I OW 145/24

I OW 145/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-11-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Agnieszka Miernik
Marek Stojanowski /przewodniczący sprawozdawca/
Marian Wolanin
Symbol z opisem
6330 Status  bezrobotnego
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne
Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ
Marszałek Województwa
Treść wyniku
Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 i § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 21 listopada 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Marian Wolanin sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Wrocławia o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Wrocławia a Marszałkiem Województwa Dolnośląskiego w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku I.S. o przyznanie prawa do zasiłku dla osób bezrobotnych postanawia: wskazać Prezydenta Miasta Wrocławia jako organ właściwy w sprawie.
Uzasadnienie
Wnioskiem z 2 lipca 2024 r. Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy we Wrocławiu, działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Wrocławia, wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, pomiędzy Prezydentem Miasta Wrocławia a Marszałkiem Województwa Dolnośląskiego w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku I.S. (dalej również jako "zainteresowana") o przyznanie prawa do zasiłku dla osób bezrobotnych.
W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że zainteresowana jest obywatelką Ukrainy i udokumentowała zatrudnienie w Polsce w okresie od 1 września 2022 r. do 30 listopada 2023 r. w pełnym wymiarze czasu pracy. Dodatkowo we wcześniejszych okresach wykonywała prace w Ukrainie.
Prezydent Miasta Wrocławia decyzją z 12 lutego 2024 r. nr SR.6101.5329.2024.MPM uznał zainteresowaną za osobę bezrobotną z dniem 11 stycznia 2024 r.
Zdaniem Prezydenta Miasta Wrocławia, wcześniejsza praca zainteresowanej w Ukrainie ma wpływ na wysokość zasiłku dla bezrobotnych, dlatego też w myśl art. 8 ust. 1 pkt 8 lit. c) ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U.2024.475 t.j., dalej: "ustawa o promocji zatrudnienia") do zadań samorządu województwa w zakresie polityki rynku pracy należy realizowanie zadań wynikających z koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego państw, o których mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. a-c, oraz państw, z którymi Rzeczpospolita Polska zawarła dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym, w zakresie świadczeń dla bezrobotnych, w szczególności wydawanie decyzji w sprawach wymienionych w art. 8a. Z tej przyczyny w ocenie Prezydenta Miasta Wrocławia organem właściwym do wydania decyzji w sprawie jest Marszałek Województwa Dolnośląskiego.
W odpowiedzi na wniosek Marszałek Województwa Dolnośląskiego (dalej również: "Marszałek") wniósł o wskazanie Prezydenta Miasta Wrocławia jako organu właściwego do rozpoznania wniosku zainteresowanej. W jego ocenie zainteresowana udokumentowała 385 dni zatrudnienia i ubezpieczenia w Polsce, co uprawnia ją do uzyskania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Ponadto, biorąc pod uwagę okres zatrudnienia w Ukrainie, łączny okres uprawniający do zasiłku wynosi ponad 20 lat, co uprawnia do 120% wymiaru podstawowej kwoty zasiłku, zgodnie z art. 72 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia.
Jak podnosi Marszałek, zgodnie z art. 71 ustawy o promocji zatrudnienia, prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania w powiatowym urzędzie pracy był zatrudniony lub ubezpieczony łącznie przez co najmniej 365 dni, zatem z tego tytułu przysługuje zainteresowanej prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Jak podnosi dalej Marszałek, zgodnie z art. 8a ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia, marszałek województwa rozstrzyga w drodze decyzji z zastrzeżeniem art. 9d, o przyznaniu albo odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, jeżeli okres ubezpieczenia, zatrudnienia lub pracy na własny rachunek spełniony przez bezrobotnego w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, państwie, o którym mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. b i c, lub państwie, z którym Rzeczpospolita Polska zawarła dwustronną umowę międzynarodową o zabezpieczeniu społecznym, w zakresie świadczeń dla bezrobotnych, ma wpływ na nabycie, wysokość lub okres pobierania zasiłku, o którym mowa w art. 73 ust. 1 pkt 2 lit. b. Konkludując, okres zatrudnienia zainteresowanej w Polsce jest wystarczający do przyznania jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych, zatem jej wcześniejsza praca w Ukrainie nie ma wpływu na przyznanie tego prawa, w konsekwencji organem właściwym do rozpoznania tej sprawy powinien być Prezydent Miasta Wrocławia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935 t.j., dalej: "ppsa"), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
Stosownie do art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2024.572 t.j., dalej jako "kpa"), spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, nie mającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny. Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 ppsa).
Przez spór o właściwość należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). W niniejszej sprawie oba organy uważają się za niewłaściwe.
