I OW 153/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA wskazał Burmistrza Miasta [...] jako organ właściwy do rozpoznania wniosku osoby bezdomnej o skierowanie do schroniska, opierając się na ostatnim miejscu zameldowania.
Burmistrz Miasta [...] zwrócił się do NSA o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z innym burmistrzem w sprawie wniosku osoby bezdomnej o skierowanie do schroniska. Wnioskodawca był zameldowany w jednej gminie, ale faktycznie przebywał w innej, w pustostanie, a następnie w schronisku z powodu pogarszającego się stanu zdrowia. NSA, analizując przepisy ustawy o pomocy społecznej, uznał, że właściwość miejscową należy ustalić według ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały, wskazując tym samym Burmistrza Miasta [...] jako organ właściwy.
Spór o właściwość dotyczył ustalenia, który organ powinien rozpoznać wniosek E.P. o skierowanie do schroniska dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi. Wnioskodawca był zameldowany na pobyt stały w Gminie [...], jednak nie zamieszkiwał tam z powodu konfliktu z żoną. Faktycznie przebywał w pustostanie w [...], a następnie, z uwagi na stan zdrowia i porę roku, trafił do schroniska dla bezdomnych w [...]. Burmistrz Miasta [...] uważał się za niewłaściwego, wskazując na art. 101 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej (właściwość gminy miejsca pobytu w przypadkach szczególnie uzasadnionych). Burmistrz Miasta [...] wnosił o wskazanie go jako organu właściwego, opierając się na art. 101 ust. 2 ustawy (właściwość gminy ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały). Naczelny Sąd Administracyjny, rozstrzygając spór, odwołał się do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd uznał, że w niniejszej sprawie zastosowanie ma art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, ponieważ osoba ubiegająca się o świadczenie jest bezdomna i posiada adres zameldowania na pobyt stały. Okoliczności faktyczne nie uzasadniały zastosowania art. 101 ust. 3 ustawy. W konsekwencji, NSA wskazał Burmistrza Miasta [...] jako organ właściwy do rozpoznania wniosku.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania osoby na pobyt stały, zgodnie z art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że mimo trudnej sytuacji życiowej i faktycznego braku zamieszkania pod adresem meldunkowym, osoba ta nadal posiada adres zameldowania na pobyt stały, co decyduje o właściwości miejscowej gminy zgodnie z ustawą. Przesłanki do zastosowania art. 101 ust. 3 ustawy (właściwość gminy miejsca pobytu w przypadkach szczególnie uzasadnionych lub niecierpiących zwłoki) nie zostały spełnione.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (7)
Główne
u.p.s. art. 101 § ust. 2
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, a w przypadku osoby bezdomnej właściwą jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały.
p.p.s.a. art. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
p.p.s.a. art. 15 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego.
k.p.a. art. 22 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, nie mającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny.
Pomocnicze
u.p.s. art. 101 § ust. 3
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
W przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie oraz w sprawach niecierpiących zwłoki, właściwą miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie.
p.p.s.a. art. 15 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - P.p.s.a.
u.p.s. art. 6 § pkt 8
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Definicja osoby bezdomnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Właściwość gminy ustala się według ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały osoby bezdomnej (art. 101 ust. 2 u.p.s.).
Odrzucone argumenty
Właściwość gminy ustala się według miejsca pobytu osoby w przypadkach szczególnie uzasadnionych lub niecierpiących zwłoki (art. 101 ust. 3 u.p.s.).
Godne uwagi sformułowania
spór o właściwość osoba bezdomna ostatnie miejsce zameldowania na pobyt stały przypadki szczególnie uzasadnione sytuacją osobistą
Skład orzekający
Monika Nowicka
przewodniczący sprawozdawca
Iwona Bogucka
sędzia
Arkadiusz Blewązka
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości miejscowej gminy w sprawach świadczeń z pomocy społecznej dla osób bezdomnych, zwłaszcza w kontekście miejsca zameldowania i faktycznego pobytu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów ustawy o pomocy społecznej w kontekście sporów o właściwość między gminami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla samorządów i osób potrzebujących pomocy społecznej, choć nie zawiera przełomowych rozważań prawnych.