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że zainteresowana pracowała w Polsce w okresie od 1 grudnia 2022 r. do 31.12.2023 r. - w pełnym wymiarze czasu pracy. Bezsporne jest również to, że uznana została za bezrobotną z dniem 15 lutego 2024 r.
Zgodnie z powołanym wyżej art. 8 ust. 1 pkt 8 lit. c) ustawy o promocji zatrudnienia do zadań samorządu województwa w zakresie polityki rynku pracy należy realizowanie zadań wynikających z koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego państw, o których mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. a-c, oraz państw, z którymi Rzeczpospolita Polska zawarła dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym, w zakresie świadczeń dla bezrobotnych, w szczególności wydawanie decyzji w sprawach świadczeń z tytułu bezrobocia.
Zgodnie zaś z art. 8a ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia w sprawach dotyczących koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego państw, o których mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. a-c, oraz państw, z którymi Rzeczpospolita Polska zawarła dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym, w zakresie świadczeń dla bezrobotnych, marszałek województwa rozstrzyga, w drodze decyzji, z zastrzeżeniem art. 9d, o przyznaniu albo odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, jeżeli okres ubezpieczenia, zatrudnienia lub pracy na własny rachunek spełniony przez bezrobotnego w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, państwie, o którym mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. b i c, lub państwie, z którym Rzeczpospolita Polska zawarła dwustronną umowę międzynarodową o zabezpieczeniu społecznym, w zakresie świadczeń dla bezrobotnych, ma wpływ na nabycie, wysokość lub okres pobierania zasiłku, o którym mowa w art. 73 ust. 1 pkt 2 lit. b).
Treść powołanego wyżej przepisu czyni wyraźne zastrzeżenie co do art. 9d ustawy o promocji, zgodnie z którym w przypadku gdy bezrobotny spełnia warunki do nabycia zasiłku określone w art. 71, a okresy jego ubezpieczenia, zatrudnienia lub pracy na własny rachunek spełnione w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej lub państwie, o którym mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. b i c, mogą mieć wpływ jedynie na wysokość lub okres pobierania zasiłku, o którym mowa w art. 73 ust. 1 pkt 2 lit. b, starosta wydaje decyzję na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. b, z uwzględnieniem jedynie okresów wymienionych w art. 71 ust. 1 i 2. Oznacza to, że starosta ma prawo wydać decyzję o przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych tylko wówczas, gdy bezrobotny udokumentuje co najmniej 365 dni nabytego w Rzeczypospolitej Polskiej okresu uprawniającego do zasiłku w ciągu 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji w powiatowym urzędzie pracy. Okresy pracy lub ubezpieczenia za granicą mają bowiem wpływać nie na samo nabycie prawa do tego świadczenia, ale na jego wysokość (art. 72 ust. 2 i 3 ustawy o promocji zatrudnienia) lub długość jego pobierania.
Zainteresowana nabyła prawo do zasiłku dla bezrobotnych na podstawie zatrudnienia w Polsce, bowiem w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania w powiatowym urzędzie pracy zatrudniona była w Polsce 385 dni - zgodnie z art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy o promocji zatrudnienia prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę.
W tej sytuacji, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie mogą mieć zastosowania przepisy odnoszące się do koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, skoro udokumentowany okres zatrudnienia w Polsce jest wystarczający do przyznania prawa do przedmiotowego zasiłku.
Warto jednak zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 61 ust. 1 Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.U.UE.L.2004.166.1) w celu ustalenia uprawnień okresy pracy (ubezpieczenia) za granicą bierze się pod uwagę w niezbędnym zakresie. Oznacza to, że jeżeli okresy zatrudnienia i ubezpieczenia spełnione przez osobę bezrobotną na terytorium Polski są wystarczające (365 dni w okresie 18 miesięcy), to nawet jeśli w tym 18-miesięcznym okresie świadczona była praca (osoba podlegała ubezpieczeniu na wypadek bezrobocia) za granicą, to organem właściwym do wydania rozstrzygnięcia będzie starosta. Potwierdzeniem tego poglądu jest regulacja art. 9d ustawy o promocji zatrudnienia, wprowadzonego do komentowanej ustawy na skutek noweli z 2014 r. (por. M. Paluszkiewicz [w:] Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Komentarz, wyd. II, red. Z. Góral, Warszawa 2016, art. 8a.).
Wobec powyższego, na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. b) ustawy o promocji zatrudnienia organem właściwym do wydania decyzji w przedmiocie uprawnień zainteresowanej do zasiłku dla bezrobotnych jest Prezydent Miasta Wrocławia.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 4 w zw. z art.15 § 1pkt.4 i § 2 ppsa orzekł jak w sentencji.