“Gmina właściwa dla bezdomnego: gdzie leży obowiązek pomocy?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OW 153/22 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2023-04-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-11-07 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Arkadiusz Blewązka Iwona Bogucka Monika Nowicka /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 643 Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Burmistrz Miasta Treść wyniku Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 1876 art. 101 ust. 2 Usatwa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - t.j. Sentencja Dnia 26 kwietnia 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Iwona Bogucka Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Miasta [...] o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta [...] a Burmistrzem Miasta [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku E.P. o skierowanie do schroniska dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi postanawia: wskazać Burmistrza Miasta [...] jako organ właściwy w sprawie. Uzasadnienie Burmistrz Miasta [...] wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy tym organem a Burmistrzem Miasta [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku E. P. o skierowanie do schroniska dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi W uzasadnieniu wniosku organ podał, że w związku z wywiadem środowiskowym przeprowadzonym w Zespole Zakładów Opieki Zdrowotnej w [...] w dniu 17 października 2022 r., E.P. zwrócił się o pomoc w postaci otrzymania skierowania do schronienia dla osób bezdomnych. Z przeprowadzonego wywiadu wynikało, że zainteresowany trafił do Szpitala w [...] z pustostanu w [...], w którym mieszkał od wielu lat. W chwili przyjęcie do Szpitala znajdował się w stanie hipotermii. Wcześniej przebywał również w Chrześcijańskim Stowarzyszeniu Dobroczynnym w [...], zaś jego ostatni adres zameldowania na pobyt stały to [...], ul. [...]. W ocenie organu wnioskującego, powyższe okoliczności wskazują, iż organem właściwym w sprawie – na mocy art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej - jest Burmistrz Miasta [...]. W odpowiedzi na w/w wniosek Burmistrz Miasta [...] wnosił o wskazanie Burmistrza Miasta [...] jako organu właściwego do załatwienia sprawy. Uzasadniając swoje stanowisko, organ pozostający w sporze podnosił bowiem, że w niniejszej sprawie, z uwagi na szczególną sytuację zainteresowanego, zastosowanie winien znaleźć art. 101 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. E.P. jest co prawda zameldowany w Gminie [...], jednak nie zamieszkuje tam z uwagi na sprzeciw żony. Utrzymuje się z emerytury, ma trudną sytuację życiową, rodzinną i zdrowotną. Przebywał wcześniej w nieogrzewanym pustostanie w [...], zaś z uwagi na pogarszający się stan zdrowia i porę roku, zmuszony był do skorzystania doraźnie ze schroniska dla bezdomnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 529; dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, nie mającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a.). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). Przez spór o właściwość należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). W niniejszej sprawie oba organy administracji uważają się za niewłaściwe w sprawie rozpoznania wniosku E. P. o skierowanie do schroniska dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi. W związku z powyższym wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1876 ze zm., dalej jako "u.p.s.), właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie (ust. 1), a w przypadku osoby bezdomnej właściwą jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały (ust. 2). Z kolei, art. 101 ust. 3 tej ustawy przewiduje, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie oraz w sprawach niecierpiących zwłoki, właściwą miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie. W ocenie składu orzekającego, w niniejszej sprawie zastosowanie winien mieć art. 101 ust. 2 u.p.s. Należy bowiem zauważyć, że de facto nie ma sporu co do tego, iż E. P. jest osobą bezdomną - w rozumieniu art. 6 pkt 8 tej ustawy, w myśl którego bezdomny to m. in. osoba niezamieszkała w lokalu mieszkalnym i zameldowana na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. Jak wynika z ustaleń faktycznych organów, zainteresowany posiada adres zameldowania na pobyt stały w miejscowości [...], ul. [...], jednak z uwagi na konflikt z żoną, nie zamieszkuje pod tym adresem. Przebywał zaś w [...] - w pustostanie przy ul. [...], a następnie - z uwagi na pogarszający się stan zdrowia i porę roku – przeniósł się do schroniska dla osób bezdomnych w [...]. Powyższe okoliczności zatem nie uzasadniają - wbrew stanowisku organu pozostającego w sporze – wskazania organu właściwego w oparciu o art. 101 ust. 3 u.p.s. Przesłanki, o których mowa w tym przepisie, nie występują bowiem w niniejszej sprawie. Z tych też powodów - zgodnie z art. 101 ust. 2 u.p.s. - właściwym do rozpoznania wniosku E. P. o skierowanie do schroniska dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi jest organ gminy ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały, tj. Burmistrz Miasta [...]. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 oraz art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI